Tác dụng của thì là trong y học cổ truyền

Cây thì là vừa là rau, vừa là thảo mộc

1. Giới thiệu về cây thì là

Tên khoa học: Anethum graveolens

Họ: Hoa tán (Apiaceae)

Tên gọi khác: Thìa là, thìa là thơm, thì là ta

Thì là là một loại cây thân thảo, sống hằng năm, cao khoảng 40–60 cm. Cây có thân nhẵn, có rãnh dọc, chia cành ở phần ngọn. Lá thì là mảnh, hình sợi chỉ, mọc cách, có màu xanh nhạt đặc trưng. Hoa mọc thành tán kép ở ngọn, có màu vàng nhạt. Quả có hình bầu dục, dẹt, chứa nhiều tinh dầu.

Thì là thường được trồng ở các tỉnh miền Bắc và miền Trung Việt Nam, thích hợp với khí hậu mát mẻ, đất tơi xốp và ẩm. Cây có thể thu hoạch lá sau khoảng 30–40 ngày gieo trồng.

2. Giá trị dinh dưỡng

Thì là là một nguồn cung cấp phong phú các loại vitamin và khoáng chất như:

Vitamin C, A, B1, B2, B3, B6: Giúp tăng cường hệ miễn dịch, làm đẹp da và cải thiện thị lực.

Canxi, sắt, magie, photpho, kali: Giúp xương chắc khỏe, ngăn ngừa thiếu máu và ổn định huyết áp.

Tinh dầu (dill oil): Có đặc tính kháng khuẩn, kháng viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ.

Chính nhờ những dưỡng chất này mà thì là được coi là một loại “rau – thuốc” vô cùng có lợi cho sức khỏe con người.

3. Tác dụng của thì là trong y học cổ truyền

Trong y học dân gian, thì là từ lâu đã được sử dụng như một vị thuốc có tác dụng:

Kích thích tiêu hóa: Thì là giúp giảm chướng bụng, đầy hơi, hỗ trợ tiêu hóa, thường dùng trong các bài thuốc trị đau bụng do lạnh.

Lợi sữa: Nhiều bà mẹ sau sinh dùng nước sắc thì là để kích thích tuyến sữa.

Chữa mất ngủ: Tinh dầu thì là có tác dụng làm dịu thần kinh, giảm lo âu, giúp ngủ ngon hơn.

Kháng khuẩn, chống viêm: Nhai lá thì là tươi giúp khử mùi hôi miệng, trị viêm họng nhẹ.

Giảm đau kinh nguyệt: Một số nghiên cứu cho thấy, chiết xuất từ thì là có thể làm dịu cơn đau trong chu kỳ kinh nguyệt.

Ngoài ra, hạt thì là còn được dùng làm trà hoặc nấu nước uống để chữa cảm lạnh, tiêu chảy, đau dạ dày.

4. Thì là trong ẩm thực Việt Nam

Ở Việt Nam, thì là thường được dùng như một loại gia vị không thể thiếu trong nhiều món ăn, đặc biệt là món cá và các món canh.

Canh cá nấu thì là: Hương thơm dịu nhẹ của thì là giúp át đi mùi tanh của cá, đồng thời tăng thêm vị thanh mát cho món ăn.

Chả cá Lã Vọng: Một trong những món ăn đặc sản Hà Nội nổi tiếng, không thể thiếu thì là.

Canh trứng thì là, trứng hấp thì là: Là những món ăn đơn giản nhưng giàu dưỡng chất.

Món hấp hải sản: Tôm, mực, ngao hấp cùng thì là tạo nên hương vị tuyệt vời, hấp dẫn.

Dưa góp thì là: Lá thì là thái nhỏ trộn cùng rau củ muối chua, tạo nên hương vị tươi mới.

Ngoài ra, thì là còn có thể được phơi khô hoặc sấy lạnh để bảo quản lâu dài, dùng như một loại gia vị sấy khô.

5. Lưu ý khi sử dụng thì là

Mặc dù thì là rất tốt, nhưng cũng cần lưu ý một số điểm khi sử dụng:

Không dùng quá nhiều: Thì là có tính ấm, nếu dùng quá liều có thể gây nóng, ảnh hưởng tiêu hóa.

Không dùng cho người đang bị nhiệt: Người bị nhiệt miệng, táo bón, mụn nhọt nên hạn chế dùng thì là.

Không nên nấu lâu: Tinh dầu trong thì là dễ bay hơi ở nhiệt độ cao, do đó nên cho vào món ăn ở công đoạn cuối để giữ lại hương vị và dược tính.

Cây rau thì là bốn mùa

6. Cây thì là trong văn hóa và đời sống

Thì là không chỉ có mặt trong căn bếp, mà còn là hình ảnh quen thuộc trong vườn rau gia đình ở nông thôn Việt Nam. Từ xưa, các bà, các mẹ đã trồng thì là bên hàng rào, bờ giếng như một phần không thể thiếu trong đời sống thường nhật.

Ở một số nước châu Âu và châu Á, thì là còn được sử dụng trong việc ướp thực phẩm, làm giấm, nấu súp hoặc chế biến các món ăn truyền thống như pickles (dưa muối), borscht (canh củ cải đỏ) của Nga, hay món súp hải sản của Hy Lạp.

Tuy nhỏ bé và mộc mạc, cây thì là lại mang trong mình giá trị to lớn cả về ẩm thực lẫn y học. Với hương thơm đặc trưng, tác dụng tốt cho hệ tiêu hóa, kháng viêm, hỗ trợ sức khỏe toàn diện, thì là xứng đáng là “người bạn đồng hành” không thể thiếu trong căn bếp của mỗi gia đình Việt. Biết cách sử dụng thì là đúng cách sẽ giúp bạn vừa làm phong phú thêm thực đơn hàng ngày, vừa chăm sóc sức khỏe một cách tự nhiên và hiệu quả.