Nhiều trẻ phải cấp cứu sau khi ăn, quả hồng châu chứa những độc tố nào?

Độc tính của quả hồng châu tác động chủ yếu lên tế bào cơ tim và gây phù phổi cấp.

Theo Chi cục Vệ sinh an toàn thực phẩm tỉnh Hà Giang, cây hồng châu còn có tên gọi khác là cây rom, mề gà, khua mật, móc quạ... Cây thường mọc ở khu vực núi đá, thuộc dạng cây dây leo, vỏ thân cây màu xanh nhạt, có gai nhọn, cứng.

Lá cây to gần bằng 2 ngón tay người lớn, dài từ khoảng 11-12 cm, màu lá xanh đậm. Quả tròn to gần bằng quả trứng gà, vỏ nhẵn mượt không có lông. Quả non vỏ màu xanh nhạt, khi quả chín vỏ có màu tím và hơi mềm, bửa vào trong có lớp vỏ màu hồng.

Mỗi quả từ 4 - 6 hạt, các hạt có một lớp cùi màu trắng đục, nhiều nước và mềm bao bọc, bên trong cùi có một hạt to bằng hạt ngô màu tím và hơi dẹt. Quả hồng châu chín vào thời gian tháng 6, 7, 8 hằng năm, do vậy đây cũng là thời điểm hay xảy ra những vụ ngộ độc quả này nhất.

Độc tố của quả hồng châu là alcaloid, chứa chính trong nhân hạt (chưa thấy trong cùi) của quả. Độc tính của chúng tác động chủ yếu lên tế bào cơ tim và gây phù phổi cấp.

Thử nghiệm trên động vật cho thấy, liều tối thiểu gây chết qua đường tiêu hóa của hạt có cả cùi đối với thỏ là 18g/kg thể trọng, đối với chuột cống trắng là 72g/kg thể trọng (động vật chết do suy hô hấp và trụy tim mạch). Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu ngộ độc do quả hồng châu.

Khi bị ngộ độc quả hồng châu, người ngộ độc thường thấy các biểu hiện như nôn, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy. Nếu không được chữa trị kịp thời thì sẽ dẫn đến nguy hiểm đến tính mạng.

Dù quả hồng châu có độc tố mạnh nhưng thời gian qua rất nhiều trẻ em ở vùng cao Hà Giang đã ăn quả này và bị ngộ độc, có em đã tử vọng.

Mới đây nhất, Bác sĩ Vũ Văn Đại, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa huyện Đồng Văn (Hà Giang) cho biết: Trong 2 ngày (31/7 - 1/8), Bệnh viện đã tiếp nhận cùng lúc 11 trẻ từ 3 đến 12 tuổi bị ngộ độc do ăn quả hồng châu. Trẻ bị ngộ độc đều là người dân tộc thiểu số ở thôn Chua Só, xã Tả Lủng và thôn Hồng Ngài, xã Lũng Táo.

Các cháu nhỏ bị ngộ độc do ăn quả hồng châu được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa huyện Đồng Văn, Hà Giang.

Theo gia đình nạn nhân, vào dịp nghỉ hè không phải đi học, con em các gia đình đi cắt cỏ cho gia súc xong rồi rủ nhau đi hái quả hồng châu ăn. Đến cuối buổi chiều 31/7, tất cả 11 trẻ ở 2 thôn sau khi ăn quả hồng châu đều xuất hiện triệu chứng hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, đau bụng, buồn nôn và đã được đưa đến cấp cứu, điều trị tại Bệnh viện Đa khoa huyện Đồng Văn.

Cũng theo bác sỹ Vũ Văn Đại, ngay sau khi tiếp nhận 11 nạn nhân, Bệnh viện phối hợp với Trung tâm Y tế huyện Đồng Văn cấp cứu, xử trí bằng phương pháp thải độc, gây nôn, truyền dịch, lợi tiểu.

Sau nhiều giờ điều trị tích cực, đến đầu giờ chiều 1/8, tình trạng của 6/11 trẻ đã tạm thời ổn định, chưa nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, có 5 trẻ được các y, bác sỹ Bệnh viện chẩn đoán suy đa phủ tạng và chuyển đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang điều trị.

Ngay sau khi nhận được thông tin, lãnh đạo UBND huyện Đồng Văn đã đến thăm hỏi, động viên các nạn nhân và gia đình; đồng thời chỉ đạo Bệnh viện Đa khoa huyện Đồng Văn phối hợp với các cơ quan chuyên môn điều trị, chăm sóc tốt nhất cho các nạn nhân.

Chi cục ATVSTP tỉnh Hà Giang khuyến cáo, khi phát hiện người bị ngộ độc, cần nhanh chóng xử trí bằng cách như gây nôn ngay lập tức, cho uống đủ nước (tốt nhất là dùng oresol) và bổ sung thêm than hoạt (liều 1gam/kg cân cặng người bệnh), sau đó nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất bằng phương tiện vận chuyển, tuyệt đối không để người bệnh đi bộ.

Nếu người bệnh hôn mê, co giật thì phải cho người bệnh nằm nghiêng. Nếu người bệnh thở yếu, ngừng thở, phải hà hơi thổi ngạt hoặc hô hấp nhân tạo bằng các phương tiện cấp cứu tại chỗ.

Để tránh những vụ ngộ độc đáng tiếc xảy ra, các bác sỹ khuyến cáo người dân, đặc biệt là trẻ em tuyệt đối không ăn các loại cây, củ, quả lạ mọc trong rừng, trong đó có quả hồng châu để phòng ngừa ngộ độc có thể dẫn đến tử vong. Khi thấy trong người xuất hiện các các triệu chứng ngộ độc cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời.