La hán quả và những lợi ích tuyệt vời đối với sức khỏe

Công dụng của quả na trong Y học cổ truyền

Những cây thuốc nam có vị ngọt đậm có thể thay thế đường

La hán quả

Quả la hán hay còn được gọi là la hán quả có tên khoa học là Momordica grosvenori. Từ la hán trong tên bắt nguồn từ việc các vị đại sư ở Thiếu Lâm Tự ở vùng núi phía nam Trung Quốc đã thu hoạch và thường xuyên sử dụng loại nước từ quả này để tăng cường sức khỏe.

Hình dáng bên ngoài của quả la hán có dạng quả tròn, có lông bao phủ, màu vàng sậm, kích thước tương đương với quả cam. Đặc biệt, quả la hán sở hữu lớp vỏ rất giòn, cực kì dễ vỡ, ruột xốp, có màu trắng hoe vàng nhẹ.

Từ lâu, quả la hán đã được sử dụng trong y học cổ truyền như một vị thuốc quý giúp bổ phế, điều trị ho, táo bón và là phương thuốc hữu hiệu trong việc thanh nhiệt, giải cảm sốt.

Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học, các nhà sản xuất đã tập trung khai thác tiềm năng của loại quả này như một chất làm ngọt nhờ vào vị ngọt tự nhiên.

Chiết xuất la hán quả ngọt hơn 150-250 lần so với đường ăn, lại không có calo và carb nên không làm tăng đường huyết.

Trong khi hầu hết các chất làm ngọt không có năng lượng có thể gây ra các tác dụng phụ như đầy hơi, chướng bụng hoặc các phản ứng dị ứng thì chiết xuất từ quả la hán không có tác dụng phụ nào được biết đến.

Theo kết quả nghiên cứu, trong la hán quả có chứa các thành phần chính gồm:

Đường (Fructose, glucose,...) với tỷ lệ khoảng 25 - 38%.

Protein với tỷ lệ là 8 - 13%.

Axit béo chiếm khoảng 41%.

Chất ngọt.

Hỗn hợp Mogrosid có vị ngọt cao gấp khoảng 300 so với đường mía.

Vitamin C.

Một số khoáng chất vi lượng cần thiết cho cơ thể.

La hán quả có nhiều công dụng quý với sức khỏe. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Công dụng la hán quả

Thúc đẩy giảm cân

Quả la hán có lợi cho việc giảm cân cũng như giảm nguy cơ béo phì và ngăn ngừa tăng cân. Nhờ vào đặc điểm gần như không có calo, carb hoặc chất béo, quả la hán là một loại quả phù hợp cho thực đơn giảm cân lành mạnh.

Một nghiên cứu năm 2016 được công bố bởi Tạp chí Dược lý và Trị liệu Thực nghiệm đã chỉ ra rằng thành phần mogrol trong quả la hán đã ức chế sự chuyển hóa của tế bào mỡ, từ đó giúp giảm thiểu đáng kể khả năng tích lũy chất béo trong cơ thể.

Hỗ trợ chống lại bệnh tiểu đường

Việc tiêu thụ quá nhiều đường gây tăng đường huyết, giảm độ nhạy insulin và lâu dài hơn sẽ dẫn tới bệnh tiểu đường.

Quả la hán có được vị ngọt là nhờ vào các hợp chất tự nhiên gọi là mogrosides. Chất này thường an toàn cho những người mắc bệnh tiểu đường vì không làm tăng lượng đường trong máu.

Tuy nhiên, một số loại thực phẩm bổ sung và đồ uống được làm ngọt bằng quả la hán có thể chứa đường bổ sung và các thành phần khác làm tăng lượng carb và calo cũng như ảnh hưởng đến độ nhạy insulin.

Vậy nên, bạn cần xem kỹ công thức cũng như thành phần trong các sản phẩm này trước khi lựa chọn. Nếu có thể bạn nên chọn sử dụng quả la hán tươi để đảm bảo hiệu quả tốt hơn.

Phòng chống ung thư

Đường nhân tạo có liên quan nhiều đến các bệnh lý ung thư. Vì đường là yếu tố thúc đẩy quá trình viêm diễn ra trong cơ thể mà hệ quả cuối cùng là ung thư.

Do đó, cắt giảm đường nhân tạo từ chế độ ăn uống hằng ngày và thay thế bằng đường quả la hán đi kèm với lợi ích chống ung thư.

Mogrosides có trong quả la hán nổi bật với đặc tính chống oxy hóa, giúp ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư nhờ vào cơ chế giảm lượng tổn thương DNA bởi các gốc tự do bằng cách tối ưu hóa các hệ thống chống oxy hóa trong cơ thể.

Một nghiên cứu được thực hiện năm 2011 về khả năng chống lại tế bào ung thư cho thấy quả la hán có chứa đặc tính chống ung thư có khả năng ức chế sự phát triển của khối u ở da và vú.

Chống viêm và chống xơ hóa

Từ lâu, y học cổ truyền đã sử dụng quả la hán như một vị thuốc hay một loại trà ấm giúp giảm đờm, giảm ho và đau rát họng do viêm họng gây ra.

Y học hiện đại cho rằng chính thành phần mogrosides trong quả la hán mang lại hiệu quả trong điều trị viêm. Nhờ vào đặc tính chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi các tổn thương mô gây ra bởi các gốc tự do - một nguyên nhân gây viêm chính.

Do đó, đặc tính chống viêm quả la hán rất có tiềm năng trong việc ngăn ngừa viêm khớp và các vấn đề về tiêu hóa.

Không giống như các loại thuốc chống viêm đi kèm với tác dụng phụ gây tổn thương gan, quả la hán an toàn hơn cho gan.

Ngoài ra, mogroside IIIE trong quả la hán có thể hoạt động như một hợp chất chống xơ hóa tiềm năng vì nghiên cứu chỉ ra rằng nó có thể kiểm soát viêm và sẹo mô trong phổi.

Sử dụng quả la hán thay thế cho đường ăn góp phần duy trì sự khỏe mạnh của thận. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Chống nhiễm trùng và ngăn ngừa suy thận

Quả la hán có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, ức chế sự phát triển của các vi khuẩn có hại giúp duy trì sự cân bằng vi sinh trong ruột.

Đường nhân tạo và chất làm ngọt là nguồn cung cấp dinh dưỡng cho các vi khuẩn có hại trong ruột, chúng gây bệnh như Candida albicans. Trong khi đường từ quả la hán giúp duy trì đường ruột khỏe mạnh bằng cách cung cấp các vi khuẩn có lợi như L. casei, B. bifidum, L. salivarius và L. acidophilus.

Do đó, quả la hán có hiệu quả trong việc ngăn chặn sự gia tăng hiện tượng đề kháng kháng sinh. Quả la hán cũng được sử dụng trong hỗ trợ điều trị tình trạng đau họng và các bệnh về nướu răng trong miệng.

Tình trạng đường trong máu cao, kéo dài khiến thận phải làm việc quá tải. Lâu dài các lỗ lọc trong thận to ra, làm giảm hiệu quả lọc máu của thận, gây ra hiện tượng rò rỉ albumin trong nước tiểu. Bằng cách ức chế quá tải đường, quả la hán có thể hỗ trợ ngăn ngừa suy thận.

Tăng cường sức khỏe tim mạch

Quả la hán giúp giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ. Điều này có được là do trong quả la hán có chứa các thành phần ngăn chặn quá trình oxy hóa cholesterol.

Oxy hóa cholesterol gây nên sự tích tụ cholesterol lâu ngày phát triển thành mảng bám trong động mạch và mạch máu.

Các mogrosides trong quả la hán có khả năng ngăn chặn cholesterol trong cơ thể tích tụ và giúp làm tăng cholesterol HDL tốt cho các chức năng tim mạch.

Giảm dị ứng theo mùa

Các phản ứng dị ứng trong cơ thể con người chủ yếu được tạo thành từ các tế bào mast làm trung gian phản ứng histamine - các phản ứng viêm khởi phát khi cơ thể cảm nhận được các kích thích từ bên ngoài như vết côn trùng đốt hoặc chất gây dị ứng.

Ví dụ, ở người bị dị ứng phấn hoa, các phản ứng histamine phản ứng lại với phấn hoa khi vô tình hít phải gây nên tình trạng nghẹt mũi, hắt hơi liên tục, nghiêm trọng hơn là khó thở.

Quả la hán có tác dụng như một chất kháng histamine tự nhiên, có khả năng làm giảm phản ứng histamine đối với dị ứng. Do đó, việc sử dụng quả la hán hàng ngày có thể giúp hỗ trợ làm giảm tình trạng dị ứng.

Đảm bảo cân bằng nội tiết tố, cải thiện giấc ngủ và giảm trầm cảm

Nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ giữa việc tiêu thụ đường nhân tạo và ảnh hưởng đến tâm lý, não bộ. Điều này gây ra sự mất cân bằng nội tiết tố, mất ngủ, và làm tăng nguy cơ trầm cảm lên 58%.

Nghiên cứu chỉ ra rằng lượng đường nhân tạo dư thừa tác động đến sự mất cân bằng nội tiết tố, nghiêm trọng hơn là gây rối loạn tâm thần và trầm cảm.

Do đó, việc sử dụng quả la hán như một chất làm ngọt tự nhiên sẽ đảm bảo hormone của cơ thể được cân bằng, cải thiện giấc ngủ và giảm trầm cảm.

Nước uống từ quả la hán rất thích hợp cho những người thường xuyên phải nói nhiều. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Bài thuốc được chế biến từ quả la hán

Một số bài thuốc được chế biến từ quả la hán bao gồm:

Nước quả la hán: chuẩn bị từ 1-2 quả la hán và nghiền vụn, pha hãm như pha trà hoặc có thể nấu thành nước uống thường ngày từ 1-2 lần. Sử dụng rất tốt cho người bị viêm họng hoặc mất tiếng, cảm nắng, táo bón.

Nước la hán hạnh nhân: chuẩn bị 1 quả la hán và 10 gram hạnh nhân. La hán nghiền đập vụn, sau đó sắc cùng hạnh nhân lấy nước. Ngày sắc 1 lần hoặc hãm lấy nước uống. Nước la hán hạnh nhân rất tốt cho người bệnh bị viêm phế quản, cảm mạo ho có nhiều đờm.

Nước la hán mứt hồng: nguyên liệu bao gồm 1 quả la hán và 1 quả mứt hồng. Quả la hán nghiền đập vụn và cho vào nồi, thêm nước để sắc ngày 1 lần. Nước la hán mứt hồng sử dụng rất tốt cho trường hợp bị dị ứng, ho gà (ho dài ngày thành từng cơn).

Nước la hán bàng đại hải: Chuẩn bị nguyên liệu bao gồm 1 quả la hán, 2 hoặc 3 hạt bàng đại hải. Đầu tiên, nghiền đập vụn quả la hán, sau đó nấu sắc kỹ, và cuối cùng là chia lấy nước uống trong ngày. Nước la hán bàng đại hải dùng trong điều trị đại tiện táo kết và đường ruột táo nhiệt.

Siro bối mẫu la hán quả: nguyên liệu gồm có xuyên bối mẫu 10 gram và la hán 1 quả. La hán nghiền đập vụn, có thể cho thêm một ít đường hoặc mật lượng thích hợp, nấu sắc kỹ và chia làm 2 lần ăn trong ngày. Sử dụng siro bối mẫu la hán quả cho người mắc bệnh lao phổi, viêm khí phế quản, viêm họng khô có sốt, ho khan ít đờm.

Canh la hán: la hán quả 50 gram, thịt lợn nạc 100 gram. La hán thái thành từng lát và cho vào nồi, đổ nước đun kỹ, cho thịt nạc vào nấu canh, có thể cho thêm bột gia vị sao cho phù hợp với khẩu vị và sử dụng món canh la hán ăn với cơm trong ngày. Món canh này giúp hỗ trợ điều trị bệnh lao rất tốt.

Quả la hán khô. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Lưu ý khi dùng quả la hán

Mặc dù có nhiều tác dụng tốt đối với sức khỏe, tuy nhiên, những đối tượng sau đây được khuyến cáo là không nên sử dụng nước quả la hán thường xuyên, gồm:

Phụ nữ đang mang thai hoặc đang trong thời gian nuôi con bằng sữa mẹ.

Người đang bị các chứng ho cảm lạnh, phong hàn, lạnh chân tay,... Nguyên nhân là do quả la hán có tính hàn, có thể là nghiệm trọng hơn tình trạng mà người bệnh đang gặp phải.

Người có nguy cơ hoặc dị ứng với các thành phần có trong quả la hán.

Người đang sử dụng các loại thuốc điều trị cũng nên tham khảo qua sự tư vấn của bác sĩ.