Những bệnh không nên dùng cà phê

Cây cà phê

1. Bệnh tim mạch

Những người mắc các bệnh lý về tim như: tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, suy tim… nên hạn chế hoặc tránh xa cà phê. Lý do là caffeine trong cà phê có thể kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tim đập nhanh hơn, tăng huyết áp và tăng gánh nặng cho tim. Đặc biệt với những người có cơ địa nhạy cảm với caffeine, chỉ một lượng nhỏ cũng có thể gây đánh trống ngực, hồi hộp, bồn chồn, thậm chí làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn nhịp tim.

2. Bệnh dạ dày

Cà phê có tính axit cao và có thể kích thích tiết dịch vị dạ dày. Vì thế, những người bị viêm loét dạ dày – tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản, viêm hang vị… nên tránh dùng cà phê. Việc tiêu thụ cà phê khi bụng đói càng làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc dạ dày, gây đau bụng, ợ nóng, buồn nôn và đầy hơi. Dù là cà phê đen, cà phê sữa hay cà phê hòa tan, đều có thể gây ảnh hưởng nếu sử dụng không đúng cách.

3. Bệnh loãng xương

Caffeine làm tăng bài tiết canxi qua đường nước tiểu, từ đó có thể làm giảm mật độ xương nếu sử dụng thường xuyên và không bổ sung đủ canxi qua chế độ ăn uống. Những người có nguy cơ loãng xương, đặc biệt là phụ nữ sau mãn kinh, người cao tuổi, hoặc người có tiền sử loãng xương trong gia đình nên thận trọng khi uống cà phê. Nếu vẫn muốn sử dụng, cần hạn chế liều lượng (tối đa 1 ly nhỏ mỗi ngày) và tăng cường bổ sung canxi từ thực phẩm hoặc viên uống.

4. Bệnh mất ngủ và rối loạn lo âu

Caffeine là chất kích thích thần kinh, giúp tỉnh táo, tuy nhiên với những người dễ bị mất ngủ hoặc đang mắc chứng rối loạn lo âu, việc uống cà phê – đặc biệt là vào buổi chiều hoặc tối – sẽ khiến tình trạng bệnh nặng hơn. Người nhạy cảm với caffeine có thể cảm thấy bồn chồn, run tay, lo lắng thái quá, khó ngủ sâu hoặc hay thức giấc ban đêm. Những bệnh nhân đang điều trị trầm cảm, stress kéo dài cũng được khuyến cáo tránh cà phê để hạn chế tác dụng phụ không mong muốn.

5. Bệnh gan nặng

Mặc dù nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy cà phê có lợi cho gan nếu uống đúng cách (có thể giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan), tuy nhiên, với những bệnh nhân gan giai đoạn nặng (xơ gan mất bù, suy gan...), chức năng chuyển hóa và thải độc của gan bị suy giảm. Khi đó, caffeine có thể tích tụ trong cơ thể, gây độc thần kinh và làm tình trạng bệnh nặng hơn. Vì vậy, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng cà phê nếu bạn có bệnh gan.

6. Tiểu đường tuýp 2 (không kiểm soát tốt)

Cà phê nguyên chất không đường không làm tăng đường huyết rõ rệt, nhưng nhiều người có thói quen uống cà phê pha đường, sữa đặc, sữa béo… Điều này có thể khiến đường huyết tăng vọt, nhất là khi dùng khi bụng đói hoặc không cân đối với chế độ ăn uống. Ngoài ra, caffeine cũng có thể làm giảm độ nhạy insulin ở một số người, làm tăng nguy cơ kháng insulin – một trong những nguyên nhân gây bệnh tiểu đường. Bệnh nhân tiểu đường cần đặc biệt lưu ý.

7. Hội chứng ruột kích thích (IBS)

Người bị hội chứng ruột kích thích thường có triệu chứng rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, đầy hơi, táo bón. Cà phê có tác dụng kích thích nhu động ruột, nên có thể làm các triệu chứng này trầm trọng hơn, gây đau bụng quặn, tiêu chảy hoặc buồn nôn. Do đó, người mắc hội chứng này nên hạn chế uống cà phê, đặc biệt là khi bụng đói.

8. Phụ nữ mang thai và cho con bú

Phụ nữ mang thai được khuyến cáo không nên dùng quá 200mg caffeine mỗi ngày (tương đương 1 cốc cà phê nhỏ), bởi lượng caffeine lớn có thể đi qua nhau thai, ảnh hưởng đến thai nhi, làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non hoặc cân nặng sơ sinh thấp. Trong thời kỳ cho con bú, caffeine cũng có thể bài tiết vào sữa mẹ, khiến trẻ bồn chồn, quấy khóc, mất ngủ.

Lời khuyên khi sử dụng cà phê

Không nên uống cà phê khi bụng đói.

Không uống quá 1–2 ly/ngày.

Hạn chế thêm đường, sữa đặc, kem béo vào cà phê.

Tránh uống cà phê sau 14h để không ảnh hưởng giấc ngủ.

Nếu có bất kỳ bệnh lý mãn tính nào, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng cà phê thường xuyên.

Cà phê có thể mang lại nhiều lợi ích nếu sử dụng đúng cách, đúng đối tượng. Tuy nhiên, với những người mắc các bệnh lý kể trên, việc tiêu thụ cà phê có thể dẫn đến những hậu quả không mong muốn. Do đó, việc cân nhắc kỹ lưỡng, lắng nghe cơ thể và tuân thủ lời khuyên y tế là điều cần thiết để đảm bảo sức khỏe bền vững.