Kỳ 2: Những bài thuốc dân gian từ cây kinh giới – Từ chữa cảm cúm, hạ sốt đến làm đẹp da

Rau kinh giới có đặc điểm hình thái khá dễ nhận biết

1. Bài thuốc chữa cảm nóng, cảm lạnh

Trong dân gian, khi bị cảm nóng hoặc ngất do nắng, người xưa thường dùng kinh giới tươi để giúp cơ thể giải độc, ra mồ hôi và hồi phục nhanh.

Cách làm rất đơn giản: lấy khoảng 50g lá kinh giới tươi, giã nhỏ cùng vài lát gừng tươi, vắt lấy nước uống; phần bã còn lại dùng để xoa dọc sống lưng giúp cơ thể nhanh tỉnh táo.

Hoặc nếu không có kinh giới tươi, có thể dùng 20g kinh giới khô, sao hơi vàng, rồi sắc với 200ml nước còn lại 100ml, uống nóng và đắp chăn cho ra mồ hôi – cơ thể sẽ nhẹ nhõm, giảm đau đầu, hạ sốt.

2. Cầm máu, chữa chảy máu cam và băng huyết

Một công dụng đặc biệt khác của kinh giới là cầm máu. Trong Đông y, người ta thường dùng kinh giới tuệ sao đen – tức là phần hoa kinh giới được sao đến khi có màu đen sẫm.

Với trẻ em hoặc người lớn bị chảy máu cam, chỉ cần sắc 15g kinh giới tuệ sao đen với 200ml nước, uống chia làm 2–3 lần trong ngày.

Phụ nữ bị băng huyết sau sinh hoặc do khí huyết không điều hòa cũng có thể áp dụng bài thuốc tương tự, giúp điều hòa khí huyết và làm ấm cơ thể.

3. Giải cảm, trị cúm bằng viên cao kinh giới

Một bài thuốc cổ được nhiều người cao tuổi nhắc đến là cao viên kinh giới – phương thuốc tổng hợp nhiều vị thảo dược.

Thành phần gồm: hoa kinh giới, tía tô, hương nhu, ngải cứu, hoắc hương, các vị bằng nhau. Tất cả đem sắc nhiều lần, hợp các nước sắc lại rồi cô đặc thành viên cao nhỏ bằng hạt ngô.

Khi bị cảm, chỉ cần uống 7–8 viên với nước lá tre ấm. Trẻ nhỏ dùng 2–4 viên.

Không chỉ giúp ra mồ hôi, giải cảm, viên thuốc này còn dùng được trong chữa lỵ, khi đó dùng nước sắc cây mơ lông để uống cùng.

4. Trị đau đầu, nhức mỏi, sốt nhẹ

Khi thời tiết thay đổi, nhiều người bị đau đầu, nhức mỏi, ê ẩm người, có thể dùng 20g rau kinh giới sắc uống nóng, ngày uống 2–3 lần.

Hoặc để hạ sốt nhanh, lấy 12g cành và lá kinh giới kết hợp 25g sắn dây, sắc uống khi còn ấm. Bài thuốc giúp thanh nhiệt, giải độc, làm mát cơ thể và giảm cảm giác mệt mỏi.

5. Chữa rôm sảy, mẩn ngứa cho trẻ nhỏ

Với trẻ sơ sinh hay trẻ nhỏ bị rôm sảy, mụn nhọt, nước tắm từ lá kinh giới tươi là bài thuốc an toàn, lành tính.

Chỉ cần nấu nước với một nắm lá kinh giới, để nguội rồi tắm hàng ngày sẽ giúp giảm ngứa, sát khuẩn nhẹ, làm dịu da. Đây là mẹo dân gian được nhiều bà mẹ tin dùng đến nay.

6. Chữa mụn nhọt, sưng vú, viêm da

Khi da bị viêm, sưng đỏ hay có mụn nhọt, có thể dùng bài thuốc sau:

Kinh giới 12g, mã đề, kim ngân hoa, bồ công anh, thổ phục linh, ké đầu ngựa, cam thảo nam – mỗi vị 10g, đem thái nhỏ, sắc với 400ml nước còn 100ml. Uống ngày 2 lần, giúp thanh nhiệt, giải độc và tiêu viêm.

7. Trị ho, mất tiếng, viêm họng

Kinh giới còn giúp giảm ho, viêm họng, khản tiếng rất tốt.

Dùng: Kinh giới, tang diệp, địa cốt bì, tang bạch bì – mỗi vị 12g; thêm bán hạ chế, tử tô mỗi vị 8g; trần bì 4g. Tất cả sắc uống mỗi ngày 1 thang.

Bài thuốc có tác dụng giảm ho, tiêu đờm, thanh phế, thích hợp cho người thường xuyên phải nói nhiều hoặc làm việc trong môi trường khô, bụi.

Rau kinh giới hiệu quả trong việc giảm triệu chứng cảm lạnh

8. Hỗ trợ điều trị bệnh trĩ

Một bài thuốc dân gian khác là ngâm hậu môn bằng nước kinh giới.

Dùng kinh giới tuệ, ngũ bội tử, hoàng bá – mỗi vị 12g, kết hợp 4g phèn phi, sắc lấy 300ml nước, để ấm rồi ngâm mỗi ngày một lần. Phương pháp này giúp sát khuẩn, giảm sưng đau và co búi trĩ.

Từ những bài thuốc dân gian giản dị ấy, cây kinh giới đã trở thành “người bạn thân” trong tủ thuốc của nhiều gia đình Việt. Không chỉ giúp chữa bệnh, kinh giới còn hỗ trợ làm đẹp, chăm sóc sức khỏe toàn diện cho cả gia đình.