Lần đầu tiên ghép tạng domino tại Việt Nam: Mở rộng cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân

Ca ghép đặc biệt này được thực hiện tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bắt nguồn từ nghĩa cử hiến tạng của một phụ nữ 42 tuổi không may bị tai nạn giao thông và được xác định chết não. Từ nguồn tạng hiến, các bác sĩ đã lấy tim, gan, hai thận và nhiều mô để ghép cho các bệnh nhân đang chờ đợi trong tình trạng nguy kịch.

PGS. TS Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cùng các bác sĩ hội chẩn trường hợp ghép tạng domino đặc biệt.

Ghép tạng domino: Từ một ca ghép cứu thêm nhiều người

Điểm đặc biệt của ca bệnh không chỉ nằm ở việc ghép đa tạng, mà còn ở việc triển khai kỹ thuật ghép tạng “domino” lần đầu tiên tại Việt Nam.

Một bệnh nhân nam 53 tuổi mắc bệnh amyloidosis di truyền - căn bệnh hiếm khiến protein bất thường lắng đọng và gây tổn thương nhiều cơ quan - đã được ghép đồng thời tim và gan từ người hiến chết não. Đây là phương pháp điều trị tối ưu nhằm loại bỏ nguồn gốc gây bệnh từ gan và phục hồi chức năng tim bị suy nặng.

Điều đáng chú ý là dù mang đột biến gene, lá gan của bệnh nhân này vẫn có cấu trúc và chức năng gần như bình thường. Thay vì bị loại bỏ, các bác sĩ đã tận dụng để ghép cho một bệnh nhân khác - nam, 64 tuổi, mắc ung thư gan trên nền xơ gan, tiên lượng sống rất hạn chế nếu không được can thiệp.

Như vậy, từ một người hiến tạng ban đầu, chuỗi ghép đã được mở rộng: người thứ nhất nhận tạng để cứu sống mình, đồng thời trở thành “người hiến tạng tiếp theo” để cứu sống người khác. Đây chính là nguyên lý của ghép tạng domino - khi một ca ghép tạo ra hiệu ứng dây chuyền, giúp nhiều bệnh nhân có cơ hội được điều trị hơn.

Các ca phẫu thuật diễn ra thành công với kết quả khả quan: tim ghép đập trở lại ngay trên bàn mổ, gan hoạt động tốt; các bệnh nhân đều hồi phục nhanh, có thể rút nội khí quản sau 12 giờ và tỉnh táo sau vài ngày.

Bước tiến chuyên môn và ý nghĩa nhân văn

Theo các chuyên gia, ghép gan domino là giải pháp sáng tạo trong bối cảnh nguồn tạng hiến luôn khan hiếm. Dù lá gan được sử dụng có thể mang nguy cơ bệnh lý về lâu dài, nhưng quá trình phát triển bệnh thường rất chậm, có thể kéo dài hàng chục năm - đủ để cải thiện đáng kể thời gian sống và chất lượng cuộc sống cho người nhận.

Các bác sĩ tiến hành ca ghép tạng.

Phương pháp này đặc biệt phù hợp với các bệnh nhân lớn tuổi hoặc mắc bệnh nặng như ung thư gan, khi lợi ích trước mắt vượt trội so với nguy cơ lâu dài.

Trên thế giới, ghép gan domino đã được triển khai từ năm 1995 tại một số trung tâm lớn, nhưng số lượng ca ghép vẫn còn hạn chế do yêu cầu kỹ thuật cao và sự phối hợp phức tạp giữa nhiều ê-kíp phẫu thuật.

Việc Việt Nam thực hiện thành công kỹ thuật này không chỉ thể hiện trình độ chuyên môn ngày càng tiệm cận các nước phát triển, mà còn khẳng định năng lực làm chủ các kỹ thuật ghép tạng phức tạp, bao gồm cả ghép đa tạng đồng thời.

Không dừng lại ở giá trị y học, ca ghép còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Nghĩa cử hiến tạng đã mang lại sự sống cho nhiều bệnh nhân, đồng thời mở ra hy vọng cho hàng nghìn người đang chờ ghép tạng tại Việt Nam.

Sự kiện này được xem là một dấu mốc mới của ngành ghép tạng trong nước, cho thấy tiềm năng phát triển mạnh mẽ của y học chuyên sâu, cũng như tầm quan trọng của việc lan tỏa ý thức hiến tạng trong cộng đồng.