Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Không chỉ nổi tiếng với các bài thuốc thảo dược, y học cổ truyền Việt Nam còn có nhiều phương pháp trị liệu không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và dưỡng sinh. Dựa trên nguyên lý cân bằng âm dương, điều hòa khí huyết, các liệu pháp này ngày càng được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt khi bệnh mạn tính gia tăng và xu hướng sống khỏe tự nhiên trở nên phổ biến.

Châm cứu – di sản trị liệu của y học phương Đông

Châm cứu được xem là một trong những phương pháp điều trị đặc trưng của y học cổ truyền, đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều thế kỷ. Phương pháp này sử dụng kim châm tác động vào các huyệt đạo trên cơ thể nhằm điều hòa khí huyết và hỗ trợ điều trị bệnh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, châm cứu hiện đã được sử dụng tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời được nhiều hệ thống y tế trên thế giới đưa vào các chương trình chăm sóc sức khỏe bổ trợ. WHO cũng công bố danh mục nhiều bệnh lý có thể được hỗ trợ điều trị bằng châm cứu, bao gồm đau đầu, đau cổ vai gáy, đau lưng, viêm khớp, mất ngủ hay rối loạn tiêu hóa.

Tại Việt Nam, châm cứu đã được ứng dụng trong nhiều cơ sở y tế, đặc biệt trong điều trị các bệnh cơ xương khớp và phục hồi chức năng. Cố GS.TS Nguyễn Tài Thu, nguyên Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương, là một trong những người có đóng góp quan trọng trong việc phát triển phương pháp châm cứu tại Việt Nam. Ông từng nhấn mạnh rằng châm cứu không chỉ là phương pháp điều trị truyền thống mà còn có thể kết hợp hiệu quả với y học hiện đại trong điều trị nhiều bệnh lý, đặc biệt là đau và các rối loạn thần kinh chức năng.

Theo các tài liệu chuyên ngành, những đóng góp của GS Nguyễn Tài Thu đã giúp đưa châm cứu Việt Nam được biết đến rộng rãi trên thế giới, đặc biệt trong lĩnh vực châm cứu giảm đau và hỗ trợ điều trị nghiện.

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Vai trò của xoa bóp bấm huyệt và dưỡng sinh

Bên cạnh châm cứu, các phương pháp trị liệu không dùng thuốc khác như xoa bóp bấm huyệt hay dưỡng sinh cũng được sử dụng phổ biến trong y học cổ truyền.

Theo các bác sĩ chuyên ngành y học cổ truyền, xoa bóp bấm huyệt giúp kích thích các huyệt đạo, cải thiện tuần hoàn máu và giảm căng thẳng cơ bắp. Phương pháp này thường được áp dụng trong điều trị đau vai gáy, đau lưng, thoái hóa khớp hoặc các rối loạn liên quan đến hệ cơ – xương – khớp.

Trong khi đó, dưỡng sinh là phương pháp chăm sóc sức khỏe dựa trên sự kết hợp giữa vận động, điều hòa hơi thở và điều chỉnh lối sống. Các bài tập dưỡng sinh được cho là giúp cải thiện tuần hoàn, tăng cường sức khỏe tổng thể và hỗ trợ phòng ngừa bệnh tật.

Theo PGS.TS Đậu Xuân Cảnh, Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam, y học cổ truyền không chỉ tập trung vào chữa bệnh mà còn chú trọng phòng bệnh và nâng cao sức khỏe. Ông cho rằng các phương pháp như dưỡng sinh, xoa bóp bấm huyệt hay châm cứu có thể đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe lâu dài nếu được áp dụng đúng cách.

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Xu hướng chăm sóc sức khỏe tự nhiên trong xã hội hiện đại

Trong những năm gần đây, xu hướng chăm sóc sức khỏe bằng các phương pháp tự nhiên đang ngày càng phổ biến trên thế giới. Nhiều quốc gia đã tích hợp các liệu pháp y học cổ truyền vào hệ thống chăm sóc sức khỏe nhằm tận dụng lợi thế của các phương pháp điều trị ít xâm lấn.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh các bệnh mạn tính như thoái hóa khớp, stress hay rối loạn giấc ngủ ngày càng phổ biến, những phương pháp trị liệu không dùng thuốc có thể trở thành lựa chọn hỗ trợ hữu ích cho người bệnh.

Tại Việt Nam, nhiều bệnh viện y học cổ truyền và cơ sở phục hồi chức năng đã áp dụng các phương pháp như châm cứu, điện châm, xoa bóp bấm huyệt kết hợp với các phương pháp điều trị hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.

Các chuyên gia cho rằng việc phát huy các phương pháp trị liệu không dùng thuốc không chỉ giúp giảm chi phí điều trị mà còn góp phần đa dạng hóa các lựa chọn chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Trong dòng chảy phát triển của y học hiện đại, các phương pháp trị liệu không dùng thuốc của y học cổ truyền vẫn giữ giá trị riêng của mình. Từ châm cứu, xoa bóp bấm huyệt đến các bài tập dưỡng sinh, những liệu pháp này phản ánh triết lý chăm sóc sức khỏe toàn diện của y học phương Đông – nơi việc chữa bệnh gắn liền với việc cân bằng cơ thể và duy trì lối sống lành mạnh.

Khi được nghiên cứu, chuẩn hóa và kết hợp với y học hiện đại, các phương pháp trị liệu này không chỉ góp phần bảo tồn di sản y học cổ truyền mà còn mở ra thêm những hướng tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Minh Lê
suckhoeviet.org.vn

Tin liên quan

Những giọt máu "viết tiếp" những cuộc đời

Những giọt máu "viết tiếp" những cuộc đời

Đằng sau mỗi lần hiến máu là một câu chuyện riêng. Có những người đã gắn bó với nghĩa cử này hàng chục năm vì sự cho đi giản dị, có những người đến với hiến máu sau một biến cố trong cuộc sống. Họ lặng lẽ, miệt mài trên hành trình cho đi những giọt máu hồng như một cách tri ân cuộc đời.

Cùng chuyên mục

Hơi ấm Nam y xoa dịu vết thương thời chiến giữa mùa mưa Long Đất

Hơi ấm Nam y xoa dịu vết thương thời chiến giữa mùa mưa Long Đất

SKV - Cơn mưa đầu mùa trút xuống vùng đất đỏ Đông Nam Bộ cũng là lúc những vết thương thời chiến của các thương bệnh binh tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh và người có công Long Đất (nay thuộc xã Long Hải, TP. Hồ Chí Minh) bắt đầu “thức giấc”. Thấu hiểu và sẻ chia với nỗi đau xương tủy ấy, chuyến khám chữa bệnh thiện nguyện của đoàn thầy thuốc Hội Nam y Việt Nam không chỉ mang theo tình cảm tri ân, mà còn đem đến hơi ấm từ những phương pháp Nam y thuần Việt, giúp xoa dịu cơn đau và nâng cao sức khỏe cho các cựu chiến binh trước sự thay đổi đột ngột của thời tiết.
Đổi mới tư duy xây dựng nguồn nhân lực y học cổ truyền & tư duy khoa học ứng dụng: Từ bài học quốc tế đến lời giải cho thực tiễn Việt Nam

Đổi mới tư duy xây dựng nguồn nhân lực y học cổ truyền & tư duy khoa học ứng dụng: Từ bài học quốc tế đến lời giải cho thực tiễn Việt Nam

Thông báo kết luận số 68-TB/VPTW của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm mới đây về phát triển ngành Y học cổ truyền (YHCT) Việt Nam đã tạo ra một cột mốc lịch sử. Văn kiện nhấn mạnh yêu cầu chuyển dịch mạnh mẽ: từ "quản lý chuyên môn y tế" sang "phát triển hệ sinh thái y học cổ truyền quốc gia" và xây dựng "mô hình y học tích hợp Đông - Tây y theo hướng y học thực chứng". Nhìn từ góc độ quản lý và đào tạo, để vận hành được "hệ sinh thái" vĩ mô này, bài toán cốt lõi và tiên quyết chính là thay đổi tư duy về xây dựng nguồn nhân lực và tư duy khoa học ứng dụng.
Đại hội thành lập Hội Đông Y xã Hóc Môn lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031: Bước ngoặt mới của y học cổ truyền cơ sở

Đại hội thành lập Hội Đông Y xã Hóc Môn lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031: Bước ngoặt mới của y học cổ truyền cơ sở

SKV - Chiều nay, ngày 28 tháng 05 năm 2026, Đại hội thành lập Hội Đông y xã Hóc Môn lần thứ I (nhiệm kỳ 2026 – 2031) đã được tổ chức trọng thể. Đây là sự kiện chính trị - nghề nghiệp mang ý nghĩa quan trọng, đánh dấu bước ngoặt kiện toàn tổ chức xã hội - nghề nghiệp của đội ngũ lương y, bác sĩ Đông y trên địa bàn, nhằm đưa nền y học cổ truyền địa phương phát triển vững mạnh, đồng hành cùng sức khỏe cộng đồng.
"Phải đặt phát triển y học cổ truyền trong tổng thể chiến lược phát triển của đất nước trong giai đoạn mới"

"Phải đặt phát triển y học cổ truyền trong tổng thể chiến lược phát triển của đất nước trong giai đoạn mới"

Đó là một trong những chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế.
Phác đồ Ngũ hành sinh hóa hỗ trợ điều trị ung thư – hóa trị đa đích từ hợp chất thiên nhiên

Phác đồ Ngũ hành sinh hóa hỗ trợ điều trị ung thư – hóa trị đa đích từ hợp chất thiên nhiên

(SKV) - Trong cuộc đời làm nghề y, chúng tôi nhìn nhận khối u ung thư không chỉ là một tổ chức tế bào lỗi, mà là một “hệ sinh thái bệnh lý” cực kỳ xảo quyệt. Nó hoạt động như một ổ phiến quân tinh vi: từ mối chúa điều hành đến mối lính canh phòng; chúng giỏi ngụy trang, thạo trốn tránh, biết giả chết và thậm chí đào hầm xuyên qua hàng rào miễn dịch… hoặc di cư ra chỗ an toàn và thậm chí biết lập “hố đen chuyển hóa” để cướp lương thực của cơ thể. Để khuất phục kẻ thù đa diện này, đa hình thái này y học không thể chỉ dùng một mũi dùi, một lưỡi dao đơn độc để cắt bỏ khối u là xong. Chúng tôi đã đúc kết nên phác đồ chiến lược “Ngũ Hành Sinh Hóa” – một ma trận điều trị đa mô thức, đa mục tiêu, tấn công đa hình thái nơi mỗi hành là một mũi giáp công hiểm hóc, vây hãm khối u từ mọi phía để phối hợp hỗ trợ phần nào những chỗ còn khuyết của Y học hiện đại.
Nấm độc khó phân biệt bằng mắt thường, chuyên gia khuyến cáo tuyệt đối không ăn

Nấm độc khó phân biệt bằng mắt thường, chuyên gia khuyến cáo tuyệt đối không ăn

Ngộ độc nấm rừng chứa độc tố amatoxin gây suy gan, thận và tử vong. Cần cảnh giác và không hái nấm hoang trong tự nhiên.

Các tin khác

Điều trị bệnh gout từ thảo dược

Điều trị bệnh gout từ thảo dược

Cây Nở ngày đất hay còn gọi là cây bạc đầu, cây hoa gà trắng và có tên gọi khoa học là Gomphrena Celosioides Mart, phân bố nhiều ở các khu vực Nam Mỹ, châu Phi, châu Á và Việt Nam...
Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt

Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt

Vào Ngày Sốt rét Thế giới năm 2026, WHO cùng đối tác phát động chiến dịch: "Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt".
Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng

Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng

Thói quen tắm ngay sau khi đi nắng về để “giải nhiệt” tưởng chừng vô hại nhưng lại là tác nhân hàng đầu dẫn đến những ca đột quỵ não nghiêm trọng.
“Thải độc” bằng chanh liều cao: Từ trào lưu mạng đến những ca nhập viện, thậm chí tử vong

“Thải độc” bằng chanh liều cao: Từ trào lưu mạng đến những ca nhập viện, thậm chí tử vong

Gần đây, trên mạng xã hội lan truyền trở lại trào lưu sử dụng nước cốt chanh, chanh muối như một “phương thuốc” chữa bách bệnh. Tin theo lời đồn, nhiều người tự ý dùng chanh liều cao hoặc bỏ điều trị y khoa, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Kiêng khem quá mức sẽ dẫn đến suy kiệt cơ thể, hoặc bồi bổ sai cách lại tạo gánh nặng cho thận là 2 bài toán đặt ra về vấn đề dinh dưỡng với người có hội chứng thận hư. Bổ sung dinh dưỡng đúng cách là một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát triệu chứng, giảm phù và hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh thận hư.
Những thực phẩm người cao tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

Những thực phẩm người cao tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

Đối với người cao tuổi, chế độ ăn uống không chỉ đơn thuần là cung cấp năng lượng mà còn là yếu tố can thiệp trực tiếp đến diễn tiến của các bệnh lý mạn tính...
Tắm - xông - Ngâm thuốc đúng cách giúp cơ thể thải độc và tái sinh tế bào

Tắm - xông - Ngâm thuốc đúng cách giúp cơ thể thải độc và tái sinh tế bào

Có những bí quyết trường thọ ở ngay trong đời sống hằng ngày, trong nếp sinh hoạt tưởng như bình thường đến mức nhiều người không còn để ý. Tắm, xông, ngâm chân là cách giúp thân thể “thở”, giúp khí huyết lưu thông, giúp độc tố có đường đi ra ngoài, và giúp sự sống trong mỗi tế bào được làm mới mỗi ngày...
Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý

Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý

Dưỡng sinh vốn không phải chuyện tập vài động tác hay uống thêm vài vị thuốc. Đó là nghệ thuật nuôi dưỡng toàn bộ sự sống từ tế bào, hơi thở đến tâm ý bên trong. Khi thân - tâm - ý vận hành hài hòa, trường năng lượng sống được kích hoạt, con người không chỉ khỏe mạnh hơn mà còn trẻ lâu, minh mẫn và an định trước biến động đời sống...
Bị bỏng có nên bôi nghệ?

Bị bỏng có nên bôi nghệ?

Tôi vừa bị bỏng nước sôi ở tay nhìn rất sợ. Có người khuyên giã nghệ tươi và bôi ngay khi lên da non, có người lại bảo không nên. Vậy tôi phải làm thế nào bây giờ? Mong chuyên mục tư vấn giúp.
Hội chẩn đa chuyên khoa: Chuẩn mực mới, hy vọng mới cho người bệnh ung thư

Hội chẩn đa chuyên khoa: Chuẩn mực mới, hy vọng mới cho người bệnh ung thư

Trong bức tranh y tế toàn cầu, ung thư không chỉ là một thách thức y khoa đơn thuần mà đã trở thành gánh nặng kinh tế - xã hội, đe dọa trực tiếp đến nguồn lực lao động và sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia cũng như Việt Nam. Tuy nhiên, khi những rào cản về phát hiện muộn đang là 'điểm nghẽn' ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, thì sự tiến bộ của công nghệ sinh học đã mở ra một vận hội mới, trong đó hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) đang được đánh giá là "chìa khóa" sống còn trong cuộc chiến chống ung thư.
Xem thêm
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập

Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập

(SKV) - Sáng 13/6, tại Chùa Giác Thiện (xã Tân Tập, tỉnh Tây Ninh), Ban Thiện nguyện phía Nam thuộc Hội Nam y Việt Nam phối hợp cùng UBMTTQ Việt Nam xã Tân Lập, Chùa Giác Thiện, Phòng khám Y học cổ truyền Dr Khỏe, Câu lạc bộ Thiện nguyện Từ Tâm Y Quán và các mạnh thường quân trong, ngoài nước tổ chức chương trình khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền, cấp phát thuốc miễn phí và trao quà cho người dân có hoàn cảnh khó khăn.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân

Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân

Đoàn đã khám bệnh, cấp thuốc và trao quà cho 250 người dân, đồng thời khám bệnh và cấp thuốc cho 150 người dân, với tổng số 400 lượt người được chăm sóc sức khỏe.
Hội Nam Y Việt Nam: Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức kỳ họp thường kỳ- Kết nạp Hội viên mới và phổ cập tri thức dược liệu kháng khuẩn

Hội Nam Y Việt Nam: Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức kỳ họp thường kỳ- Kết nạp Hội viên mới và phổ cập tri thức dược liệu kháng khuẩn

HÀ NỘI: Sáng 23/5/2026, Chi hội Nam Y Văn phòng (thuộc Hội Nam Y Việt Nam) đã trang trọng tổ chức buổi họp thường kỳ nhằm đánh giá hoạt động thời gian qua, triển khai phương hướng nhiệm vụ thời gian tới. Đồng thời, buổi họp cũng diễn ra lễ kết nạp hội viên mới và chương trình phổ cập tri thức chuyên môn kết hợp nhận diện thương hiệu Sao Thiên Y.
Nâng cao tay nghề chăm sóc sức khỏe cộng đồng và lan tỏa giá trị nước sạch Hydrogen tại Kon Tum

Nâng cao tay nghề chăm sóc sức khỏe cộng đồng và lan tỏa giá trị nước sạch Hydrogen tại Kon Tum

QUẢNG NGÃI – Vừa qua, Chi hội Nam Y phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức buổi sinh hoạt định kỳ với mục tiêu đào tạo, nâng cao tay nghề y học cổ truyền cho các hội viên. Buổi sinh hoạt không chỉ dừng lại ở việc trao đổi chuyên môn y tế mà còn mở ra không gian giao lưu đặc biệt với doanh nghiệp, mang đến những kiến thức thiết thực về nguồn nước sạch – yếu tố cốt lõi trong việc bảo vệ sức khỏe chủ động cho bản thân và cộng đồng.
Hội nghị khoa học- Định hướng mới cho sự kết hợp Y học Cổ truyền và Y học hiện đại trong kỷ nguyên số

Hội nghị khoa học- Định hướng mới cho sự kết hợp Y học Cổ truyền và Y học hiện đại trong kỷ nguyên số

CẦN THƠ – Sáng ngày 16/05/2026, tại Vạn Phát Riverside (thành phố Cần Thơ), Hội nghị Khoa học với chủ đề “Y học cổ truyền – Y học hiện đại trong kỷ nguyên mới - Cơ hội và thách thức” đã chính thức được khai mạc. Sự kiện quy mô này do Trường Trung cấp Quốc tế Mekong phối hợp cùng Phòng khám Đa khoa BIC NANO CELL và Chi hội Nam Y Cần Thơ tổ chức, thu hút đông đảo giới chuyên gia, cơ quan quản lý và các y bác sĩ trên cả nước tham dự.
Phiên bản di động