Dược liệu chữa bỏng: Kho tàng quý từ thiên nhiên

Từ bao đời nay, kho tàng y học cổ truyền Việt Nam đã lưu giữ nhiều bài thuốc quý báu giúp chữa bỏng hiệu quả, làm dịu vết thương, ngăn nhiễm trùng và thúc đẩy quá trình phục hồi da. Những bài thuốc từ thảo dược không chỉ hiệu quả mà còn dễ tìm, dễ áp dụng và ít gây tác dụng phụ.
Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị rối loạn tiền đình

Bỏng (hay còn gọi là phỏng) là tình trạng tổn thương mô mềm, đặc biệt là da, do tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với tác nhân gây nhiệt, hóa học, điện hoặc bức xạ. Bỏng không chỉ gây đau đớn, mất thẩm mỹ mà nếu nặng còn có thể dẫn đến nhiễm trùng, mất nước, rối loạn điện giải hoặc tử vong nếu không xử lý đúng cách.

Nguyên nhân gây bỏng

Loại bỏng Tác nhân
Bỏng nhiệt Do tiếp xúc với nước sôi, lửa, hơi nước, kim loại nóng, dầu mỡ, nhựa đường...
Bỏng điện Tiếp xúc trực tiếp với dòng điện (cao/thấp thế), sét đánh.
Bỏng hóa chất Tiếp xúc với axit, bazơ mạnh, các chất tẩy rửa công nghiệp...
Bỏng bức xạ Bỏng do tia cực tím (UV), tia X, tia laser hoặc trong xạ trị ung thư.
Bỏng lạnh (ít gặp) Do tiếp xúc kéo dài với vật thể cực lạnh (nitơ lỏng, đá khô…).

Các dược liệu chữa bỏng phổ biến trong dân gian

1. Lá nha đam (lô hội)

Dược liệu chữa bỏng: Kho tàng quý từ thiên nhiên
Nha đam hay còn gọi là lô hội.
  • Công dụng: Nha đam có tính mát, chứa nhiều nước, các vitamin và khoáng chất, đặc biệt là aloin và aloesin có tác dụng làm dịu da, kháng khuẩn, kích thích tái tạo mô da.

  • Cách dùng: Tách lấy phần gel trong suốt bên trong lá, rửa sạch và đắp trực tiếp lên vùng da bị bỏng. Thực hiện 2-3 lần/ngày.

2. Mật ong nguyên chất

  • Công dụng: Mật ong là chất kháng khuẩn tự nhiên mạnh, giữ ẩm tốt và giúp làm lành vết thương.

  • Cách dùng: Rửa sạch vùng da bỏng, thoa lớp mỏng mật ong lên và dùng băng gạc bọc lại. Thay băng mỗi 12 giờ.

3. Lá bỏng (cây sống đời)

  • Công dụng: Lá bỏng có tính mát, vị chua nhạt, có tác dụng tiêu viêm, giảm sưng đau, kích thích tái tạo tế bào.

  • Cách dùng: Dùng lá rửa sạch, giã nát hoặc vò nát rồi đắp lên vùng da bỏng. Thay lá mỗi ngày 2-3 lần.

4. Lá trầu không

Dược liệu chữa bỏng: Kho tàng quý từ thiên nhiên
Lá trầu không có khả năng kháng khuẩn.
  • Công dụng: Lá trầu chứa tinh dầu có khả năng kháng khuẩn mạnh, giảm viêm và hỗ trợ tái tạo mô.

  • Cách dùng: Lá trầu rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt và bôi lên vết bỏng. Có thể pha loãng với nước đun sôi để nguội để rửa vết bỏng.

5. Củ nghệ tươi

  • Công dụng: Nghệ có hoạt chất curcumin giúp kháng viêm, chống oxy hóa và làm lành mô da nhanh chóng.

  • Cách dùng: Giã nghệ tươi, vắt lấy nước hoặc dùng bột nghệ pha với dầu dừa rồi bôi lên vết bỏng khi đã lên da non, tránh dùng lúc mới bỏng để không làm nóng thêm vùng da tổn thương.

Một số bài thuốc dân gian trị bỏng hiệu quả

Dược liệu chữa bỏng: Kho tàng quý từ thiên nhiên
Mật ong và nghệ.

Bài thuốc 1: Mật ong + nghệ

  • Nguyên liệu: Mật ong nguyên chất, bột nghệ.

  • Cách làm: Trộn đều thành hỗn hợp sệt, bôi lên vùng da bỏng đã khô, giúp ngăn sẹo và tái tạo da.

Bài thuốc 2: Lá bỏng + muối

  • Nguyên liệu: Lá bỏng tươi, một ít muối hạt.

  • Cách làm: Rửa sạch lá, giã với chút muối, đắp trực tiếp vào vùng bỏng nhẹ. Có thể thay lá sau mỗi 4-6 giờ.

Bài thuốc 3: Dầu dừa + sáp ong

  • Nguyên liệu: Dầu dừa, sáp ong (có thể thêm tinh dầu oải hương).

  • Cách làm: Đun chảy sáp ong và dầu dừa, để nguội, thoa lên vùng da bỏng để dưỡng ẩm, chống nhiễm trùng và làm mềm da.

Dược liệu chữa bỏng: Kho tàng quý từ thiên nhiên
Nước vo gạo và lá trà xanh.

Bài thuốc 4: Nước vo gạo + lá trà xanh

  • Nguyên liệu: Nước vo gạo lần hai, lá trà xanh.

  • Cách làm: Đun sôi lá trà xanh với nước vo gạo, để nguội, dùng nước này rửa vùng bỏng để sát khuẩn và làm dịu da.

Lưu ý khi sử dụng dược liệu chữa bỏng

  • Những bài thuốc dân gian trên chỉ nên áp dụng cho các vết bỏng nhẹ (độ 1 hoặc 2 nông).

  • Không bôi thảo dược trực tiếp lên vết bỏng nặng, phồng rộp lớn, chảy dịch, lở loét sâu.

  • Luôn vệ sinh tay và dụng cụ sạch sẽ trước khi xử lý vết thương.

  • Ngưng sử dụng nếu có dấu hiệu kích ứng, nhiễm trùng.

  • Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu vết bỏng nghiêm trọng hoặc không lành sau vài ngày.

L.Anh (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn/

Cùng chuyên mục

Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông

Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông

Học thuyết Thủy – Hỏa là một nội dung đáng chú ý trong hệ thống lý luận y học cổ truyền của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Thông qua mối quan hệ giữa Thủy, Hỏa, âm dương và tạng phủ, ông góp phần hệ thống hóa cách lý giải bệnh lý và định hướng điều trị theo nguyên tắc biện chứng luận trị.
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông

Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông

Không chỉ sưu tầm những bài thuốc của người đi trước, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành nhiều năm khảo cứu, hệ thống hóa y lý và đúc kết kinh nghiệm chữa bệnh thành một di sản đồ sộ. Nhìn từ quá trình kế thừa và vận dụng các cổ phương, câu chuyện Quyên tý thang gợi mở cách tri thức y học cổ truyền được tiếp nối, điều chỉnh và đưa vào thực hành qua nhiều thế hệ thầy thuốc.
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thời gian qua, các cơ sở khám, chữa bệnh tại thành phố Hà Nội đã tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân, góp phần xây dựng nền y học Thủ đô phát triển toàn diện, nhân văn.
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Không chỉ để lại một hệ thống lý luận y học đồ sộ, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành nhiều năm sưu tầm, khảo cứu, chỉnh lý và phát triển các phương thuốc. Trong kho tàng ấy có những cổ phương được kế thừa từ y học phương Đông, những bài thuốc thu thập trong dân gian và cả những phương được ông đúc kết từ thực tiễn lâm sàng. Lục vị, Bát vị, Tứ quân, Tứ vật hay Độc hoạt tang ký sinh là một số phương tiêu biểu thường được nhắc đến trong di sản này.
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông

Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông

Không phải bài thuốc do Hải Thượng Lãn Ông sáng chế, Lục vị địa hoàng hoàn là cổ phương gắn với danh y Tiền Ất đời Tống. Từ một phương thuốc kinh điển của y học cổ truyền, Hải Thượng Lãn Ông tiếp nhận, đặt trong hệ thống lý luận về thủy – hỏa và vận dụng linh hoạt cùng phép biện chứng luận trị. Qua đó, giá trị của Lục vị không chỉ nằm ở sáu vị thuốc, mà còn cho thấy cách một danh y Việt Nam kế thừa và phát triển y lý cổ truyền.
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Trong Hải Thượng y tông tâm lĩnh, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác dành nhiều trang khảo cứu phương tễ và lý giải cách phối hợp các vị thuốc. Bát vị hoàn là một trong những phương thuốc đáng chú ý, thể hiện rõ tư duy của ông về sự phối hợp giữa bổ và tả, giữa âm và dương. Hơn hai thế kỷ sau, giá trị của phương thuốc không chỉ nằm ở công thức cổ truyền, mà còn gợi mở cách nhìn nhận về việc kế thừa và sử dụng di sản y học.

Các tin khác

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Thị trường dược phẩm Việt Nam đã đạt quy mô khoảng 7 tỷ USD và có mức tăng trưởng khoảng từ 12 đến 15% mỗi năm. Cùng với nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, phân phối và sử dụng thuốc… từ đó giúp giảm thủ tục, tăng minh bạch và khả năng kiểm soát thị trường.
Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió

Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió

Gừng gió là cây thuốc được sử dụng nhiều trong y học cổ truyền để chữa một số bệnh như: Giảm đau, trúng gió, viêm ruột kết…
Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt

Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt

Câu hỏi đáng suy nghĩ là: Tại sao cùng một nguồn tài nguyên, có người nhìn thấy nhiều giá trị hơn chúng ta?
Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông

Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông

Hơn hai thế kỷ sau khi được hoàn thành, Hải Thượng y tông tâm lĩnh vẫn là một trong những di sản quan trọng của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Không chỉ ghi chép lý luận, phương thuốc và kinh nghiệm chữa bệnh, bộ sách còn thể hiện quan niệm của ông về y đức, nghề nghiệp và trách nhiệm của người thầy thuốc.
Người huyết áp cao có nên bổ sung magie?

Người huyết áp cao có nên bổ sung magie?

Magie có thể hỗ trợ hạ huyết áp nhưng không nên xem đây là phương pháp thay thế thuốc điều trị.
Kỳ II: Y học cổ truyền - Từ tiềm năng y tế nội sinh đến lợi thế cạnh tranh quốc gia

Kỳ II: Y học cổ truyền - Từ tiềm năng y tế nội sinh đến lợi thế cạnh tranh quốc gia

Nhìn nhận y học cổ truyền là nguồn lực nội sinh mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là tạo cơ chế để nguồn lực ấy kết nối với khoa học, công nghệ, y học hiện đại và các ngành liên quan, hình thành hệ sinh thái kinh tế sức khỏe mang bản sắc Việt Nam - nền tảng của một lợi thế cạnh tranh mới trong bối cảnh toàn cầu.
Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới

Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới

(SKV) Thông điệp "Chúng ta không thể viết lại lịch sử, nhưng có thể hoạch định lại tương lai" của Tổng Bí thư Tô Lâm gợi mở yêu cầu tiếp tục khơi thông các nguồn lực nội sinh. Trong đó, y học cổ truyền cần được nhìn nhận không chỉ là di sản, mà còn là nguồn lực góp phần phát triển đất nước.
Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác không chỉ để lại một hệ thống trước tác lớn về y học mà còn dành nhiều tâm huyết khảo cứu dược liệu, phương thuốc và kinh nghiệm chữa bệnh. Trong Hải Thượng y tông tâm lĩnh, những tri thức được kế thừa từ các y thư trước, kinh nghiệm dân gian và thực tiễn hành nghề được ông chọn lọc, bình giải và hệ thống hóa. Di sản ấy góp phần quan trọng vào quá trình hình thành và phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam.
7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi

7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi

Hơn hai thế kỷ trước, trong điều kiện y học còn nhiều hạn chế, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã để lại một di sản y học đồ sộ, trong đó có nhiều quan niệm về khám bệnh, dùng thuốc và đạo đức của người thầy thuốc. Dù y học hiện đại đã có nhiều tiến bộ về chẩn đoán và điều trị, một số tư tưởng ấy vẫn gợi mở những bài học đáng suy ngẫm về sự thận trọng khi dùng thuốc, tôn trọng từng người bệnh và chủ động giữ gìn sức khỏe.
Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang

Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang

(SKV) - Tháng 9 năm 2025, Phòng khám Y học bản địa Việt Nam tiếp nhận một bệnh nhân nam, 67 tuổi, ở tỉnh Lạng Sơn, được chẩn đoán ung thư bàng quang đã di căn xương. Bệnh nhân đã được phẫu thuật bàng quang và đặt ống thông niệu quản JJ để duy trì đường lưu thông nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi đến phòng khám, bệnh nhân bơ phờ, thờ ơ, ít quan tâm đến xung quanh; thể trạng suy mòn nhưng chưa suy kiệt, cân nặng khoảng 46 kg.
Xem thêm
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế

Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế

Ngày 24/10/2026, tại Văn phòng Hội Nam y Việt Nam (E23 khu đấu giá Yên Xá, Hà Đông), Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam đã tổ chức hội nghị trọng thể dưới sự chủ trì của Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam. Hội nghị tập trung thảo luận, thống nhất các nội dung trọng tâm về công tác thi đua khen thưởng nhân kỷ niệm 10 năm thành lập Hội, triển khai công tác thiện nguyện xã hội và đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y học cổ truyền.
TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026

TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026

Tại Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam Quý III năm 2026 diễn ra vào ngày 04/10/2026, Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, định hướng chiến lược cho các hoạt động của Hội trong Quý IV năm 2026 và chặng đường phát triển tiếp theo.
TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững

TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững

Ngày 29/9, tại TP.HCM, Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”, tập trung trao đổi các giải pháp củng cố tổ chức, phát triển hội viên, nâng cao chất lượng hoạt động, hướng tới xây dựng hệ thống Hội vững mạnh, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy giá trị y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Hội thảo Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam: Nâng tầm y học cổ truyền trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Hội thảo Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam: Nâng tầm y học cổ truyền trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Sáng 24/9/2026, tại Khu du lịch Ao Vua (Hà Nội), Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty Cổ phần Ao Vua đã tổ chức thành công Hội thảo "Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam". Hội thảo có sự tham dự của đông đảo hội viên Hội Nam Y khu vực phía Bắc cùng đại diện các cơ quan, tổ chức khách mời.
Toạ đàm đánh giá thực trạng và đề xuất hành lang pháp lý cho Y dược cổ truyền Việt Nam giai đoạn 2020-2025

Toạ đàm đánh giá thực trạng và đề xuất hành lang pháp lý cho Y dược cổ truyền Việt Nam giai đoạn 2020-2025

Nằm trong chuỗi các hoạt động nhằm nâng cao vị thế và tháo gỡ khó khăn cho nền y học dân tộc, ngày 21 tháng 8 năm 2026, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Viện Chiến lược và Chính sách Y tế thuộc Bộ Y tế, Tạp chí Sức Khỏe Việt đã tổ chức buổi Tọa đàm "Đánh giá thực trạng Y dược cổ truyền giai đoạn 2020–2025 và Định hướng phát triển".
Phiên bản di động