Bài thuốc chữa bệnh từ cây trâu cổ
| Bệnh viện E: Biểu tượng của y tế đổi mới và chăm sóc sức khỏe Nhân dân Bài thuốc đông y tăng đề kháng, hỗ trợ phòng ngừa bệnh sởi |
Cây trâu cổ
Cây trâu cổ còn gọi cây xộp, vẩy ốc, bị lệ, mác pốp (Tày Nùng). Tên khoa học: Ficus pumila L., họ Dâu tằm (Moraceae).
Trâu cổ là loại dây leo, mọc bò với rễ phụ bám lên đá, bờ tường hay cây cổ thụ. Toàn thân có nhựa mủ trắng. Lá mọc so le; ở các cành có rễ bám thì lá nhỏ, không có cuống, gốc lá hình tim, nhỏ như vẩy ốc nên có tên là "cây vẩy ốc".
Bộ phận dùng là quả (tên thuốc là bị lệ thực, lương phấn quả, vương bất lưu hành); cành mang lá, quả non phơi khô (tên thuốc bị lệ lạc thạch đằng).
Trong vỏ quả chứa đến 13% chất gôm, khi thuỷ phân cho các đường đơn: glucose, fructose, arabinose. Thân và lá có mesoinositol, sitosterol, taraxeryl acetate, amyrin. Hạt quả có chứa polysaccharid.
Theo Đông y, quả có vị ngọt, tính mát, có tác dụng bổ thận tráng dương, cố tinh, hoạt huyết, lợi thấp, thông sữa. Dùng làm thuốc bổ, chữa di tinh, liệt dương, đau lưng, lỵ lâu ngày, kinh nguyệt không đều, viêm tinh hoàn, phong thấp, ung thũng, thoát giang (lòi dom), sa dạ con, tắc tia sữa và đái ra dưỡng chấp.
Thân và rễ: vị hơi đắng, tính bình, có tác dụng khu phong, hoạt huyết, tiêu thũng, tán kết và giải độc. Dùng chữa phong thấp tê mỏi, sang độc ung nhọt và kinh nguyệt không đều.
Lá có vị hơi chua chát, tính mát, có tác dụng tiêu thũng giải độc. Dùng chữa viêm khớp xương, nhức mỏi chân tay, đòn ngã tổn thương, mụn nhọt, đinh sang ngứa lở.
![]() |
| Bài thuốc chữa bệnh từ cây trâu cổ |
Tác dụng cây trâu cổ
Tìm hiểu quả trâu cổ có tác dụng gì được nhiều người quan tâm, chú ý bởi đây được xem là vị thuốc dân gian quý, có nhiều tác dụng tốt với sức khỏe, đặc biệt là với phái mạnh. Hiệu quả mà quả trâu cổ đem lại được ghi nhận trong cả y học cổ truyền và y học hiện đại.
Theo y học cổ truyền
Theo một số tài liệu Đông y và y học cổ truyền về việc quả trâu cổ có tác dụng gì cho biết, loại dược liệu này là một vị thuốc bô và dùng để trị dương ủy di tinh, liệt dương, triệu chứng đau lưng, viêm tinh hoàn, tắc tia sữa ở phụ nữ sau sinh, tăng tiết sữa mẹ, cải thiện vấn đề kinh nguyệt không đều.
Bên cạnh đó, quả trâu cổ còn được dùng để chữa các chứng đau nhức cơ thể, đau mỏi xương khớp, đau tay, phong thấp, mụn nhọt hoặc ngứa ngáy, lở loét. Với người khỏe mạnh, quả trâu cổ phát huy hiệu quả tăng cường đề kháng, phục hồi sức khỏe.
![]() |
| Quả trâu cổ còn được dùng để chữa các chứng đau nhức cơ thể, đau mỏi xương khớp, đau tay, phong thấp, mụn nhọt hoặc ngứa ngáy, lở loét. |
Theo y học hiện đại
Theo các nghiên cứu y học về quả trâu cổ cho thấy, loại quả này có hiệu quả trong việc:
Giảm đau, chống viêm: Quả trâu cổ có tác dụng gì? Một số kết quả nghiên cứu về quả trâu cổ cho thấy trong quả trâu cổ có chứa chiết xuất methanol - một hoạt chất có thể giảm đau, chống viêm, hạn chế vi khuẩn xâm nhập gây bệnh. Sử dụng quả trâu cổ đúng cách có thể phát huy hiệu quả giảm các cơn đau nhức xương khớp, giảm viêm khớp và nhiều chứng đau khác.
Hạ đường huyết: Người có đường huyết cao, có nguy cơ bị bệnh tiểu đường được tham gia thí nghiệm về tác dụng của quả trâu cổ và kết quả ghi nhận, thành phần polysaccharide pectic và axit hexenuronic trong quả trâu cổ hỗ trợ hiệu quả việc kiểm soát đường huyết ổn định, hỗ trợ kích thích sản sinh insulin tránh tăng đường huyết. Nhờ công dụng này mà quả trâu cổ rất tốt với người có nguy cơ hoặc đang bị đái tháo đường.
Kháng khuẩn: Nói đến việc quả trâu cổ có tác dụng gì thì không thể nào bỏ qua công dụng trong việc kháng khuẩn, chống viêm. Hợp chất neohopane được phát hiện trong quả trâu cổ có thể kháng lại các chủng vi khuẩn thường gặp như E.Coli, pseudomonas aeruginosa, candida albicans,...
Chống oxy hóa: Hàm lượng chất chống oxy hóa trong quả trâu cổ được đánh giá cao khi có đến 4 hoạt chất chống oxy hóa flavonoid glycoside gồm rutin, apigenin, 6-neohesperidose, kaempferol robinobioside, kaempferol 3-rutinoside tăng khả năng chống gốc tự do và các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là bệnh ung thư.
Ức chế tế bào ung thư: Khi giải đáp câu hỏi quả trâu cổ có tác dụng gì, các chuyên gia cho biết quả trâu cổ có thể ức chế được sự hình thành, phát triển và lan rộng của các tế bào ung thư. Thí nghiệm tuy chỉ mới thực hiện trên chuột nhưng cho hiệu quả khá tốt và được ứng dụng trong thời gian sắp tới.
![]() |
| Hợp chất neohopane được phát hiện trong quả trâu cổ có thể kháng lại các chủng vi khuẩn thường gặp như E.Coli, pseudomonas aeruginosa, candida albicans,... |
Bài thuốc chữa bệnh từ cây trâu cổ
Chữa sưng vú, tắc tia sữa: Dùng 40g quả trâu cổ, bồ công anh, lá mua mỗi vị 15g, sắc uống. Kết hợp đắp thuốc ngoài: Lá bồ công anh giã nhỏ chế với dấm, chưng nóng rồi đắp.
Chữa ít sữa sau khi đẻ: Lấy 7 quả trâu cổ chín, hầm với 1 chân giò lợn, ăn và uống hết trong ngày.
Chữa u xơ: Lấy 8-16g thân và lá đã phơi khô của cây trâu cổ, sắc lấy nước hoặc nấu thành cao uống hàng ngày. Kiên trì sử dụng sẽ có thể thu hẹp các khối u xơ.
Chữa đau xương đau người: Cao đặc quả trâu cổ, ngày uống 5-10g (chế cao đặc: thái nhỏ quả trâu cổ, nấu 2 lần với nước, lọc bỏ bã, cô thành cao đặc)
Chữa quáng gà: Lấy 5 quả trâu cổ, gan lợn 20g, nấu canh ăn hàng ngày đến khi hết bệnh.
Chữa đau xương, đau người: Cành lá trâu cổ cắt nhỏ, nấu với nước 2 lần, lọc bỏ bã, cô thành cao đặc. Ngày uống 5-10g.
Chữa dương ủy, di tinh: Quả trâu cổ sao khô 12g, dây sàn sạt 12g, sắc nước uống hàng ngày.
Chữa liệt dương, di tinh, tim loạn nhịp: Quả trâu cổ sao khô, bạch khiên ngưu sao khô (lượng bằng nhau) làm thành bột mịn, trộn đều, đựng trong lọ khô sạch có nút kín. Ngày uống 3 lần mỗi lần 6g , chiêu với nước cơm.
Chữa thoát vị bẹn: Cành lá trâu cổ sao khô 40g, rễ mộc thông 3 lá 60g. Sắc lấy 2 bát thuốc, cho 1 quả trứng gà vào đun chín, chia làm 2 lần uống trong ngày .
Chữa thấp khớp mãn tính: Cành lá trâu cổ, thổ phục linh, rễ cỏ xước, rễ tầm xuân mỗi thứ 20g, dây rung rúc 12g, thiên niên kiện, rễ gấc, lá lốt, dây đau xương, Cành dâu; mỗi thứ 10g. Tất cả thái nhỏ, sao khô, sắc lấy 100ml cao lỏng, chia làm 3 lần uống trong ngày.
Chữa đái buốt, đái rắt, đái ra máu: Cành lá trâu cổ 30g, rễ cỏ tranh 30g, mã đề 20g, sắc nước uống.
Chữa suy nhược sau ốm: Cành lá trâu cổ 80g hầm với 300g xương lợn, ăn hàng ngày.
Chữa trẻ em gầy còm: Dùng 60g cành trâu cổ hầm với thịt gà ăn hàng ngày.
Cùng chuyên mục
Y đạo nơi cửa Phật – Di sản nhân ái của Thiền sư Tuệ Tĩnh và giá trị trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng hiện nay
09:06 | 01/08/2026 Y học cổ truyền
Thiền Sư Tuệ Tĩnh: Người Định Hướng Chiến Lược Cho Sự Phát Triển Y Học Cổ Truyền Việt Nam
14:21 | 31/07/2026 Y học cổ truyền
Bài 3: Sốt xuất huyết Dengue (ôn bệnh)
04:25 | 30/07/2026 Y học cổ truyền
Nhận Thức Luận Trong Tư Tưởng Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
16:02 | 24/07/2026 Y học cổ truyền
Viêm mũi do vận mạch và dị ứng (Tỵ cừu, tỵ uyên)
22:47 | 23/07/2026 Y học cổ truyền
Bài 1: Cảm mạo
22:47 | 23/07/2026 Y học cổ truyền
Các tin khác
Điều trị kết hợp Đông - Tây y: Bước tiến trong chuẩn hóa chuyên môn
18:25 | 20/07/2026 Y học cổ truyền
Đại hội đại biểu Hội Đông y TP.HCM lần thứ I: TS.BS Trương Thị Ngọc Lan được bầu làm Chủ tịch
23:05 | 18/07/2026 Y học cổ truyền
Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân
07:07 | 12/07/2026 Thông tin đa chiều
Đại hội thành lập Hội Đông y phường Tân Sơn Nhì: Phát huy y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân
16:09 | 10/07/2026 Y học cổ truyền
Gần 500 đại biểu bàn về xu hướng phát triển Y học cổ truyền trong kỷ nguyên mới
20:00 | 09/07/2026 Y học cổ truyền
Ra mắt CLB Dưỡng sinh Kinh lạc Nam truyền Hoa Tuệ Tâm, lan tỏa lối sống khỏe và trách nhiệm cộng đồng
21:00 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Ra mắt “Vườn Thuốc Nam phường Hạnh Thông”: Lan tỏa giá trị y học cổ truyền gắn với bảo vệ môi trường
20:52 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Phục hưng y học cổ truyền để chăm sóc sức khỏe Nhân dân từ gốc rễ
07:07 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Phàm Lệ: Bản Tuyên Ngôn Về Triết Lý Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
15:32 | 26/06/2026 Thông tin đa chiều
Hơi ấm Nam y xoa dịu vết thương thời chiến giữa mùa mưa Long Đất
00:06 | 06/06/2026 Y học cổ truyền
Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"
25-07-2026 12:48 Hoạt động hội
Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026
12-07-2026 22:00 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trên nền tảng y học cổ truyền và khoa học hiện đại
30-06-2026 11:37 Hoạt động hội
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập
13-06-2026 23:36 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân
10-06-2026 22:17 Hoạt động hội






