Hoàn thiện chính sách đột phá trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân

Mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe, giảm chi phí y tế cho người dân

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Hà Sỹ Huân (đoàn Thái Nguyên) nhất trí với chủ trương từ năm 2026 người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc được khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo bổ sung quy định về nhóm đối tượng ưu tiên cụ thể, ví dụ là người cao tuổi, người lao động trong môi trường độc hại hoặc người lao động tại vùng khó khăn để các địa phương có lộ trình chủ động bố trí nguồn lực thực hiện và thống nhất trong cả nước; đồng thời đề xuất giao Chính phủ ban hành khung danh mục khám, sàng lọc cơ bản, tránh tình trạng triển khai thực hiện dàn trải, hình thức không hiệu quả.

Đại biểu Hà Sỹ Huân (đoàn Thái Nguyên) - Ảnh: quochoi.vn

Bên cạnh đó, tại điểm b, khoản 2, Điều 2, đại biểu Hà Sỹ Huân đề nghị bổ sung nội dung yêu cầu xác định rõ đối tượng người yếu thế, người có thu nhập thấp và một số đối tượng cần ưu tiên để đảm bảo thống nhất trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện áp dụng Nghị quyết khi được thông qua.

Cho rằng quy định tổ chức thực hiện thí điểm đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế, bảo hiểm y tế bổ sung theo yêu cầu của người dân được đề cập tại khoản 3, Điều 2 của dự thảo là cần thiết, phù hợp với xu hướng phát triển của nền kinh tế, tuy nhiên, theo đại biểu tỉnh Thái Nguyên, cần có quy định về cơ quan giám sát, cơ chế bảo vệ người mua bảo hiểm, tránh thương mại hóa quá mức ở lĩnh vực này.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) nhất trí rất cao với các đề xuất trong dự thảo Nghị quyết, nhấn mạnh đây là những quy định mang đậm tính nhân văn, đáp ứng kịp thời nguyện vọng của cử tri, thể hiện sâu sắc sự quan tâm của Nhà nước đối với công tác an sinh xã hội.

Theo đại biểu, nhiều cử tri phản ánh gánh nặng chi phí điều trị vẫn là rào cản lớn nhất đối với người bệnh. Nhiều loại thuốc thế hệ mới như thuốc điều trị đích, thuốc miễn dịch đã chứng minh hiệu quả vượt trội trong điều trị, giúp kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng sống.

Tuy nhiên, chi phí cao khiến người bệnh không thể tiếp cận điều trị tối ưu. Thống kê cho thấy tiền thuốc luôn chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu chi phí khám, chữa bệnh, chiếm khoảng 33%, mặc dù đây là mức đã giảm từ mức 40-50% so với những năm trước.

Do đó, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh kiến nghị cập nhật danh mục thuốc kịp thời, nhất là đối với các loại thuốc điều trị ung thư, thuốc điều hòa miễn dịch thế hệ mới để giảm chi phí cho tiền túi của người dân, đảm bảo quyền lợi cho hơn 95,5 triệu người tham gia bảo hiểm y tế hiện nay.

Tạo điều kiện cho y tế tư nhân phát triển

Đại biểu Trần Thị Hiền (đoàn Ninh Bình) cho rằng, trong bối cảnh nguồn lực đầu tư công có hạn, đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực tư nhân phát triển dịch vụ chăm sóc người cao tuổi là yêu cầu khách quan, cấp thiết và mang tính chiến lược. Tuy nhiên, dự thảo Nghị quyết gần như chưa có chính sách đột phá nào quan tâm đến việc xử lý điểm nghẽn.

Đại biểu Trần Thị Hiền (đoàn Ninh Bình) - Ảnh: quochoi.vn

Vì vậy, đại biểu kiến nghị 2 vấn đề: Cần xem xét có chính sách ứng xử với cơ sở dưỡng lão thực hiện chức năng khám bệnh, chữa bệnh, chăm sóc dài hạn, phục hồi chức năng cho người cao tuổi như cơ sở y tế và được hưởng các chính sách đặc thù về đất đai, thuế, tài chính quy định tại Điều 5 dự thảo nghị quyết. Đề nghị Ban soạn thảo bổ sung vào Tiểu dự án 4 Dự án 3 về thích ứng với già hóa dân số và dân số già một số hoạt động đó là: Nghiên cứu hoàn thiện cơ chế, chính sách, đẩy mạnh thu hút nguồn lực xã hội, phát triển mạnh cơ sở dưỡng lão, chăm sóc người cao tuổi, hoàn thiện tiêu chuẩn kỹ thuật đối với cơ sở dưỡng lão, thí điểm mô hình chăm sóc bán trú đối với người cao tuổi.

Đại·biểu Nguyễn Văn Mạnh (đoàn Phú Thọ) cho rằng, giải pháp thích ứng với già hóa dân số thông qua việc đầu tư phát triển bệnh viện lão khoa hoặc bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa, với yêu cầu mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có ít nhất là một bệnh viện đạt cấp chuyên sâu, một bệnh viện lão khoa hoặc là bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa chưa được Bộ Y tế cụ thể hóa trong Chương trình mục tiêu quốc gia chăm sóc sức khỏe nhân dân, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ cần cân đối các nguồn vốn đầu tư để bố trí nguồn vốn đầu tư cho tiểu dự án nâng cao chất lượng dân số và tiểu dự án thích ứng với già hóa dân số.

Theo đại biểu, Nghị quyết 72 khẳng định quan điểm có chính sách, cơ chế đột phá để huy động và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực để nâng cao chất lượng công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, đẩy mạnh phát triển y tế tư nhân, khuyến khích phát triển các bệnh viện tư nhân có quy mô lớn. Tuy nhiên, trong dự thảo chương trình chưa được cụ thể nội dung này. Vì vậy, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo bổ sung mục tiêu, giải pháp để huy động nguồn lực xã hội hóa để đầu tư xây dựng và phát triển hệ thống y tế nói chung và các cơ sở y tế về lão khoa nói riêng.

Cùng chung ý kiến đại biểu Nguyễn Anh Trí (đoàn Hà Nội) cho biết, Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị có ý số 6 là đẩy mạnh phát triển y tế tư nhân, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển y tế.

Vì vậy, đại biểu đoàn Hà Nội đề nghị cần bổ sung thêm một điều trước Điều 5 trong dự thảo để thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 72 với nội dung như sau: “Huy động các nguồn lực xã hội tham gia công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là đầu tư phát triển cơ sở khám, chữa bệnh, các trung tâm chẩn đoán, trung tâm xét nghiệm, trung tâm chẩn đoán hình ảnh và thăm dò chức năng nhằm cung ứng dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, dịch vụ phòng bệnh, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực y tế, sản xuất thuốc, vaccine, thiết bị y tế, kiểm định, kiểm nghiệm, kiểm chuẩn, tạo mọi điều kiện để hệ thống y tế tư nhân dần trở thành một động lực quan trọng trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phấn đấu hệ thống y tế tư nhân năm 2030 sẽ cung cấp được khoảng 30% và năm 2045 sẽ cung cấp được 45% dịch vụ khám, chữa bệnh trong cả nước”.

Tiếp thu nhiều đề xuất quan trọng trong lĩnh vực y tế

Phát biểu tiếp thu và giải trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan trân trọng cảm ơn những ý kiến tâm huyết của đại biểu dành cho hai nội dung trọng tâm, gồm Nghị quyết đặc thù triển khai Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và nội dung liên quan đến xây dựng Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, dân số và phát triển. Bộ trưởng nhấn mạnh Nghị quyết 72-NQ/TW đã xác định công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, gắn với mọi chiến lược phát triển kinh tế-xã hội và đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Theo Bộ trưởng, ngành y tế đang đối diện nhiều nhiệm vụ lớn: Hoàn thiện thể chế, tổ chức thực thi hiệu quả, cải thiện chất lượng dịch vụ, tăng cường nguồn lực và đặc biệt là đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Những nhiệm vụ này vừa là công việc thường xuyên, vừa đòi hỏi các giải pháp đột phá để giải quyết các vướng mắc tích tụ trong nhiều năm.

Toàn cảnh phiên thảo luận sáng 2/12 - Ảnh: quochoi.vn

Nội dung khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc bệnh tật được nhiều đại biểu quan tâm. Bộ trưởng cho biết, Luật Phòng bệnh - dự kiến thông qua tại kỳ họp này - sẽ trở thành cơ sở pháp lý dài hạn giúp hoàn thiện chính sách phòng bệnh, đặc biệt sau những bất cập được bộc lộ trong giai đoạn COVID-19. Các quy định liên quan đã được nghiên cứu và tích hợp vào dự thảo Luật để bảo đảm triển khai đồng bộ.

Vấn đề bảo đảm an toàn cho nhân viên y tế nhận được sự đồng thuận cao. Bộ trưởng khẳng định ngành y tế trân trọng sự chia sẻ của đại biểu và đã bổ sung nội dung này vào dự thảo Nghị quyết nhằm hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ lực lượng tuyến đầu.

Một số ý kiến đề nghị tăng cường hợp tác công-tư, nhất là trong lĩnh vực đất đai và thuế. Bộ trưởng cho biết các quy định đã được xây dựng trên tinh thần thống nhất với các văn bản liên quan, bảo đảm không chồng chéo và phù hợp với định hướng xã hội hóa các dịch vụ y tế.

Về chính sách miễn viện phí và đa dạng hóa gói bảo hiểm y tế, Bộ trưởng thông tin, Bộ Y tế đang xây dựng đề án theo nhiệm vụ được giao, lấy ý kiến rộng rãi từ các bộ, ngành và địa phương. Những nội dung mang tính nguyên tắc sẽ được quy định tại Nghị quyết, còn phạm vi đối tượng, lộ trình và hướng dẫn chuyên môn sẽ do Chính phủ quy định để bảo đảm tính linh hoạt.

Nhiều ý kiến tập trung vào chính sách tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế, đặc biệt trong bối cảnh lực lượng y tế còn nhiều khó khăn. Bộ Y tế đang trình Chính phủ ban hành nghị định về chế độ đặc thù, bao gồm chế độ trực và phụ cấp cho y tế cơ sở. Đây là những nội dung quan trọng nhằm giữ chân và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Liên quan đến y tế cơ sở, Bộ trưởng cho biết Bộ đang rà soát hệ thống đơn vị hành chính theo mô hình địa phương hai cấp, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí trạm y tế xã mới dự kiến áp dụng từ năm 2026. Đối với Quỹ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế sẽ tiếp tục nghiên cứu nhằm bảo đảm cân đối quỹ, mở rộng quyền lợi và nâng cao tính bền vững của chính sách.

Nội dung chăm sóc người cao tuổi và phát triển hệ thống cơ sở dưỡng lão cũng được đại biểu quan tâm. Bộ trưởng cho biết các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia đã bao gồm nhiều nhiệm vụ đầu tư, cải tạo và xây dựng cơ sở dưỡng lão; bên cạnh đó, chính sách thu hút xã hội hóa tiếp tục được đẩy mạnh theo Luật Đầu tư.

Về phân bổ nguồn lực cho Chương trình mục tiêu quốc gia, Bộ trưởng thông tin: Chương trình gồm năm dự án, các tiểu dự án đã được cân đối nguồn lực hợp lý. Dự án về dân số và phát triển chiếm tỉ trọng đáng kể và được thiết kế theo hướng lấy người dân làm trung tâm. Việc phân bổ ngân sách đã được Bộ Y tế phối hợp với Bộ Tài chính và Kiểm toán Nhà nước thẩm định để đảm bảo tính khả thi.

Bộ trưởng nhấn mạnh quá trình xây dựng hai dự thảo Nghị quyết diễn ra trong bối cảnh sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, rà soát quy hoạch và yêu cầu nâng cao tính khả thi trong tổ chức thực hiện. Do đó, Bộ Y tế đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương để hoàn thiện hồ sơ, tiếp thu nhiều kiến nghị quan trọng của đại biểu.