Tục đoạn: Vị thuốc quý trong Đông Y chữa đau nhức gân xương

Tục đoạn, hay còn gọi là Dipsacus japonicus Miq, là một vị thuốc quý trong Đông Y, được sử dụng phổ biến từ rễ cây Tục đoạn thuộc họ Tục đoạn (Dipsacaceae). Với tên gọi mang ý nghĩa "nối lại những gì đã đứt", tục đoạn được người xưa tin rằng có khả năng phục hồi gân xương bị tổn thương. Không chỉ dừng lại ở đó, tục đoạn còn mang đến nhiều công dụng chữa bệnh khác như an thai, trị rong kinh, băng huyết.

1. Mô tả dược liệu

Rễ tục đoạn có hình dáng đặc trưng: dạng hình trụ, hơi cong queo, phần trên to và phần dưới nhỏ dần. Mặt ngoài có màu nâu nhạt đến nâu xám, với nhiều nếp nhăn và rãnh dọc. Khi bẻ gãy, mặt bẻ lởm chởm và dễ vỡ.

Khi thái lát, rễ tục đoạn có hình tròn hoặc bầu dục. Bề mặt lát có phần vỏ màu nâu sẫm hoặc nâu xám, phần gỗ màu vàng xám hoặc nâu vàng. Các bó mạch xếp thành đường xuyên tâm rõ nét. Tục đoạn có mùi nhẹ, vị đắng hơi ngọt.

Tục đoạn có tác dụng gì? Một số bài thuốc chữa bệnh với tục đoạn - Nhà  thuốc FPT Long Châu

2. Cách bào chế tục đoạn

Để tăng hiệu quả sử dụng, tục đoạn thường được chế biến theo hai phương pháp chính:

Tục đoạn chế rượu (Tim Tục đoạn)

- Dùng 1 lít rượu cho 10 kg rễ tục đoạn thái lát.

- Phun đều rượu lên tục đoạn và ủ trong khoảng 30 phút đến 1 giờ.

- Sao ở nhiệt độ vừa phải cho đến khi rễ chuyển sang màu hơi đen.

Tục đoạn chế muối (Diêm Tục đoạn)

- Dùng 0,2 kg muối hòa tan với 0,5 lít nước cho 10 kg tục đoạn thái lát.

- Phun nước muối vào tục đoạn và ủ trong 30 phút đến 1 giờ.

- Sao ở nhiệt độ vừa phải cho đến khi khô.

3. Thành phần hóa học

Thành phần hóa học của tục đoạn chưa được nghiên cứu đầy đủ và thống nhất. Một số tài liệu cho rằng tục đoạn chứa một alkaloid gọi là lamiin, ít tinh dầu và chất màu. Nghiên cứu sơ bộ tại Việt Nam cho thấy dịch chiết tục đoạn có vị hơi ngọt, phản ứng với acid giấy quỳ, phản ứng dương tính với các thuốc thử chung alkaloid và tanin rõ rệt. Ngoài ra, dịch chiết còn chứa đường và có thể chứa saponin.

Tục đoạn: Vị thuốc quý trong Đông Y chữa đau nhức gân xương

4. Tác dụng dược lý

Mặc dù chưa có tài liệu khoa học chính thức nghiên cứu về tác dụng của tục đoạn, nhưng một loài cùng chi khác loài là Dipsacus pilosus đã được thử nghiệm và cho thấy:

- Tăng huyết áp, nhịp tim nhanh, biên độ mạch tăng.

- Hơi thở trở nên nhanh và sâu.

- Khi thử trên tủy sống của ếch, cao Dipsacus pilosus có tác dụng gây tê mạnh.

5. Công dụng và liều dùng

Tục đoạn được sử dụng như một loại thuốc bổ toàn thân, giúp giảm đau nhức gân xương, chữa các chấn thương do ngã hoặc bị thương. Ngoài ra, tục đoạn còn có tác dụng lợi sữa, an thai và cầm máu.

Liều dùng: Mỗi ngày uống từ 9 – 18 g dưới dạng thuốc sắc hoặc ngâm rượu.

6. Một số bài thuốc từ tục đoạn

Bài thuốc trị đau lưng mỏi gối, co cứng gân cốt

Sử dụng tỳ giải, tục đoạn, đỗ trọng, ngưu tất cùng mộc qua mỗi thứ 80g nghiền thành bột mịn, thêm mật ong. Sau đó vo viên, mỗi viên khoảng 10g, dùng mỗi lần một viên, ngày từ 2 - 3 viên, uống chung với nước ấm hoặc rượu ấm.

Bài thuốc chữa động thai

Sử dụng 80g tục đoạn tẩm rượu, 80g đỗ trọng tẩm nước gừng rồi sao đến khi đứt tơ cùng 100g táo đỏ. Tán bột tục đoạn và đỗ trọng, loại bỏ hạt táo đỏ lấy thịt, giã nát rồi trộn với bột, vo viên (mỗi viên to bằng hạt bắp). Mỗi ngày uống từ 20 - 30 viên cùng với nước cơm. Bài thuốc này giúp chữa động thai cho phụ nữ có thai từ 2 - 3 tháng.

Bài thuốc trị can thận suy nhược

Sử dụng 12g tục đoạn, ngũ gia bì, ý dĩ nhân, phòng phong, ngưu tất, tỳ giải, bạch truật, 20g thục địa cùng 8g khương hoạt. Nghiền chúng thành bột mịn rồi vo thành viên. Mỗi lần uốn từ 12g, mỗi ngày uống từ 2 - 3 lần, uống chung với nước muối loãng hoặc rượu nóng.

Bài thuốc giảm đau

Sử dụng 12g tục đoạn, ý dĩ nhân, ngưu tất, bạch truật, ngũ gia bì, tỳ giải cùng với 20g thục địa và 8g khương hoạt. Nghiền nát các nguyên liệu nên trên, sau đó vo viên. Mỗi lần uống 12g, ngày uống từ 2 - 3 lần chung với rượu ấm hoặc nước muối loãng.

Bài thuốc chữa mỏi gân cốt đối với người già

Sử dụng ngưu tất, tang ký sinh, tục đoạn, đỗ trọng (mỗi loại 10g) kết hợp cùng với đương quy, hà thủ ô, câu kỷ tử (mỗi thứ 5g), mang sắc thuốc và uống hết trong ngày.

7. Lưu ý khi sử dụng tục đoạn

Tục đoạn không phù hợp cho người mắc chứng thực nhiệt. Trước khi sử dụng các bài thuốc từ tục đoạn, nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Tục đoạn là một vị thuốc quý trong Đông Y với nhiều công dụng chữa bệnh hữu ích. Tuy nhiên, việc sử dụng cần đúng liều lượng và phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người. Hy vọng bài viết đã cung cấp thông tin hữu ích để bạn hiểu rõ hơn về giá trị của tục đoạn trong y học cổ truyền. Nếu bạn thấy bài viết hay và bổ ích, hãy chia sẻ để nhiều người cùng biết đến!

Nguyễn Khải

Tin liên quan

Tác dụng của Tục Đoạn – Vị thuốc quý trong y học cổ truyền

Tác dụng của Tục Đoạn – Vị thuốc quý trong y học cổ truyền

Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam, Tục Đoạn (tên khoa học Dipsacus asper hoặc Dipsacus japonicus) là một vị thuốc quý được sử dụng từ lâu đời để bồi bổ sức khỏe và điều trị nhiều loại bệnh. Không chỉ được biết đến ở Việt Nam, Tục Đoạn còn rất nổi tiếng trong Đông y Trung Hoa và các nền y học cổ truyền Á Đông khác.
Tục đoạn - vị thuốc tốt chữa bệnh xương khớp

Tục đoạn - vị thuốc tốt chữa bệnh xương khớp

Tục đoạn là một trong những vị thuốc hay trong điều trị các bệnh lý nội khoa cơ xương khớp. Ngay cả một số bệnh lý ngoại khoa cơ xương khớp cũng được lấy kê đơn trong thang thuốc.

Cùng chuyên mục

Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt

Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt

Vào Ngày Sốt rét Thế giới năm 2026, WHO cùng đối tác phát động chiến dịch: "Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt".
Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng

Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng

Thói quen tắm ngay sau khi đi nắng về để “giải nhiệt” tưởng chừng vô hại nhưng lại là tác nhân hàng đầu dẫn đến những ca đột quỵ não nghiêm trọng.
“Thải độc” bằng chanh liều cao: Từ trào lưu mạng đến những ca nhập viện, thậm chí tử vong

“Thải độc” bằng chanh liều cao: Từ trào lưu mạng đến những ca nhập viện, thậm chí tử vong

Gần đây, trên mạng xã hội lan truyền trở lại trào lưu sử dụng nước cốt chanh, chanh muối như một “phương thuốc” chữa bách bệnh. Tin theo lời đồn, nhiều người tự ý dùng chanh liều cao hoặc bỏ điều trị y khoa, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Kiêng khem quá mức sẽ dẫn đến suy kiệt cơ thể, hoặc bồi bổ sai cách lại tạo gánh nặng cho thận là 2 bài toán đặt ra về vấn đề dinh dưỡng với người có hội chứng thận hư. Bổ sung dinh dưỡng đúng cách là một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát triệu chứng, giảm phù và hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh thận hư.
Những thực phẩm người cao tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

Những thực phẩm người cao tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

Đối với người cao tuổi, chế độ ăn uống không chỉ đơn thuần là cung cấp năng lượng mà còn là yếu tố can thiệp trực tiếp đến diễn tiến của các bệnh lý mạn tính...
Tắm - xông - Ngâm thuốc đúng cách giúp cơ thể thải độc và tái sinh tế bào

Tắm - xông - Ngâm thuốc đúng cách giúp cơ thể thải độc và tái sinh tế bào

Có những bí quyết trường thọ ở ngay trong đời sống hằng ngày, trong nếp sinh hoạt tưởng như bình thường đến mức nhiều người không còn để ý. Tắm, xông, ngâm chân là cách giúp thân thể “thở”, giúp khí huyết lưu thông, giúp độc tố có đường đi ra ngoài, và giúp sự sống trong mỗi tế bào được làm mới mỗi ngày...

Các tin khác

Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý

Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý

Dưỡng sinh vốn không phải chuyện tập vài động tác hay uống thêm vài vị thuốc. Đó là nghệ thuật nuôi dưỡng toàn bộ sự sống từ tế bào, hơi thở đến tâm ý bên trong. Khi thân - tâm - ý vận hành hài hòa, trường năng lượng sống được kích hoạt, con người không chỉ khỏe mạnh hơn mà còn trẻ lâu, minh mẫn và an định trước biến động đời sống...
Bị bỏng có nên bôi nghệ?

Bị bỏng có nên bôi nghệ?

Tôi vừa bị bỏng nước sôi ở tay nhìn rất sợ. Có người khuyên giã nghệ tươi và bôi ngay khi lên da non, có người lại bảo không nên. Vậy tôi phải làm thế nào bây giờ? Mong chuyên mục tư vấn giúp.
Hội chẩn đa chuyên khoa: Chuẩn mực mới, hy vọng mới cho người bệnh ung thư

Hội chẩn đa chuyên khoa: Chuẩn mực mới, hy vọng mới cho người bệnh ung thư

Trong bức tranh y tế toàn cầu, ung thư không chỉ là một thách thức y khoa đơn thuần mà đã trở thành gánh nặng kinh tế - xã hội, đe dọa trực tiếp đến nguồn lực lao động và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia cũng như Việt Nam. Tuy nhiên, khi những rào cản về phát hiện muộn đang là 'điểm nghẽn' ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, thì sự tiến bộ của công nghệ sinh học đã mở ra một vận hội mới, trong đó hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) đang được đánh giá là "chìa khóa" sống còn trong cuộc chiến chống ung thư.
Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì

Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì

Con trai tôi 16 tuổi, rất thích món cháo trắng ăn cùng trứng muối. Gần như mỗi tuần cháu phải ăn đến 3-4 lần. Mong chuyên mục cho biết, cháu ăn như vậy có nhiều không? Mỗi tuần cháu nên ăn mấy quả?
Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng tầm dược liệu Việt Nam

Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng tầm dược liệu Việt Nam

Sự kiện kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Viện Dược liệu không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường phát triển của ngành dược liệu, mà còn đặt ra yêu cầu mới: biến tiềm năng tài nguyên bản địa thành năng lực sản xuất, nghiên cứu và thương mại hóa bền vững.
Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp

Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp

Trong kho tàng y học cổ truyền, ngưu bàng từ lâu đã được xem là một vị thuốc đa dụng. Không chỉ xuất hiện trong các bài thuốc dân gian, cây còn được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe nhờ đặc tính thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh thường gặp.
Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền

Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền

Vào những ngày thời tiết oi bức, cơ thể dễ rơi vào trạng thái “nóng trong” với các biểu hiện như nổi mụn, táo bón, miệng khô, mất ngủ. Theo y học cổ truyền, nguyên nhân chủ yếu là do nhiệt tích tụ trong cơ thể, làm mất cân bằng âm - dương. Bên cạnh việc điều chỉnh sinh hoạt, chế độ ăn uống với các loại rau có tính mát được xem là giải pháp đơn giản, hiệu quả và an toàn.
Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn

Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn

(SKV) - Các phương thuốc tân lương giải biểu gồm các vị thuốc vị cay, tính mát như Tang diệp, Cát căn, Bạc hà… dùng để phát tán phong nhiệt. Các phương thuốc tân lương giải biểu có tác dụng phát tán phong nhiệt dùng để chữa các chứng bệnh gây ra do ngoại cảm phong nhiệt: Phát sốt, ra mồ hôi, đau đầu, đau người, sợ gió, sợ lạnh, miệng khát, họng đau, ho, rêu lưỡi trắng hoặc hơi vàng, mạch phù sác.
Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền

Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền

(SKV) - Bài thuốc có tác dụng chủ yếu là phát tán phong hàn ở phần biểu, đồng thời điều hòa dinh – vệ, giúp cơ thể phục hồi trạng thái cân bằng. Khác với những phương thuốc phát hãn mạnh, Quế chi thang có tính phát hãn nhẹ, điều hòa, thường được sử dụng trong các trường hợp ngoại cảm phong hàn thể biểu hư – khi cơ thể đã suy yếu, xuất hiện triệu chứng sốt nhẹ, sợ gió, ra mồ hôi tự nhiên, đau đầu và mạch phù hoãn.
Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn

Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn

(SKV) - Đại thanh long thang là phương thuốc tiêu biểu thuộc nhóm tân ôn giải biểu trong Y học cổ truyền, được sử dụng để điều trị chứng ngoại cảm phong hàn kèm nội nhiệt. Bài viết nhằm phân tích thành phần, cơ chế tác dụng theo lý luận Đông y và đánh giá ứng dụng lâm sàng hiện nay. Kết quả cho thấy bài thuốc có tác dụng phát hãn giải biểu, thanh nhiệt, trừ phiền, phù hợp với các trường hợp cảm mạo phong hàn có biểu hiện không ra mồ hôi, sốt, phiền táo. Ngoài ra, bài thuốc còn được ứng dụng trong một số bệnh lý hiện đại như viêm cầu thận cấp và phù do dị ứng lạnh.
Xem thêm
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hà Nội, ngày 11/4/2026 Hội Nam Y Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị Ban Thường vụ lần thứ 14. Đây là kỳ họp quan trọng nhằm đánh giá toàn diện các hoạt động trong quý 1 năm 2026, đồng thời hoạch định chiến lược trọng tâm cho năm 2026, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nam Y Việt Nam nhiệm kỳ 3 (2027–2032)
Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

HẢI PHÒNG – Trong không khí trang nghiêm của những ngày lễ hội, đoàn đại biểu Hội Nam Y Việt Nam do Thầy thuốc Nhân dân. Giáo sư. Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội làm trưởng đoàn, đã có chuyến hành trình đầy ý nghĩa về với vùng đất địa linh nhân kiệt Cẩm Văn – Cẩm Vũ (Cẩm Giang, Hải Phòng). Đây là hoạt động thiết thực nhằm tri ân các bậc tiền nhân, đặc biệt là Đại danh y Thiền sư Tuệ Tĩnh – vị Thánh thuốc Nam của dân tộc.
Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

(Sức khỏe Việt) – Sáng ngày 26/03/2026, trong không khí phấn khởi của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên đã trang trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Hội năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị đánh dấu bước phát triển vượt bậc của Chi hội với những thành tích xuất sắc trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng và bảo tồn giá trị y học cổ truyền.
Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Trong không khí ấm áp của những ngày đầu xuân, Chi hội Câu lạc bộ (CLB) Healing In Balance đã tổ chức buổi gặp mặt đầy ý nghĩa, tổng kết công tác hoạt động năm 2025, đánh dấu bước phát triển mới trong việc đưa bộ môn Thiền năng lượng sinh học đến gần hơn với cộng đồng Việt Nam.
Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Ngày 21 tháng 3 năm 2026, tại Hà Nội, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào thi đua năm 2026. Sự kiện là dịp nhìn lại những thành tựu trong việc gìn giữ tinh hoa y học dân tộc, đồng thời kích hoạt hành trình mới vì sức khỏe cộng đồng.
Phiên bản di động