Mới nhất Đọc nhiều

Công dụng và bài thuốc chữa bệnh từ cây lựu

Cây lựu hay còn gọi là thạch lựu, thừa lựu, tháp lựu, an thạch lựu, toan thạch lựu, thiên tương, thạch lựu bì (vỏ của quả lựu)… có vị chua ngọt, tính ấm. Cây lựu là vị thuốc quý trong y học cổ truyền với công năng chữa trị bệnh thần kỳ.

Cây lựu

Cây lựu hay còn có tên gọi khác là cây thạch lựu, an thạch lựu ... có tên khoa học là punica granatum là cây thuộc loại họ thực vật punicaceae. Thuộc họ lythraceae - họ lựu. Cây có nguồn gốc chính từ Ba Tư đến Ấn Độ. Có nguồn gốc bản điạ ở Tây Nam Á, được đem về trồng rộng rãi và phổ biến tại Gruzia, Afghaninistan, Armenia, Azerbaijan, Syria, Tây Nam Kì,..... đặc biệt là ở lục điạ Đông Nam Á và bán đảo Malaysia.

Cây lựu là một loại thân gỗ lâu năm, có thể cao từ 5-8m và thuộc loại tiểu mộc, những thân cây lựu non có màu xám hơi đỏ, nhưng khi cây lựu đã có tuổi thì thân của nó sẽ có màu xám, thân sẽ có một ít gai nhưng không đáng kể, ngoài ra ngọn cành của cây lựu thường biến thành gai. Do cây lựu thuộc giống cây phân cành từ ở gốc cho đến ngọn nên chúng sẽ phát triển theo xu hướng hình thành bụi dày.

Lá của cây lựu là lá nguyên, có màu xanh mượt1 mọc đối xứng như lá của loài cây hoa hồng, cuống lá của cây lựu ngắn nên nhìn vào cây khi nào ta cũng có cảm giác như lá của cây lựu mọc dính vào cây và không có cuống và lá của cây lựu thường mọc theo cành non thành loại cành cây non vươn dài, Hoa của cây lựu cũng là một loài hoa đẹp, hoa của cây lựu có thể mọc và nở đơn độc một mình nhưng cũng có thể mọc và nở thành chùm (cụm) từ 3-4 bông,

Hoa của cây lựu thường mọc ở ngọn cành nên khi quả to, những quả lựu lại kéo những cành cây trũng xuống nên nhìn vào rất đẹp mắt. Cây lựu là cây hoa lưỡng tính và hoa của nó nở vào mùa hè, cây lựu cho hoa màu đỏ tươi hoặc màu trắng.

Quả của cây lựu được coi là một loại quả dễ ăn, trong quả lựu có vách ngăn chứa rất nhiều hạt 5 cạnh, có vỏ hạt căng mọng ( người dân thường gọi là thịt quả) có màu sắc đẹp mắt là màu đỏ hay có sắc hồng trắng (hồng nhạt).

Cây lựu không những được trồng để lấy quả và dược liệu trong Y học cổ truyền mà theo quan điểm phong thủy thì trồng cây lựu trước cửa nhà sẽ mang lại nhiều may mắn và tài lộc, nhất là những ngôi nhà mới cất nên trồng cây lựu làm cảnh rất thích hợp.

Công dụng và bài thuốc chữa bệnh từ cây lựu
Cây lựu là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền với công năng chữa trị bệnh thần kỳ. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Công dụng cây lựu

Theo Y học cổ truyền

Hoa lựu: Trong Y học cổ truyền có tên là thạch lựu. Hoa vị chua sáp, tính bình, có công năng chủ trị các chứng bệnh như tỵ huyết (chảy máu cam), thổ huyết (nôn ra máu), kinh nguyệt không đều, lỵ tật, bạch đới (khí hư), viêm tai giữa, đau răng...

Quả lựu: Theo Y học cổ truyền, có vị chua ngọt, tính ấm; vào 2 kinh vị và đại tràng; có tác dụng sinh tân chỉ khát (làm tăng thủy dịch trong cơ thể và giải khát). Nếu là loại lựu chua, còn có thêm tác dụng sáp trường (làm săn niêm mạc ruột), chỉ huyết (cầm máu), dùng chữa hoạt tả (tiêu chảy), kiết lỵ lâu ngày, băng lậu, khí hư, đới hạ. Loại quả ngọt, ngoài tác dụng sinh tân chỉ khát và chữa kiết lỵ lâu ngày, còn có thêm tác dụng sát trùng, có thể dùng chữa đau bụng do một số loại ký sinh trùng gây nên.

Vỏ quả lựu: Trong Y học cổ truyền có tên là thạch lựu bì, thạch lựu xác, toan thạch lựu bì.

Thạch lựu bì có vị chua chát, tính ấm; vào 2 kinh đại tràng và thận. Công dụng sáp tràng (làm săn se niêm mạc), chỉ tả (cầm tiêu chảy), chỉ huyết (cầm máu), khu trùng (trừ giun sán), chuyên dùng để chữa các chứng bệnh như cửu tả cửu lỵ (lỏng lỵ mạn tính), thoát giang (lòi dom), đới hạ (khí hư), trùng tích phúc thống (đau bụng do giun sán)...

Nhìn chung, các bộ phận của cây lựu, quả, vỏ quả, vỏ rễ, hoa và lá đều có thể sử dụng làm thuốc, nhưng thông dụng nhất là quả và vỏ quả. Tuy nhiên dược liệu lưu ý không dùng cho người bị táo bón.

Công dụng và bài thuốc chữa bệnh từ cây lựu
Hoa lựu có chứa các chất chống oxy hóa làm giảm biến chứng sức khỏe liên quan đến bệnh tiểu đường. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Theo y học hiện đại

Công dụng kháng khuẩn: thạch lựu dược liệu có tác dụng ức chế trực khuẩn mủ xanh, trực khuẩn lỵ, phẩy khuẩn tả, tụ cầu vàng, vi khuẩn lao, liên cầu khuẩn, virus cúm và một số loại nấm gây bệnh ở người.

Công dụng chống ký sinh trùng: trong vỏ quả thạch lựu có chứa một hoạt chất có tên là pelletierine có công dụng ức chế giun móc.

Tác dụng ức chế tế bào ung thư: những thành phần chống oxy hóa trong quả thạch lựu có tác dụng ức chế quá trình tăng trưởng của các tế bào ung thư.

Tác dụng đối với tim mạch: nước ép từ quả thạch lựu có tác dụng làm giảm nồng độ cholesterol và tăng cường lưu lượng tuần hoàn máu trong động mạch vành. Do vậy, quả thạch lựu có tiềm năng sử dụng để phòng ngừa và điều trị chứng đau thắt ngực do thiếu máu cơ tim.

Tác dụng đối với da: tannin trong thạch lựu có tác dụng làm săn da và sát trùng kháng khuẩn mạnh.

Độc tính: sử dụng alkaloid trong thạch lựu với liều lượng cao liên tục có thể gây chứng ngưng thở và trong thực nghiệm có thể làm chết súc vật. Nếu sử dụng liều thấp hơn có thể gây mệt mỏi, cảm giác châm chích, chóng mặt, đau đầu, giật đùi, và rối loạn thị giác,... Bên cạnh đó, sử dụng liều cao có thể gây tiêu chảy, hoa mắt, chóng mặt, buồn ngủ, đau đầu, nôn mửa và giãn đồng tử.

Tác dụng chống viêm mạn tính: thạch lựu là một trong những loại trái cây có chứa hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào. Theo một số nghiên cứu khoa học cho thấy thạch lựu có tác dụng ngăn ngừa hiện tượng viêm mãn tính, từ đó giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường type 2, ung thư, Alzheimer,...

Tác dụng phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt: những chiết xuất từ quả thạch lựu có tác dụng làm chậm và tiêu diệt các tế bào ung thư tiền liệt tuyến.

Tác dụng hạ huyết áp: sử dụng nước ép thạch lựu thường xuyên có thể giúp ổn định huyết áp và hạ huyết áp đáng kể.

Hỗ trợ điều trị viêm khớp: những hợp chất chống oxy có trong quả thạch lựu ví dụ như quercetin, acid punic, punicalagins có thể kiểm soát được hiện tượng viêm ở khớp và hạn chế những triệu chứng đau nhức.

Hỗ trợ điều trị rối loạn cương dương: thạch lựu có tác dụng hỗ trợ điều trị rối loạn cương dương do giảm lưu lượng máu. Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, quả thạch lựu có thể làm giãn mạch và thúc đẩy tuần hoàn máu tới dương vật.

Tác dụng chống nấm: hợp chất thực vật trong quả thạch lựu có tác dụng chống lại các hoạt động của một loại vi nấm gây nhiễm trùng âm đạo, da hoặc dạ dày đó là nấm candida albicans.

Công dụng và bài thuốc chữa bệnh từ cây lựu
Cây thạch lựu được sơ chế dùng trong một số bài thuốc Y học cổ tTruyền. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Bài thuốc từ cây lựu

Chữa nổi mày đay, mẩn ngứa do nhiệt: Vỏ quả lựu tươi, ké đầu ngựa, bèo cái, bồ công anh, thổ phục linh, hà thủ ô, mỗi loại 12g xác ve sầu, mã đề, cam thảo đất, mỗi thứ 8g. Cho tất cả vào nồi ngâm với 750ml nước trong 15 phút, sắc còn 200 ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn. Mỗi liệu trình 3-5 ngày.

Chữa viêm tiền liệt tuyến: Hoa lựu tươi 30g nấu canh với thịt lợn ăn hàng ngày.

Trị ho do nhiễm lạnh: Hoa lựu trắng tươi 24 bông, đường phèn 15g. Cho tất cả vào nồi ngâm với 500ml nước trong 15 phút, sắc còn 150ml, chia 2 lần uống trước khi đi ngủ. Mỗi liệu trình 7-10 ngày

Tẩy giun kim, giun đũa, giun tóc: Vỏ quả lựu 15g; binh lang (hạt cau già) 10g. Sắc 3 lần rồi cô lại còn 100ml, thêm đường đủ ngọt (20g). Uống vào buổi tối trước khi đi ngủ (sau khi ăn 3 giờ), liên tục trong 3 ngày.

Chữa chảy máu cam: Hoa lựu 6g, rửa sạch cho 250ml nước, sắc còn 100ml, chia 2 lần uống trong ngày. Mỗi liệu trình 5-7 ngày.

Chữa miệng hôi, viêm amiđan: Quả lựu sắc lấy nước đặc, ngậm và nuốt từ từ, nhiều lần trong ngày.

Chữa bỏng nhẹ: Thạch lựu hoa hoặc thạch lựu bì, lượng vừa đủ, sấy khô tán bột, trộn với dầu vừng bôi vào nơi tổn thương.

Chữa kiết lỵ lâu ngày, đại tiện ra máu: Quả lựu tươi 1-2 quả, để cả vỏ, đập nhỏ, sắc nước uống nhiều lần, uống trong ngày.

Hoặc: Quả lựu nướng khô, nghiền bột mịn, bảo quản nơi khô ráo; ngày uống 3 lần, mỗi lần 12g, chiêu thuốc bằng nước cơm hoặc cháo loãng.

Hỗ trợ chức năng tiêu hóa, trị tiêu chảy: Quả lựu tươi 2 trái, bóc bỏ vỏ sắc với 500ml nước, đun nhỏ lửa cho cạn còn 150ml, thêm mật ong vừa đủ. Chia ra 2-3 lần uống trong ngày.

Chữa tiểu són, tiểu rắt, tiểu không tự chủ: Quả lựu sao tồn tính (bên ngoài cháy đen, bên trong vẫn giữ nguyên chất), tán bột; ngày uống 3 lần, mỗi lần dùng 6g, hòa với nước ấm.

Chữa loét miệng, nhiệt miệng: Quả lựu sao tồn tính (bên ngoài cháy đen, bên trong vẫn giữ nguyên chất), tán thành bột mịn, bôi vào nơi tổn thương.

Chữa thoát giang (sa trực tràng): Thạch lựu bì, thiên căn, mỗi vị 10g, sắc uống trong ngày.

Thuốc dùng ngoài: Thạch lựu hoa hoặc thạch lựu bì 30g, phèn chua một chút, sắc kỹ rồi cho thêm một ít bột ngũ bội tử sao, ngâm hậu môn hàng ngày.

Trị tiêu chảy: Thạch lựu bì 5g, sơn tra 10g. 2 vị nghiền bột mịn, chia thành 2 phần uống với nước ấm. Có thể thêm đường cho dễ uống.

Hỗ trợ điều trị bệnh sỏi thận: Rễ lựu 30g, kim tiền thảo 30g, sắc nước uống trong ngày.

Trị viêm nhiễm ngoài da lở loét chảy mủ: Lá lựu, sấy khô, nghiền thành bột mịn, rắc vào nơi tổn thương.

Chữa phế ung (áp-xe phổi): Thạch lựu hoa 6g, ngưu tất 6g, nhẫn đông đằng 15g, bách bộ 9g, bạch cập 30g, đường phèn 30g, sắc nước uống.

Công dụng và bài thuốc chữa bệnh từ cây lựu
Vỏ rễ của cây thạch lựu có tính độc nên cần phải thận trọng khi sử dụng. Ảnh internet. https://suckhoeviet.org.vn/

Lưu ý khi sử dụng cây lựu

Một số lưu ý khi sử dụng thạch lựu trong điều trị bệnh bao gồm:

Không sử dụng rễ lựu cho những người thực tà, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai hay người có sức khỏe yếu.

Vỏ rễ thạch lựu có tính độc nên tránh sử dụng cho những người có vấn đề về dạ dày.

Tránh sử dụng củ cải trong thời gian dùng các bài thuốc từ thạch lựu để điều trị bệnh.

Không dùng đồng thời các vị thuốc điều trị tăng huyết áp với thạch lựu dược liệu, nếu có ý định sử dụng thì cần tham khảo ý kiến của bác sĩ Y học cổ truyền.

Không sử dụng độc vị thạch lựu bì cho những trường hợp mắc lỵ mới phát.

Thạch lựu là một vị thuốc quý có nhiều công dụng hữu ích trong quá trình điều trị các bệnh lý thường gặp. Tuy nhiên, trong vỏ rễ và vỏ thân của thạch lựu có tính độc do vậy trước khi sử dụng bất kỳ bài thuốc nào cần tham khảo ý kiến của bác sĩ Y học cổ truyền để được tự vấn và có biện pháp can thiệp kịp thời. Ngoài ra, khi có dấu hiệu bị ngộ độc thì cần tới ngay cơ sở y tế để được can thiệp kịp thời.

Thúy Hà (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn

Cùng chuyên mục

[Infographic] Tác dụng chữa bệnh của cà gai leo

[Infographic] Tác dụng chữa bệnh của cà gai leo

Cà gai leo là dược liệu quý trong y học cổ truyền và được phân bố rộng rãi ở Việt Nam. Trong y học hiện đại, nhiều nghiên cứu đã chứng minh cà gai leo chứa các hoạt chất giúp bảo vệ và tăng cường chức năng gan rất tốt.
Hắc kỷ tử - Dược liệu của sắc đẹp và trường thọ

Hắc kỷ tử - Dược liệu của sắc đẹp và trường thọ

So với kỷ tử đỏ, hắc kỷ tử có vẻ "lạ lẫm" với nhiều người nhưng nó là một thực phẩm giàu dinh dưỡng, một loại dược liệu có nhiều tác dụng chữa bệnh và làm đẹp.
Bạn có biết lợi ích sức khỏe của cây muối?

Bạn có biết lợi ích sức khỏe của cây muối?

Cây muối hay còn gọi là diêm phu mộc, là nguồn tài nguyên dược liệu quý trong y học cổ truyền. Không chỉ sử dụng lá, rễ, thân và vỏ cây, mà còn có nhiều cách dùng khác nhau.
[E-Magazine] Mướp đắng - “Thần dược xanh” ngăn ngừa ung thư

[E-Magazine] Mướp đắng - “Thần dược xanh” ngăn ngừa ung thư

Mướp đắng (hay còn gọi là khổ qua), là loài cây leo rất dễ trồng và hợp với khí hậu Việt Nam. Quả mướp đắng có rất nhiều lợi ích với sức khỏe như làm giảm glucose máu, tăng cường chức năng miễn dịch, ngăn ngừa ung thư.
Việt Nam có loại cây mọc dại nhưng lại là "thần dược"

Việt Nam có loại cây mọc dại nhưng lại là "thần dược"

Rau má là loại cây mọc dại nhưng lại có rất nhiều lợi ích với sức khỏe và tác dụng chữa bệnh. Rau má được coi là "rau trường thọ" hay "thuốc bổ não" tự nhiên, lành tính.
Các loại thảo dược giúp "quét sạch" mỡ máu

Các loại thảo dược giúp "quét sạch" mỡ máu

Từ xa xưa, việc sử dụng các loại thảo dược có sẵn trong tự nhiên đã được áp dụng trong điều trị giảm mỡ máu, mỡ gan. Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh rằng, nhiều loại thảo dược có tác dụng hỗ trợ điều trị tăng lipid máu hiệu quả.

Các tin khác

[E-Magazine] Kỷ tử - “Kim cương đỏ” trong Đông y

[E-Magazine] Kỷ tử - “Kim cương đỏ” trong Đông y

Kỷ tử là một dược liệu quen thuộc trong Đông y. Kỷ tử là vị thuốc bổ nguồn gốc thiên nhiên, giúp chống lão hóa, tăng cường sinh lý.
Diệp hạ châu - Vị thuốc chữa viêm gan, tốt cho bệnh nhân tiểu đường

Diệp hạ châu - Vị thuốc chữa viêm gan, tốt cho bệnh nhân tiểu đường

Diệp hạ châu là một thảo dược có nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả.
Trinh nữ hoàng cung có tác dụng gì?

Trinh nữ hoàng cung có tác dụng gì?

Trinh nữ hoàng cung là một loại dược liệu thường được sử dụng trong các bài thuốc y học cổ truyền với tác dụng ức chế sự phát triển của các khối u. Cùng tìm hiểu về loại thảo dược quý này.
Bạn có biết tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của rau mồng tơi?

Bạn có biết tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của rau mồng tơi?

Mồng tơi là loại rau quen thuộc trong bữa ăn của các gia đình. Bên cạnh công dụng giải nhiệt, rau mồng tơi còn có rất nhiều lợi ích đối với sức khỏe.
Một số cây thuốc nam giúp điều trị thiếu máu cơ tim thể nhẹ

Một số cây thuốc nam giúp điều trị thiếu máu cơ tim thể nhẹ

Một số cây thuốc nam có tác dụng trị thiếu máu cơ tim hiệu quả. Ưu điểm của những loại dược liệu này là dễ tìm, an toàn, lành tính, ít tác dụng phụ và tiết kiệm chi phí, phù hợp với những tình trạng bệnh nhẹ.
Bài thuốc dân gian từ lá húng chanh

Bài thuốc dân gian từ lá húng chanh

Húng chanh được biết đến với công dụng trị ho. Ngoài ra, húng chanh còn có nhiều tác dụng khác. Cùng tham khảo một số bài thuốc chữa bệnh từ húng chanh.
Công dụng chữa bệnh của hoàng liên ô rô

Công dụng chữa bệnh của hoàng liên ô rô

Hoàng liên ô rô thuộc danh mục loài, chủng loại dược liệu quý, hiếm và đặc hữu phải kiểm soát theo Thông tư số 16/2022/TT-BYT ngày 30/12/2022 của Bộ Y tế. Đây là một loại thuốc quý với nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả trong Đông y.
Bồ công anh: Dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe

Bồ công anh: Dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe

Bồ công anh là dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe con người. Theo Y học cổ truyền bồ công anh là dược liệu có vị đắng, tính mát, quy vào các kinh can, thận, tâm và có công dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm và hóa thấp. Y học cổ truyền sử dụng cây bồ anh để chữa chứng chán ăn, khó chịu dạ dày, đầy hơi, sỏi mật, đau khớp, đau nhức cơ bắp, bệnh chàm, mẩn ngứa, bầm tím, viêm vú, thông tắc tia sữa...
Mật mông hoa - Dược liệu có tác dụng nhuận gan, sáng mắt

Mật mông hoa - Dược liệu có tác dụng nhuận gan, sáng mắt

Mật mông hoa còn có những tên gọi khác như lão mông hoa, tiểu cẩm hoa, kê cốt đầu hoa... Theo Y học cổ truyền mật mông hoa có vị ngọt nhạt, tính bình hơi hàn, có hiệu quả kháng viêm, hỗ trợ điều trị các bệnh mạch máu, viêm kết mạc, đau đầu, đột quỵ hoặc tăng cường chức năng gan...
Điểm danh các loại thảo dược hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp

Điểm danh các loại thảo dược hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp

Các loại cây chữa bệnh xương khớp theo Đông y là phương pháp được nhiều người lựa chọn. Ưu điểm của phương pháp trị bệnh này là nguyên liệu thiên nhiên lành tính, rẻ tiền, dễ tìm kiếm, có thể thực hiện ngay tại nhà mà vẫn mang đến hiệu quả tốt.
Xem thêm
Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam, nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ 5 để kiểm điểm đánh giá việc thực hiện chương trình hoạt động của Hội...
Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

SKV - Ngày 18/5, Chi hội Nam y An Giang đã phối hợp với UBND xã Quới Điền (huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre) cùng các mạnh thường quân tặng nước uống miễn phí cho các hộ nghèo, hộ khó khăn trên địa bàn xã Quới Điền.
Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Chiều 15/5/2024, tại Đền thờ Quốc tổ Lạc Long Quân ( Thuộc Đền Nội Bình Đà, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, TP Hà Nội). Dự án: “Đường vào Vương quốc Vua trên không gian thực tế ảo “ đã tổ chức Lễ ra mắt “Trung tâm Nghiên cứu Văn hoá cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương
Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Đoàn công tác của Chi hội Nam y An Giang (thuộc Hội Nam y Việt Nam) mới đây đã tổ chức cấp phát nước miễn phí cho người dân đang thiếu nước sinh hoạt và nước uống tại xã Thới Thạnh, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Sáng 8/5/2024, huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương đã tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bia và Dâng hương tưởng niệm Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh.
Phiên bản di động