Giấc ngủ và vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người

Giấc ngủ không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một ngày dài căng thẳng mà còn là một quá trình sinh học thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất và tinh thần của con người. Thạc sĩ, bác sĩ dinh dưỡng Nguyễn Thị Thảo, Trung tâm Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, đã nhấn mạnh rằng giấc ngủ đóng vai trò then chốt trong việc duy trì chất lượng cuộc sống, năng suất làm việc và sức khỏe tổng thể.

Tình trạng mất ngủ và những nguyên nhân phổ biến

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 100 triệu người sống ở khu vực Tây Thái Bình Dương, bao gồm Việt Nam, đang gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần, trong đó chất lượng giấc ngủ kém là một yếu tố đáng kể. Hiện nay, tình trạng mất ngủ và rối loạn giấc ngủ đang gia tăng trên toàn cầu do nhiều nguyên nhân khác nhau. Những áp lực từ công việc, học tập, kinh tế và xã hội khiến cơ thể luôn trong trạng thái căng thẳng, dẫn đến khó ngủ hoặc ngủ không sâu.

Ngoài ra, thói quen sử dụng các thiết bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng trước khi đi ngủ cũng là một yếu tố tác động tiêu cực. Ánh sáng xanh từ các thiết bị này ức chế quá trình tiết hormone melatonin – loại hormone giúp cơ thể dễ dàng đi vào giấc ngủ. Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết cũng góp phần làm giảm chất lượng giấc ngủ, tuy nhiên đây lại là nguyên nhân thường bị bỏ qua.

Giấc ngủ và vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người
Giấc ngủ và vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người

Những ảnh hưởng của giấc ngủ đến sức khỏe

1. Hệ tim mạch

Trong khi ngủ, cơ thể có cơ hội điều chỉnh và giảm tải cho hệ tim mạch. Huyết áp và nhịp tim giảm xuống một cách tự nhiên, giúp tim được nghỉ ngơi và phục hồi. Tuy nhiên, nếu giấc ngủ bị gián đoạn hoặc không đủ, những lợi ích này sẽ biến mất, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, suy tim và đột quỵ.

2. Chuyển hóa và cân nặng

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa quá trình trao đổi chất và duy trì cân nặng khỏe mạnh. Thiếu ngủ có thể dẫn đến:

- Rối loạn hormone điều chỉnh cơn đói: Thiếu ngủ làm tăng nồng độ ghrelin – hormone kích thích cảm giác đói – và giảm nồng độ leptin – hormone tạo cảm giác no. Sự mất cân bằng này khiến người thiếu ngủ thèm ăn hơn, đặc biệt là các thực phẩm giàu năng lượng, nhiều đường và chất béo.

- Tăng nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường: Giấc ngủ kém chất lượng làm tăng tình trạng kháng insulin, khiến cơ thể không thể sử dụng glucose hiệu quả. Về lâu dài, điều này làm tăng nguy cơ phát triển bệnh đái tháo đường type 2.

- Tăng cân và béo phì: Sự kết hợp giữa cảm giác thèm ăn tăng lên, lựa chọn thực phẩm kém lành mạnh và giảm động lực vận động do mệt mỏi khiến người thiếu ngủ dễ tăng cân hơn.

3. Chức năng não bộ và nhận thức

Giấc ngủ là thời gian để não bộ xử lý thông tin, củng cố trí nhớ và tối ưu hóa khả năng nhận thức.

- Củng cố trí nhớ và học tập: Trong giai đoạn ngủ sâu, não bộ sẽ sắp xếp và củng cố thông tin đã học được trong ngày, chuyển từ bộ nhớ ngắn hạn sang dài hạn. Nếu thiếu ngủ, quá trình này bị suy yếu, dẫn đến việc hay quên và khó tiếp thu kiến thức mới.

- Chức năng nhận thức: Thiếu ngủ làm giảm khả năng tập trung, tư duy sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề. Một số nghiên cứu còn cho thấy mối liên hệ giữa chất lượng giấc ngủ kém với sự teo lại của một số vùng não theo thời gian.

Làm thế nào để cải thiện giấc ngủ?

Trong bối cảnh hiện đại với áp lực công việc và thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh ngày càng phổ biến, việc cải thiện chất lượng giấc ngủ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Dưới đây là một số gợi ý để bạn có thể nâng cao chất lượng giấc ngủ:

1. Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh: Tăng cường bổ sung thực phẩm giàu dinh dưỡng như rau xanh, trái cây, các loại hạt và thực phẩm giàu omega-3. Hạn chế đồ uống chứa cồn và cafein vào buổi tối.

2. Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ: Tránh ánh sáng xanh từ điện thoại hoặc máy tính bảng ít nhất 1-2 giờ trước khi đi ngủ.

3. Duy trì lối sống lành mạnh: Tập thể dục thường xuyên để giảm căng thẳng và tăng cường sức khỏe tổng thể.

4. Tạo môi trường ngủ lý tưởng: Đảm bảo phòng ngủ yên tĩnh, tối màu và có nhiệt độ phù hợp để cơ thể dễ dàng đi vào giấc ngủ.

5. Lập lịch trình khoa học: Duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định mỗi ngày để đồng hồ sinh học hoạt động ổn định.

Giấc ngủ chất lượng không chỉ là nền tảng cho sức khỏe thể chất mà còn ảnh hưởng lớn đến tinh thần và hiệu suất làm việc của con người. Việc nhận thức rõ tầm quan trọng của giấc ngủ và áp dụng những thói quen lành mạnh sẽ giúp bạn cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày để xây dựng một giấc ngủ tốt hơn – món quà quý giá cho sức khỏe của chính bạn!

Tam Điệp

Tin liên quan

Ngủ ngon -  Thuốc bổ miễn phí của tạo hoá

Ngủ ngon - Thuốc bổ miễn phí của tạo hoá

Giấc ngủ, khi được nuôi dưỡng đúng cách, là lúc cơ thể bước vào quá trình tái tạo sâu nhất và quyết định trực tiếp đến sức khỏe cũng như tuổi thọ...
[Infographic] 7 loại dược liệu giúp cải thiện giấc ngủ

[Infographic] 7 loại dược liệu giúp cải thiện giấc ngủ

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Bên cạnh việc duy trì lối sống lành mạnh, một số loại dược liệu có thể hỗ trợ thư giãn thần kinh, giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn. Dưới đây là những dược liệu quen thuộc, được dùng trong các loại trà hoặc nước uống giúp cải thiện giấc ngủ.
Nho - Loại trái cây lý tưởng cho sức khỏe và sắc đẹp

Nho - Loại trái cây lý tưởng cho sức khỏe và sắc đẹp

Nho từ lâu đã trở thành một loại trái cây quen thuộc và được yêu thích trên toàn thế giới. Không chỉ mang đến hương vị ngọt ngào, thanh mát, nho còn là một nguồn dinh dưỡng tuyệt vời, giúp cải thiện sức khỏe tổng thể và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Cùng chuyên mục

Mùa hè đến, chuyên gia cảnh báo bệnh viêm não Nhật Bản ở trẻ em

Mùa hè đến, chuyên gia cảnh báo bệnh viêm não Nhật Bản ở trẻ em

Khởi phát bằng những triệu chứng quen thuộc như sốt cao, đau đầu, nôn ói, viêm não Nhật Bản có thể nhanh chóng tấn công não bộ, gây hôn mê, để lại di chứng suốt đời hoặc cướp đi sinh mạng người bệnh. Ca tử vong của bé gái ở Thanh Hóa là lời cảnh báo về căn bệnh nguy hiểm nhưng vẫn có thể phòng ngừa bằng tiêm chủng đầy đủ.
Những người trao sự sống: Hiến máu như một cách trả ơn cuộc đời

Những người trao sự sống: Hiến máu như một cách trả ơn cuộc đời

Không chỉ cứu người bệnh, những giọt máu được trao đi còn kết nối tình người, tình đồng chí và lòng biết ơn cuộc sống. Đó là thông điệp được lan tỏa từ những tấm gương hiến máu tình nguyện tiêu biểu toàn quốc năm 2026, những người đã biến lòng nhân ái thành hành động bền bỉ suốt nhiều năm.
Ấm áp tình người trong hành trình thiện nguyện: Chi hội Nam Y Thọ Khang Đường khám bệnh và phát thuốc miễn phí tại chùa Khai Nguyên

Ấm áp tình người trong hành trình thiện nguyện: Chi hội Nam Y Thọ Khang Đường khám bệnh và phát thuốc miễn phí tại chùa Khai Nguyên

Trong không gian thanh tịnh và từ bi của chốn thiền môn, hành trình kết nối những tấm lòng nhân ái lại tiếp tục được nối dài. Vừa qua, Chi hội Nam Y Thọ Khang Đường (thuộc Hội Nam y Việt Nam) đã tổ chức thành công chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc từ thiện dành cho các tăng ni, phật tử tại chùa Khai Nguyên (Sơn Tây, Hà Nội). Chuyến đi không chỉ mang giá trị y học mà còn lan tỏa tinh thần "từ bi cứu khổ" của đạo Phật và đạo lý "lương y như từ mẫu" của nền y học cổ truyền nước nhà.
Tha thứ để trái tim sống lâu hơn

Tha thứ để trái tim sống lâu hơn

Oán giận kéo dài không chỉ làm nặng lòng mà còn âm thầm bào mòn sức khỏe tim mạch. Với NCT, học cách tha thứ cũng là một cách dưỡng tâm, giữ nhịp sống bình an và bền bỉ hơn theo năm tháng...
Những dấu hiệu nào cho thấy cơ thể đang mất nước nghiêm trọng cần đến cơ sở y tế ngay?

Những dấu hiệu nào cho thấy cơ thể đang mất nước nghiêm trọng cần đến cơ sở y tế ngay?

Đổ mồ hôi liên tục khiến cơ thể nhanh chóng mất nước và điện giải. Các biểu hiện như nước tiểu sẫm màu, tim đập nhanh, khó thở, nôn nhiều hoặc rối loạn ý thức là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang ở tình trạng nguy hiểm cần được can thiệp y tế.
Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội: Người giữ lửa hy vọng

Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội: Người giữ lửa hy vọng

SKV - Có những cuộc gọi lúc nửa đêm, ở đầu dây bên kia là tiếng nghẹn ngào của những cặp vợ chồng “khát con” sau hành trình dài mòn mỏi tìm hy vọng. Giữa những tháng ngày tưởng chừng tuyệt vọng ấy, vẫn có một người bác sĩ mang quân hàm âm thầm đồng hành, chưa bao giờ tắt máy, chưa bao giờ buông bỏ niềm tin cho người bệnh, đó là Thầy thuốc Ưu tú, Đại tá, PGS.TS Trịnh Thế Sơn - Giám đốc Viện Mô phôi lâm sàng Quân đội - Học viện Quân y.

Các tin khác

Giải mã mối liên hệ giữa cảm xúc và bệnh tật

Giải mã mối liên hệ giữa cảm xúc và bệnh tật

Nhiều bệnh tật ở NCT không chỉ bắt nguồn từ sự suy giảm của cơ quan, mà còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ đời sống cảm xúc kéo dài nhiều năm. Khi lo âu, buồn bã, giận dữ hay cô đơn không được nhận diện và chuyển hóa đúng cách, cơ thể có thể rơi vào trạng thái căng thẳng mạn tính, làm ảnh hưởng đến giấc ngủ, tiêu hóa...
Cai thuốc lá có thể làm giảm 16% nguy cơ sa sút trí tuệ

Cai thuốc lá có thể làm giảm 16% nguy cơ sa sút trí tuệ

Không chỉ làm giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính, việc cai thuốc lá còn có thể giúp duy trì trí nhớ và làm chậm quá trình suy giảm nhận thức theo tuổi tác...
Từ lo âu đến khủng hoảng vì ám ảnh bệnh tật

Từ lo âu đến khủng hoảng vì ám ảnh bệnh tật

Dù liên tục đi khám tại nhiều bệnh viện tuyến Trung ương và thực hiện hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu nhưng không phát hiện bất thường, nam công nhân 27 tuổi ở Hà Nội vẫn sống trong nỗi sợ mắc bệnh hiểm nghèo. Tình trạng kéo dài khiến người bệnh rơi vào hoảng loạn, suy kiệt tinh thần và được chẩn đoán rối loạn lo âu nghi bệnh.
Nắng nóng cực đoan: Người cao tuổi đối mặt nhiều nguy cơ sức khỏe

Nắng nóng cực đoan: Người cao tuổi đối mặt nhiều nguy cơ sức khỏe

Nắng nóng gay gắt kéo dài làm gia tăng nguy cơ say nắng, sốc nhiệt, đột quỵ do nhiệt, đặc biệt ở người cao tuổi, người mắc bệnh nền và lao động ngoài trời. Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 10h đến 16h, chủ động bảo vệ sức khỏe và bổ sung đủ nước trong những ngày thời tiết cực đoan.
Ôn thi ngày nóng: Đừng để não bộ quá tải

Ôn thi ngày nóng: Đừng để não bộ quá tải

Ngoài cái nóng từ môi trường, hoạt động trí óc căng thẳng trong mùa ôn thi còn khiến cơ thể sinh thêm nhiệt nội sinh, tạo áp lực lớn lên tim mạch và hệ thần kinh. Nếu kéo dài, học sinh có thể giảm trí nhớ, suy giảm cảm xúc và tăng nguy cơ kiệt sức do nhiệt.
Rối loạn lo âu, trầm cảm ở học sinh vì áp lực thi cử

Rối loạn lo âu, trầm cảm ở học sinh vì áp lực thi cử

Thức khuya học bài, ám ảnh điểm số và nỗi sợ không đáp ứng kỳ vọng của gia đình khiến nhiều trẻ vị thành niên rơi vào lo âu, trầm cảm. Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, không ít học sinh giỏi đã nhập viện trong tình trạng khủng hoảng tâm lý, tự làm đau bản thân, thậm chí uống thuốc quá liều vì áp lực học tập kéo dài.
Ai dễ “gục ngã” trong đợt nắng nóng kéo dài?

Ai dễ “gục ngã” trong đợt nắng nóng kéo dài?

Theo các chuyên gia y tế, nắng nóng kéo dài có thể gây hàng loạt biến chứng nguy hiểm nếu cơ thể không được bù nước và nghỉ ngơi hợp lý. Người cao tuổi, trẻ nhỏ, người có bệnh nền và lao động ngoài trời là những đối tượng cần được bảo vệ đặc biệt trong mùa hè.
Đại lễ Phật Đản Bính Ngọ 2026 tại Tổ Đình Vĩnh Long: Thiêng liêng ngày hội đúc tượng, chiêm bái kho tàng Xá lợi và trang nghiêm lễ Hằng thuận

Đại lễ Phật Đản Bính Ngọ 2026 tại Tổ Đình Vĩnh Long: Thiêng liêng ngày hội đúc tượng, chiêm bái kho tàng Xá lợi và trang nghiêm lễ Hằng thuận

HÀ NỘI – Trong không khí hân hoan của mùa Phật Đản trên khắp mọi miền đất nước, ngày 8 tháng 4 năm Bính Ngọ (nhằm ngày 24/5/2026), Tại Tổ Đình Vĩnh Long ( Thôn Viên Đình, xã Ứng Hòa, TP Hà Nội) đã trang nghiêm tổ chức Đại lễ Phật đản Phật lịch 2570.
Ngủ ít hay nhiều đều có thể âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong

Ngủ ít hay nhiều đều có thể âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong

Một nghiên cứu mới vừa làm rõ mối liên hệ phức tạp giữa giấc ngủ và quá trình lão hóa trên nhiều cơ quan trong cơ thể. Không chỉ số giờ ngủ, mà cả chất lượng và nhịp sinh học cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ bệnh tật và tuổi thọ...
Lễ công bố quyết định bổ nhiệm Phó Giám đốc trung tâm chăm sóc sức khỏe kỷ lục Việt Nam

Lễ công bố quyết định bổ nhiệm Phó Giám đốc trung tâm chăm sóc sức khỏe kỷ lục Việt Nam

Ngày 20/5/2026, tại Hà Nội, Trung ương Hội Kỷ lục gia Việt Nam đã trang trọng tổ chức Lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm nhân sự cấp cao cho Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Kỷ lục Việt Nam. Theo đó, Ông Lê Anh Tuấn (Ca sĩ Châu Á David Le) chính thức đảm nhiệm cương vị Phó Giám đốc Trung tâm, kiêm Giám đốc Sự kiện & Truyền thông Quốc tế.
Xem thêm
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân

Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân

Đoàn đã khám bệnh, cấp thuốc và trao quà cho 250 người dân, đồng thời khám bệnh và cấp thuốc cho 150 người dân, với tổng số 400 lượt người được chăm sóc sức khỏe.
Hội Nam Y Việt Nam: Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức kỳ họp thường kỳ- Kết nạp Hội viên mới và phổ cập tri thức dược liệu kháng khuẩn

Hội Nam Y Việt Nam: Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức kỳ họp thường kỳ- Kết nạp Hội viên mới và phổ cập tri thức dược liệu kháng khuẩn

HÀ NỘI: Sáng 23/5/2026, Chi hội Nam Y Văn phòng (thuộc Hội Nam Y Việt Nam) đã trang trọng tổ chức buổi họp thường kỳ nhằm đánh giá hoạt động thời gian qua, triển khai phương hướng nhiệm vụ thời gian tới. Đồng thời, buổi họp cũng diễn ra lễ kết nạp hội viên mới và chương trình phổ cập tri thức chuyên môn kết hợp nhận diện thương hiệu Sao Thiên Y.
Nâng cao tay nghề chăm sóc sức khỏe cộng đồng và lan tỏa giá trị nước sạch Hydrogen tại Kon Tum

Nâng cao tay nghề chăm sóc sức khỏe cộng đồng và lan tỏa giá trị nước sạch Hydrogen tại Kon Tum

QUẢNG NGÃI – Vừa qua, Chi hội Nam Y phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức buổi sinh hoạt định kỳ với mục tiêu đào tạo, nâng cao tay nghề y học cổ truyền cho các hội viên. Buổi sinh hoạt không chỉ dừng lại ở việc trao đổi chuyên môn y tế mà còn mở ra không gian giao lưu đặc biệt với doanh nghiệp, mang đến những kiến thức thiết thực về nguồn nước sạch – yếu tố cốt lõi trong việc bảo vệ sức khỏe chủ động cho bản thân và cộng đồng.
Hội nghị khoa học- Định hướng mới cho sự kết hợp Y học Cổ truyền và Y học hiện đại trong kỷ nguyên số

Hội nghị khoa học- Định hướng mới cho sự kết hợp Y học Cổ truyền và Y học hiện đại trong kỷ nguyên số

CẦN THƠ – Sáng ngày 16/05/2026, tại Vạn Phát Riverside (thành phố Cần Thơ), Hội nghị Khoa học với chủ đề “Y học cổ truyền – Y học hiện đại trong kỷ nguyên mới - Cơ hội và thách thức” đã chính thức được khai mạc. Sự kiện quy mô này do Trường Trung cấp Quốc tế Mekong phối hợp cùng Phòng khám Đa khoa BIC NANO CELL và Chi hội Nam Y Cần Thơ tổ chức, thu hút đông đảo giới chuyên gia, cơ quan quản lý và các y bác sĩ trên cả nước tham dự.
Hợp tác phát triển Nam dược: Hội Nam Y Việt Nam và Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo chung tay chăm sóc sức khỏe Nhân dân

Hợp tác phát triển Nam dược: Hội Nam Y Việt Nam và Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo chung tay chăm sóc sức khỏe Nhân dân

Ngày 15/05/2026, tại trụ sở Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo (tỉnh An Giang), đã diễn ra buổi gặp gỡ và làm việc quan trọng giữa Hội Nam Y Việt Nam và Ban Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Hòa Hảo. Cuộc gặp mở ra chương mới trong việc bảo tồn, phát triển y học cổ truyền và nguồn dược liệu quý báu của dân tộc.
Phiên bản di động