Hỗ trợ điều trị mất ngủ, suy nhược thần kinh từ cây Đinh lăng

Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam, cây đinh lăng từ lâu đã được biết đến như một “nhân sâm của người nghèo”. Không chỉ được trồng làm cảnh, làm rau ăn sống, cây đinh lăng còn là một vị thuốc quý với nhiều công dụng chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe. Với đặc điểm dễ trồng, dễ chăm sóc, đinh lăng ngày càng được người dân tin dùng và ứng dụng rộng rãi trong đời sống hằng ngày.
Lá đinh lăng dạng lá xẻ lông chim, viền có răng cưa và mọc so le
Lá đinh lăng dạng lá xẻ lông chim, viền có răng cưa và mọc so le

1. Đặc điểm của cây đinh lăng

Cây đinh lăng (tên khoa học là Polyscias fruticosa), thuộc họ Ngũ gia bì, là loại cây bụi nhỏ, cao từ 0,8 đến 2 mét. Lá kép, hình lông chim, có mùi thơm đặc trưng và thường được dùng làm rau sống. Rễ cây có mùi thơm, vỏ rễ màu vàng nâu nhạt, phần lõi trắng đục.

Cây đinh lăng thường được trồng quanh nhà làm cây cảnh, đồng thời sử dụng như một vị thuốc dân gian. Trong số các loại đinh lăng, đinh lăng lá nhỏ là loại được sử dụng phổ biến nhất trong y học cổ truyền vì có hoạt chất cao và ít độc tính hơn.

2. Thành phần hóa học

Các bộ phận của cây đinh lăng đều chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khỏe. Theo các nghiên cứu hiện đại, rễ đinh lăng chứa nhiều saponin triterpen – hoạt chất có tác dụng tương tự như nhân sâm. Ngoài ra còn có các acid amin thiết yếu như lysin, cystein, methionin; cùng với các vitamin nhóm B, vitamin C, alkaloid, flavonoid và tinh dầu.

Lá đinh lăng chứa nhiều chất chống oxy hóa và có tính kháng khuẩn. Thân và rễ còn có lượng đường, acid hữu cơ, tanin, nhựa.

3. Công dụng của đinh lăng trong y học cổ truyền

Y học cổ truyền xem đinh lăng là vị thuốc có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, đi vào kinh phế, tỳ và can. Cây có tác dụng bổ khí huyết, tăng cường sức khỏe, lợi tiểu, tiêu viêm, giải độc và hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh khác nhau. Cụ thể:

3.1. Bồi bổ cơ thể, tăng sức đề kháng

Rễ đinh lăng được ví như “nhân sâm bình dân”, thường dùng để ngâm rượu hoặc sắc nước uống, giúp người mới ốm dậy nhanh hồi phục, chống mệt mỏi, tăng sức bền và tăng sức đề kháng tự nhiên.

3.2. Hỗ trợ điều trị mất ngủ, suy nhược thần kinh

Đinh lăng giúp an thần, giảm căng thẳng, lo âu. Người thường xuyên mất ngủ hoặc thần kinh yếu có thể dùng lá đinh lăng khô sắc nước uống hằng ngày, hoặc dùng gối lá đinh lăng để cải thiện giấc ngủ.

3.3. Chữa ho, cảm cúm

Lá đinh lăng tươi có thể nấu cùng gừng và vỏ quýt để xông hoặc uống giúp giải cảm. Nước sắc lá cũng có thể dùng làm thuốc chữa ho nhẹ, long đờm, hạ sốt tự nhiên.

3.4. Tăng tiết sữa cho phụ nữ sau sinh

Trong dân gian, lá đinh lăng được dùng nấu canh hoặc sắc nước uống cho phụ nữ sau sinh nhằm gọi sữa về, thông tia sữa, đồng thời giảm đau tức ngực và hỗ trợ tử cung co hồi.

3.5. Lợi tiểu, giải độc

Đinh lăng có tác dụng lợi tiểu tự nhiên, giúp thanh lọc cơ thể, giải độc gan, làm mát máu, giảm các triệu chứng nổi mẩn, mề đay do nóng gan.

3.6. Giảm đau, chữa nhức mỏi

Người cao tuổi, người làm việc nặng có thể dùng rễ đinh lăng ngâm rượu để xoa bóp hoặc uống hỗ trợ điều trị đau lưng, đau khớp, nhức mỏi tay chân do phong thấp.

4. Một số bài thuốc dân gian từ đinh lăng

Chữa mệt mỏi, suy nhược cơ thể: Rễ đinh lăng (30g), nhân sâm (10g), ngũ vị tử (6g). Sắc uống ngày 1 thang.

Tăng cường sữa cho phụ nữ sau sinh: Lá đinh lăng tươi (100g) nấu canh với thịt nạc hoặc giò heo, ăn nóng trong tuần đầu sau sinh.

Chữa mất ngủ, mệt mỏi: Lá đinh lăng phơi khô (20-30g), sắc với 500ml nước còn 200ml, uống buổi tối. Trị cảm cúm, sốt: Lá đinh lăng, vỏ bưởi, tía tô, kinh giới mỗi vị 10g, sắc nước xông hoặc uống ấm.

Rễ củ của cây đinh lăng chứa nhiều saponin và có công dụng tương tự như nhân sâm
Rễ củ của cây đinh lăng chứa nhiều saponin và có công dụng tương tự như nhân sâm

5. Lưu ý khi sử dụng đinh lăng

Mặc dù là dược liệu lành tính, nhưng dùng đinh lăng không đúng cách hoặc quá liều có thể gây tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, mất ngủ, tim đập nhanh. Những lưu ý quan trọng:

Không nên dùng rễ đinh lăng tươi liều cao vì chứa nhiều saponin, có thể gây nôn, tiêu chảy.

Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ dưới 2 tuổi cần tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng.

Người có bệnh lý gan, thận nên dùng ở liều thấp và theo dõi phản ứng cơ thể.

Cây đinh lăng là một vị thuốc nam quý, dễ kiếm, nhiều công dụng, phù hợp với điều kiện sống và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân Việt Nam. Tuy nhiên, để phát huy tối đa hiệu quả và an toàn, cần sử dụng đúng cách, đúng liều và có hiểu biết nhất định về dược tính của từng bộ phận cây. Việc trồng một vài bụi đinh lăng trong vườn nhà không chỉ làm đẹp không gian sống mà còn như một “tủ thuốc sống”, phục vụ sức khỏe cho cả gia đình – một truyền thống quý báu đáng được lưu giữ và phát huy trong thời đại hiện nay.

Sông Lô (T/h)

Cùng chuyên mục

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Không chỉ nổi tiếng với các bài thuốc thảo dược, y học cổ truyền Việt Nam còn có nhiều phương pháp trị liệu không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và dưỡng sinh. Dựa trên nguyên lý cân bằng âm dương, điều hòa khí huyết, các liệu pháp này ngày càng được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt khi bệnh mạn tính gia tăng và xu hướng sống khỏe tự nhiên trở nên phổ biến.
Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

Không chỉ mang vẻ đẹp thanh tao và hương thơm dễ chịu, nhiều loài hoa còn được y học cổ truyền xem như những vị thuốc quý giúp bồi bổ cơ thể, điều hòa khí huyết và chăm sóc sắc đẹp. Từ hoa cúc, hoa hồng đến hoa nhài hay hoa sen, mỗi loài hoa đều chứa những dược tính tự nhiên góp phần giúp phụ nữ khỏe - đẹp hơn mỗi ngày.
Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tạp chí Sức khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết "Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Không chỉ là loại rau gia vị góp mặt trong nhiều món ăn truyền thống, rau răm còn được y học cổ truyền và một số nghiên cứu hiện đại ghi nhận với nhiều lợi ích đáng chú ý. Tuy nhiên, sử dụng thế nào để tốt cho sức khỏe là điều không phải ai cũng hiểu rõ.
Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

Đau nhức xương khớp là tình trạng phổ biến ở người cao tuổi, đặc biệt khi thời tiết thay đổi, trời lạnh hoặc ẩm ướt. Không chỉ gây khó khăn trong vận động, các bệnh lý xương khớp còn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và tâm lý của người già. Bên cạnh các phương pháp điều trị của y học hiện đại, y học cổ truyền với hệ thống thuốc nam phong phú được xem là giải pháp hỗ trợ an toàn, phù hợp với thể trạng người cao tuổi nếu được sử dụng đúng cách.
Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

Với Nam y, phần lớn các bài thuốc dựa vào cây thuốc bản địa thì chất lượng dược liệu càng đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường dược liệu ngày càng mở rộng, câu chuyện đảm bảo nguồn dược liệu sạch, có truy xuất nguồn gốc và đạt chuẩn đang trở thành một trong những vấn đề cốt lõi đối với sự phát triển bền vững của y học cổ truyền Việt Nam.

Các tin khác

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Trong không khí rực rỡ của mùa xuân Bính Ngọ 2026, Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông đã trở thành một điểm đến tâm linh, văn hóa và sức khỏe đặc biệt đối với người dân và du khách trên khắp cả nước.
Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

Cây quất không chỉ quen thuộc trong dịp Tết mà còn là một loại cây mang lại giá trị sức khỏe đáng chú ý. Từ quả đến vỏ, quất được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và các bài thuốc dân gian nhờ đặc tính giàu tinh dầu, vitamin và hợp chất sinh học. Dưới góc nhìn của cả y học cổ truyền và y học hiện đại, quất được đánh giá là thực phẩm - dược liệu tự nhiên giúp hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt phù hợp trong giai đoạn giao mùa và những thời điểm cơ thể dễ suy giảm miễn dịch.
Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Y học cổ truyền Việt Nam là kết tinh của trí tuệ dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Trong kho tàng dược liệu phương Đông, Corydalis yanhusuo - thường gọi là huyền hồ - được biết đến như một vị thuốc có tác dụng giảm đau và hoạt huyết. Từ lâu, dược liệu này đã được sử dụng trong y học cổ truyền để hỗ trợ điều trị đau bụng kinh, đau đầu, đau dạ dày, đau do ứ trệ khí huyết. Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại bước đầu cũng ghi nhận những hoạt chất trong huyền hồ có tiềm năng tác động lên hệ thần kinh và tuần hoàn.
[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

Một số loại trà thảo dược có khả năng hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Việc kết hợp uống trà thảo dược với chế độ ăn uống lành mạnh, lối sống tích cực sẽ mang lại hiệu quả tối ưu trong việc duy trì và cải thiện sức khỏe tim mạch.
10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

Theo y học cổ truyền, đầy bụng là biểu hiện của tình trạng “thực tích” - thức ăn ứ trệ làm tỳ vị quá tải, khí cơ không thông. Thay vì lạm dụng thuốc hỗ trợ tiêu hóa, nhiều thảo mộc quen thuộc có thể giúp cơ thể tự điều chỉnh một cách an toàn, hiệu quả.
Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

Dưa hành, củ kiệu - món ăn giản dị nhưng lại ẩn chứa giá trị sức khỏe đáng kể nhờ quá trình lên men tự nhiên. Vị chua thanh, hăng nhẹ không chỉ giúp kích thích vị giác mà còn góp phần bổ sung lợi khuẩn, giảm cảm giác đầy bụng. Món ăn này được xem như “men tiêu hóa” tự nhiên, hỗ trợ hệ tiêu hóa trong những ngày ăn uống nhiều đạm, béo.
Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

Các loại hạt như hạt hướng dương, hạt dưa, hạt điều… vốn quen thuộc trong mỗi gia đình dịp Tết không chỉ ngon mà còn chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể. Theo y học cổ truyền, việc dùng đúng và vừa phải các loại hạt có thể hỗ trợ cân bằng nội sinh, bồi bổ khí huyết và duy trì sức khỏe tổng thể.
Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

Tết cổ truyền của dân tộc Việt không thể thiếu chiếc bánh chưng - món ăn kết tinh từ hạt gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn và lá dong. Đây không chỉ là món ăn mang ý nghĩa biểu trưng cho đất trời, mà còn là một “bài thuốc thực dưỡng” dưới góc nhìn của y học cổ truyền, được phối hợp hài hòa giữa các vị có tính - vị - quy kinh khác nhau, bổ trợ lẫn nhau để bảo vệ sức khỏe trong những ngày đầu xuân.
Xem thêm
​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

Trong tiết xuân của ngày rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, ngành Y tế Việt Nam lại cùng hướng về Y Miếu (Hà Nội) và mảnh đất Liêu Xá (Hưng Yên) để tưởng niệm 235 năm ngày mất của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Sự kiện không chỉ là nghi thức tâm linh, mà còn là dịp để nhìn lại giá trị xuyên thời đại của một hệ thống tư tưởng y học đồ sộ.
Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.
Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Phiên bản di động