Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm dịp lễ hội xuân 2025

Lễ hội là nơi tập trung lượng người rất lớn (ảnh: Laodong Media).

Một số nguy cơ về vệ sinh an toàn thực phẩm trong mùa lễ hội

- Do mang tính chất thời vụ nên nhiều chủng loại thực phẩm được sản xuất chế biến từ các cơ sở, cá nhân, các hộ gia đình thường là không chuyên nghiệp, không đăng ký kinh doanh nên sản phẩm dễ không đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn

- Các lễ hội thường tổ chức ở ngoài trời, nên dịch vụ ăn uống cũng mang tính tạm bợ, chật chội lều quán đơn giản, thiếu nước sạch, thiếu thu gom chất thải, thiếu điều kiện bảo quản, chế biến thực phẩm an toàn. Nhiều nơi chen chúc quán thấp, quán cao, kê sát nhau, thậm chí bày cả trên mặt đất, lấn cả đường lối đi lại.

- Tình trạng môi trường bị ô nhiễm do bụi, gió, ruồi, chuột, mưa, nắng… làm cho thực phẩm cũng dễ bị ô nhiễm.

- Người bán hàng, chế biến thực phẩm thiếu kiến thức về vệ sinh an toàn thực phẩm, thiếu các trang thiết bị và các dịch vụ khác nên dễ ô nhiễm thực phẩm.

- Lưu lượng người đi lại, ăn uống đông đúc, dồn dập dễ tạo ra sự lây nhiễm vào thức ăn cũng như sự phục vụ cẩu thả, dụng cụ ăn uống ko rửa sạch.

- Mùa lễ hội thường là mùa xuân, mưa phùn, ẩm ướt tạo điều kiện cho thực phẩm bị nhiễm nấm mốc gây bệnh, thức ăn đồ uống dễ bị hư hỏng, dễ bị nhiễm mầm bệnh. Nhiều loại vi khuẩn có thể tồn tại rất lâu trong thực phẩm.

- Một số phong tục tập quán ăn uống trong lễ hội của một số dân tộc, địa phương còn lạc hậu, mất vệ sinh như ăn thịt trâu, thịt bò để thối, ăn gỏi, ăn bốc tay…

Mới đây, UBND thành phố Hà Nội đã có Văn bản số 310/UBND-KGVX ngày 26/1/2025 về việc thực hiện Công điện số 05/CĐ-TTg ngày 22/1/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, UBND thành phố yêu cầu các Sở: Y tế, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công thương, Cục Quản lý thị trường thành phố căn cứ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, tập trung chỉ đạo thực hiện hoạt động thông tin, tuyên truyền về nguy cơ mất ATTP, các biện pháp bảo đảm ATTP, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.

UBND thành phố yêu cầu các sở căn cứ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao, tập trung chỉ đạo thực hiện hoạt động thông tin, tuyên truyền về nguy cơ mất ATTP, các biện pháp bảo đảm ATTP, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm; chú trọng tuyên truyền chế tài xử phạt; đẩy mạnh kiểm tra liên ngành việc thực hiện các quy định bảo đảm ATTP; tăng tần suất kiểm tra đột xuất các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nguy cơ cao, chợ đầu mối, các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm.

Bên cạnh đó, Cục An toàn thực phẩm đã có công văn số 194/ATTP- PCTTR ngày 05/02/2025 về việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về an toàn thực phẩm trong mùa lễ hội xuân năm 2025, theo đó, Cục ATTP đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Sở An toàn thực phẩm thành phố Hồ Chí Minh, Ban Quản lý An toàn thực phẩm thành phố Đà Nẵng, tỉnh Bắc Ninh triển khai nội dung sau:

1. Chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết; chủ động tổ chức và phối hợp triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm mùa lễ hội xuân năm 2025 trên địa bàn quản lý.

2. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành việc thực hiện các quy định bảo đảm an toàn thực phẩm; tăng tần suất kiểm tra đột xuất các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phục vụ các lễ hội xuân năm 2025 trên địa bàn, đặc biệt là các cơ sở sản xuất, kinh doanh lớn, dịch vụ ăn uống tại các lễ hội, cơ sở kinh doanh thực phẩm tại các khu di tích lịch sử, khu du lịch, khu vực tổ chức lễ hội… Kiên quyết đình chỉ hoạt động đối với cơ sở vi phạm, thu hồi và xử lý thực phẩm không an toàn theo quy định.

3. Tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo tại Công điện số 05/CĐ-TTg ngày 22/1/2025 của Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết nguyên đán và lễ hội xuân năm 2025, triển khai Kế hoạch số 1751/KH - BCĐTƯATTP ngày 18 tháng 12 năm 2025 về triển khai công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Tết Nguyên đán Ất Tỵ và mùa lễ hội Xuân năm 2025 của Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm và Công văn số 3074/ATTP-NĐTT ngày 05/12/2024 của Cục An toàn thực phẩm về việc bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng chống ngộ độc thực phẩm trên địa bàn Tết và lễ hội xuân 2025.

Ngoài ra, để giảm thiểu nguy cơ ngộ độc thực phẩm, người dân nên chú ý 10 nguyên tắc vàng trong sử dụng thực phẩm, gồm:

1. Chọn thực phẩm an toàn. Chọn thực phẩm tươi. Rau, quả ăn sống phải được ngâm và rửa kỹ bằng nước sạch.

Quả nên gọt vỏ trước khi ăn. Thực phẩm đông lạnh để tan đá, rồi làm đông đá lại là kém an toàn.

2. Nấu chín kỹ thức ăn. Nấu chín kỹ hoàn toàn thức ăn là bảo đảm nhiệt độ trung tâm thực phẩm phải đạt tới trên 70°C.

3. Ăn ngay sau khi nấu. Hãy ăn ngay sau khi vừa nấu xong vì thức ăn càng để lâu thì càng nguy hiểm.

4. Bảo quản cẩn thận các thức ăn đã nấu chín. Muốn giữ thức ăn quá 5 tiếng đồng hồ, cần phải giữ liên tục nóng trên 60°C hoặc lạnh dưới 10°C. Thức ăn cho trẻ nhỏ không nên dùng lại.

5. Nấu lại thức ăn thật kỹ. Các thức ăn chín dùng lại sau 5 tiếng và nhất thiết phải được đun kỹ lại.

6. Tránh ô nhiễm chéo giữa thức ăn chín và sống với bề mặt bẩn. Thức ăn đã được nấu chín có thể bị nhiễm mầm bệnh do tiếp xúc trực tiếp với thức ăn sống hoặc gián tiếp với các bề mặt bẩn (như dùng chung dao, thớt để chế biến thực phẩm sống và chín).

7. Rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn và sau mỗi lần gián đoạn để làm việc khác. Nếu bạn bị nhiễm trùng ở bàn tay, hãy băng kỹ và kín vết thương nhiễm trùng đó trước khi chế biến thức ăn.

8. Giữ sạch các bề mặt chế biến thức ăn. Do thức ăn dễ bị nhiễm khuẩn, bất kỳ bề mặt nào dùng để chế biến thức ăn cũng phải được giữ sạch. Khăn lau bát đĩa cần phải được luộc nước sôi và thay thường xuyên trước khi sử dụng lại.

9. Che đậy thực phẩm để tránh côn trùng và các động vật khác. Che, đậy, giữ thực phẩm trong hộp kín, chạn, tủ kính, lồng bàn... là cách bảo vệ tốt nhất. Khăn đã dùng che đậy thức ăn chín phải được giặt sạch lại.

10. Sử dụng nguồn nước sạch an toàn. Nước sạch là nước không màu, mùi, vị lạ và không chứa mầm bệnh.

Hãy đun sôi trước khi dùng nước làm đá uống. Đặc biệt cẩn thận với nguồn nước dùng nấu thức ăn cho trẻ nhỏ.