Công dụng chữa bệnh tuyệt vời của cây ngải cứu

Ngải cứu

1. Đặc điểm của cây ngải cứu

Ngải cứu là cây thân thảo, sống lâu năm, cao khoảng 0,5 – 1m, có thân và lá phủ lông mịn. Lá mọc so le, có rìa khía lông chim, mặt trên màu xanh sẫm, mặt dưới trắng bạc. Cây có mùi thơm đặc trưng, vị đắng. Ngải cứu thường mọc hoang hoặc được trồng nhiều ở vùng đồng bằng, trung du Bắc Bộ.

2. Thành phần hóa học

Ngải cứu chứa các thành phần hoạt chất chính như:

Tinh dầu (cineol, thujone, borneol…)

Flavonoid; Tanin; Axit amin và các loại vitamin như vitamin A, C, K… Nhờ những hoạt chất này, ngải cứu có tác dụng kháng viêm, giảm đau, kích thích tuần hoàn máu, hỗ trợ tiêu hóa và điều hòa kinh nguyệt.

3. Công dụng chữa bệnh của ngải cứu trong Đông y

a. Điều hòa kinh nguyệt, giảm đau bụng kinh

Ngải cứu là bài thuốc dân gian quen thuộc cho phụ nữ bị rối loạn kinh nguyệt hoặc đau bụng kinh. Uống nước sắc từ lá ngải cứu hoặc dùng ngải cứu xào với trứng gà trong những ngày trước kỳ kinh giúp làm dịu cơn đau, điều hòa khí huyết.

b. An thai, trị động thai

Ngải cứu kết hợp với các vị thuốc khác như ích mẫu, sinh khương… được dùng trong các bài thuốc an thai cho phụ nữ mang thai có dấu hiệu động thai, đau bụng nhẹ, ra huyết.

c. Chữa cảm cúm, đau đầu

Ngải cứu có tác dụng làm ấm cơ thể, giải cảm, giảm đau đầu. Người bị cảm lạnh, sổ mũi có thể xông hơi bằng ngải cứu nấu với lá sả, tía tô, bạc hà.

d. Giảm đau xương khớp

Lá ngải cứu giã nát, trộn với muối hạt, đem rang nóng rồi đắp lên vùng khớp bị đau có tác dụng giảm đau, lưu thông khí huyết, giảm sưng. Bài thuốc này rất phù hợp cho người già bị thoái hóa xương khớp, đau lưng, đau gối.

e. Chữa rối loạn tiêu hóa, đầy hơi, khó tiêu

Ngải cứu có vị đắng, giúp kích thích tiết dịch tiêu hóa. Uống nước lá ngải cứu hoặc ăn ngải cứu xào giúp tăng cường hoạt động tiêu hóa, giảm đầy bụng, ăn không tiêu.

f. Khử mùi, sát khuẩn

Tinh dầu ngải cứu có khả năng diệt khuẩn nhẹ, khử mùi tốt. Dân gian thường đốt lá ngải cứu khô để xông phòng, xua đuổi côn trùng, khử tà khí trong nhà.

g. Cầm máu

Ngải cứu còn được dùng trong các trường hợp chảy máu cam, tiểu tiện ra máu. Uống nước sắc từ lá ngải cứu tươi có tác dụng cầm máu nhờ hoạt chất làm co mạch và kháng viêm.

4. Các bài thuốc dân gian từ ngải cứu

– Ngải cứu trứng gà:

Dùng 1 nắm lá ngải cứu rửa sạch, xào với 2 quả trứng gà, ăn khi còn nóng, dùng liên tục trong 5 – 7 ngày giúp điều hòa kinh nguyệt, giảm đau bụng kinh.

– Ngải cứu + mật ong:

Lá ngải cứu giã nát, vắt lấy nước cốt, pha với 1 – 2 thìa mật ong, uống mỗi ngày 1 lần giúp chữa ho, viêm họng.

– Ngải cứu rang muối:

Lá ngải cứu rửa sạch, rang với muối hạt, bọc vào khăn mỏng chườm lên vùng đau nhức xương khớp.

– Xông hơi giải cảm:

Dùng lá ngải cứu, lá sả, lá bưởi, lá chanh… nấu nước xông hơi trong 15 – 20 phút giúp ra mồ hôi, giải cảm nhanh chóng.

5. Lưu ý khi sử dụng ngải cứu

Không nên dùng ngải cứu với liều lượng quá nhiều và liên tục trong thời gian dài vì có thể gây độc cho gan do chứa thujone.

Phụ nữ có thai chỉ nên dùng ngải cứu khi có chỉ định của thầy thuốc, tránh lạm dụng.

Người có cơ địa nóng, thường xuyên bị nhiệt miệng, táo bón nên hạn chế dùng ngải cứu.

Những người có tiền sử bệnh gan, động kinh cũng nên thận trọng khi sử dụng ngải cứu dưới dạng tinh dầu.

6. Lưu ý

Ngải cứu là một vị thuốc dân gian quý giá, dễ tìm, dễ sử dụng, phù hợp với nhiều đối tượng và bệnh lý. Tuy nhiên, như mọi loại thảo dược khác, việc sử dụng ngải cứu cần có kiến thức đúng đắn và liều lượng phù hợp để phát huy tác dụng chữa bệnh và tránh những rủi ro không mong muốn. Việc tham khảo ý kiến bác sĩ Đông y hoặc lương y trước khi dùng là điều nên làm để đảm bảo an toàn và hiệu quả.