Giá trị của cây bình vôi trong kho tàng y học cổ truyền
| Bí đỏ - Vị thuốc quý trong kho tàng y học cổ truyền Những bài thuốc quý từ cây bưởi |
![]() |
| Cây bình vôi thường ưa mọc ở những vùng có núi đá. |
Cây bình vôi là một loại dây leo, phần dưới thân phát triển thành củ to, bám vào núi đá, có củ rất to, nặng tới hơn 20kg. Da thân củ màu nâu đen, xù xì giống như hòn đá. Hình dáng thay đổi tùy theo nơi củ phát triển. Nếu mọc ở đất thì củ nhỏ hơn, thường gọi là "củ gà ấp". Từ thân củ mọc lên những thân màu xanh, nhỏ, mềm.
Lá mọc so le, hình bầu dục hay hình tim hoặc tròn, đường kính 8-9cm, cuống lá dài 5-8cm. Hoa nhỏ mọc thành tán. Hoa cái có cuống tán ngắn, còn hoa đực có cuống tán dài. Quả chín hình cầu màu đỏ, tươi, trong chứa một hạt hình móng ngựa.
Cây bình vôi thường ưa mọc ở những vùng có núi đá tại các tỉnh Tuyên Quang, Lạng Sơn, Thanh Hóa...
Để làm thuốc, củ bình vôi thu hái vào mùa hè thu, bỏ các rễ con, rửa sạch đất, cạo bỏ vỏ đen, thái phiến phơi khô, ngâm rượu hoặc phối hợp với một số vị thuốc khác sắc uống.
Công dụng của cây bình vôi theo y học cổ truyền
Theo các tài liệu y học cổ truyền, bình vôi có tác dụng an thần, trấn kinh, thanh nhiệt, giải uất, thường được dùng trong những trường hợp:
Hỗ trợ điều trị mất ngủ, ngủ không sâu giấc
Bình vôi là vị thuốc an thần quen thuộc, được dùng cho người khó ngủ, hay mộng mị, ngủ chập chờn, nhất là mất ngủ do căng thẳng, lo âu. Đông y cho rằng bình vôi giúp điều hòa tâm khí, làm dịu thần kinh, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ.
![]() |
| Củ bình vôi là dược liệu có tác dụng an thần, chữa mất ngủ. |
Giảm căng thẳng, hồi hộp, lo âu
Với tác dụng trấn tĩnh, bình vôi thường được sử dụng cho người hay bồn chồn, hồi hộp, tim đập nhanh, tinh thần bất an. Đây là vị thuốc phù hợp với người lao động trí óc, người cao tuổi hoặc người thường xuyên chịu áp lực tinh thần.
Hỗ trợ điều trị co giật, động kinh nhẹ
Trong dân gian và y học cổ truyền, bình vôi được dùng phối hợp trong các bài thuốc hỗ trợ điều trị chứng kinh giản, co giật ở mức độ nhẹ, giúp ổn định thần kinh và giảm tần suất cơn.
Thanh nhiệt, giải uất
Bình vôi có tính mát, giúp thanh nhiệt, làm dịu cơ thể trong các trường hợp nóng trong, uất kết do can khí không thông, từ đó góp phần cải thiện trạng thái tinh thần.
Một số bài thuốc dân gian từ cây bình vôi
Trị mất ngủ
Hạt sen, long nhãn, nhân hạt táo chua (sao) mỗi vị 10 - 15 g. Củ bình vôi 8g, lá vông nem 12 g. Sắc uống ngày 1 thang, uống trong ngày và trước khi ngủ 30 phút.
Hoặc bình vôi, lạc tiên, vông nem, mỗi vị 12 g. Liên tâm 6 g, cam thảo 6 g, sắc uống, ngày 1 thang.
![]() |
| Củ bình vôi sau khi sơ chế. |
Trị suy nhược thần kinh
Bình vôi, câu đằng, thiên ma, viễn chí, đồng lượng 12 g. Sắc uống, ngày 1 thang.
Trị đau dạ dày, loét dạ dày
Bình vôi, dạ cẩm, khổ sâm cho lá, xa tiền tử, mỗi vị 12 g. Sắc uống, ngày 1 thang.
Trị động kinh
Dùng bình vôi, câu đằng, thiên ma, viễn chí, đồng lượng 12g. Sắc uống, ngày một thang.
Trị viêm nhiễm đường hô hấp, viêm họng, viêm khí quản mạn tính
Dùng bình vôi, huyền sâm, cát cánh, mỗi vị 12g, trần bì 10g. Sắc uống, ngày một thang.
Điều trị gout
Lấy củ bình vôi rửa sạch, sau đó đem đi cào sạch vỏ bên ngoài, thái mỏng, sấy khô và nghiền thành bột. Bảo quản bột củ bình vôi trong lọ thủy tinh có nắp đậy kín, mỗi lần dùng 1 muỗng nhỏ khoảng 3 - 6g bột để hãm với nước sôi và uống hết trong ngày.
San San (t/h)
Tin liên quan
Sai lầm trong điều trị nấm da, bệnh da bùng phát khắp cơ thể
14:15 | 15/04/2026 Khỏe - Đẹp
Cảnh báo bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng, nhiều ca nặng
18:18 | 14/04/2026 Tin tức
Bộ Y tế đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội, mức trợ cấp hưu trí xã hội
11:08 | 14/04/2026 Tin tức
Cùng chuyên mục
Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì
16:32 | 14/04/2026 Tư vấn
Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng tầm dược liệu Việt Nam
21:25 | 11/04/2026 Y học cổ truyền
Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp
06:50 | 04/04/2026 Y học cổ truyền
Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền
07:10 | 02/04/2026 Y học cổ truyền
Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn
08:00 | 29/03/2026 Tư vấn
Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền
08:00 | 28/03/2026 Tư vấn
Các tin khác
Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn
15:34 | 27/03/2026 Tư vấn
Ma Hoàng Thang: Phương tễ kinh điển và giá trị trong điều trị cảm mạo phong hàn
11:34 | 26/03/2026 Tư vấn
Phương tễ trong Y học cổ truyền: Cấu trúc lý luận, nguyên tắc vận dụng và giá trị trong thực hành lâm sàng hiện đại
11:09 | 26/03/2026 Tư vấn
Tiểu thanh long thang: Phương thuốc tân ôn giải biểu tiêu biểu trong điều trị ho đờm do phong hàn
08:00 | 25/03/2026 Tư vấn
Phương thuốc Tân ôn giải biểu “Cát căn thang” và ứng dụng
08:00 | 24/03/2026 Tư vấn
Tọa đàm khoa học: Y học Cổ truyền- Khó khăn, Thách thức và Triển vọng phát triển trong thời đại hiện nay
16:46 | 23/03/2026 Y học cổ truyền
Tác dụng của muối theo y học cổ truyền
08:00 | 23/03/2026 Sức khỏe
Khoai lang: Từ thực phẩm dân dã đến vị thuốc quý trong y học cổ truyền
09:09 | 22/03/2026 Y học cổ truyền
Ẩm thực dưỡng sinh mùa xuân: Nuôi dưỡng cơ thể từ những món ăn thanh đạm
09:00 | 21/03/2026 Sức khỏe
[Infographic] 7 loại dược liệu giúp cải thiện giấc ngủ
11:00 | 20/03/2026 Infographic
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc
4 ngày trước Hoạt động hội
Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh
01-04-2026 21:00 Hoạt động hội
Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026
26-03-2026 21:00 Hoạt động hội
Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm
23-03-2026 08:00 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc
21-03-2026 21:00 Hoạt động hội






