Mới nhất Đọc nhiều

Hướng dẫn sắc và uống thuốc Y học cổ truyền đúng cách

Không đơn giản như uống thuốc tây, thuốc Y học cổ truyền phải trải qua quá trình sắc công phu. Cách sắc thuốc và uống thuốc quyết định rất lớn về hiệu lực của thuốc với cơ thể bệnh nhân. Vì vậy, nếu sắc không đúng cách, thuốc khi uống vào sẽ giảm tác dụng. Bệnh nhân cần lưu ý các nguyên tắc sau trước khi sắc thuốc.

Bí quyết dưỡng sinh bốn mùa theo Y học cổ truyền Bí quyết dưỡng sinh bốn mùa theo Y học cổ truyền

Y học cổ truyền là gì? Có nên khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền? Y học cổ truyền là gì? Có nên khám chữa bệnh bằng Y học cổ truyền?

Dụng cụ sắc thuốc

Ấm sắc thuốc: Ấm dùng để sắc thuốc nên là ấm đất, ấm sành, nồi nhôm, nồi thép không gỉ, nồi áp suất, ấm sắc thuốc. Việc sử dụng ấm sai chất liệu sẽ khiến vị thuốc mất đi công năng ban đầu và còn có khả năng ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Không nên sử dụng nồi sắt hoặc titan thuốc sẽ bị vô hiệu. Trong trường hợp sử dụng bếp gas để sắc thuốc nên hỏi lương y để được hướng dẫn. Ngoài ra, phải đậy nắp (ấm, nồi) kín nhằm để tránh hương vị, hoạt chất thuốc tỏa hơi.

Nước sắc thuốc: Thường dùng nước ngọt như nước giếng, nước mưa, tốt nhất dùng nước sạch chứa ít khoáng chất và tạp chất. Số lượng nước, thời gian nấu do lương y chỉ định.

Sơ chế các vị thuốc: Các vị thuốc đã được bào chế theo chỉ định. Dùng nước rửa sạch thuốc, giã dập các phiến thuốc, ngâm trong nước 30 phút trước khi sắc để giảm thời gian sắc thuốc mà chất lượng nước sắc tốt hơn. Nếu là thuốc bổ nên sắc 2 - 3 lần, dùng lửa nhỏ sắc lâu, mỗi lần sắc từ 60-90 phút. Nếu là các loại thuốc có tính phát tán dùng chữa bệnh ngoại cảm, phong tà (gió độc) nên sắc 2 lần, dùng lửa lớn và sắc nhanh trong khoảng 10-20 phút. Ngoài ra, một số loại thuốc cần chú ý như:

Các loại thuốc là kim thạch (Thạch cao, Thạch quyết minh, Đại giả thạch …) nhân của các hạt có vỏ cứng thường giã vụn trước khi sắc.

Các vị thuốc dạng bột không tan trong nước, các loại hạt nhỏ (Xa tiền tử, Tô tử, Đình lịch tử) các vị thuốc có lông (Tuyền phúc hoa, Tỳ bà diệp) dễ kích thích cổ họng khi lẫn vào nước thuốc được bọc vào túi vải riêng.

Hướng dẫn sắc và uống thuốc Y học cổ truyền đúng cách
Hướng dẫn sắc và uống thuốc Y học cổ truyền đúng cách. Ảnh Internet https://suckhoeviet.org.vn/

Tiến hành sắc thuốc

Kỹ thuật sắc thuốc luôn chú trọng mức độ lửa, lượng nước và thời gian. Trước tiên cho lửa to để nhanh chóng sôi sau đó tùy theo mục đích điều trị được chia thành hai cách:

Sắc thuốc phát tán: Các loại thuốc này phần nhiều lấy khí, thường có chứa tinh dầu, dễ bay hơi nên được sắc một lần, đổ ít nước (mức nước vừa đủ ngập vị thuốc), dùng lửa lớn (vũ hỏa), đun sôi trong 20 phút.

Sắc thuốc bổ: Các loại thuốc này phần nhiều lấy vị cho nên được sắc 2 lần, sắc lâu để chất thuốc đủ thời gian để chiết hết. Trong lượt đầu tiên đổ nhiều nước (mức nước ngập quá bề mặt thuốc khoảng 5- 6 cm, khoảng bốn bát nước) dùng lửa nhỏ (văn hỏa) đun sôi trong 120 phút đến khi còn lại gần một bát. Sau đó sắc tiếp lần 2 cho khoảng hai bát nước sắc đến khi còn lại nửa bát. Hòa chung hai lượt thuốc với nhau để dùng.

Thứ tự cho các loại thuốc vào sắc

Đa phần các vị thuốc đều được cho vào sắc cùng một lượt, riêng một số vị thuốc sau có những đặc điểm riêng, cần chú ý khi sắc. Lương y điều trị sẽ hướng dẫn cụ thể cho mỗi người bệnh.

Các thuốc khoáng vật cần sắc trước, các thuốc có nhiều tinh dầu như gừng, bạc hà, tía tô, hoắc hương, kinh giới... nên cho sau khi thuốc đã sắc gần xong.

Những loại thuốc nặng, cứng như sò... cần đập vụn và cho vào sắc trước.

Những thuốc hạt nhỏ như hạt củ cải, hạt tía tô nên bỏ vào túi vải rồi cho vào sắc, những thuốc có độc tính như phụ tử, ô dầu, thảo ô nên sắc trước nửa giờ rồi cho các thuốc khác vào sau.

Một số thuốc quý như nhân sâm, linh chi... cần sắc riêng rồi phối hợp vào nước thuốc đã sắc.

Các loại cao thuốc, a giao, mật ong... sau khi chắt nước thuốc hòa với các vị trên uống khi còn nóng.

Hướng dẫn sắc và uống thuốc Y học cổ truyền đúng cách
Trong YHCT uống đúng bằng mau hết bệnh. Ảnh Internet https://suckhoeviet.org.vn/

Uống thuốc

Riêng người bệnh thể hàn (cảm mạo phong hàn, phong tê thấp thể hàn...) cần phải uống nóng để tăng sức phát hãn, tăng phát khí vị để lưu thông khí huyết. Người bệnh thuộc thể nhiệt (cảm mạo phong nhiệt, dị ứng do nhiệt, nhiệt tý) có thể uống hơi ấm hoặc nguội.

Các loại thuốc thường dùng sau bữa ăn độ một giờ rưỡi đến hai giờ, chia uống từ 2 - 3 lần trong ngày. Không nên uống lúc no quá hay đói quá vì sẽ cản trở hấp thu hoặc dễ gây kích ứng, buồn nôn... Riêng thuốc có tác dụng tả hạ (thông đại tiện), trục thuỷ (lợi tiểu), trừ trùng tích nên uống khi đói. Thuốc có tác dụng thanh nhiệt, kháng dị ứng, kích thích tiêu hoá thường uống trước bữa ăn độ một giờ. Thuốc bổ dưỡng thường uống sau bữa ăn khoảng hai giờ.

https://suckhoeviet.org.vn/

Thúy Hà (t/h)

Tin liên quan

Bài thuốc hay từ một số loài hoa

Bài thuốc hay từ một số loài hoa

Hoa cúc, hoa bồ công anh, kim ngân hoa… là một số loài hoa được dùng làm thuốc, có chức năng chữa bệnh.
Đào tạo y khoa về chẩn đoán và điều trị đột quỵ

Đào tạo y khoa về chẩn đoán và điều trị đột quỵ

Mới đây, Hội thảo và đào tạo y khoa liên tục (CME) với chủ đề “Cập nhật chẩn đoán và điều trị đột quỵ - Từ lý thuyết đến thực hành” đã được tổ chức tại thành phố Cần Thơ.
Hà Nội: Quận Tây Hồ tổ chức hội nghị tọa đàm “Phát triển bền vững du lịch Hồ Tây”

Hà Nội: Quận Tây Hồ tổ chức hội nghị tọa đàm “Phát triển bền vững du lịch Hồ Tây”

Sáng ngày 13/6/2024, UBND quận Tây Hồ tổ chức hội nghị tọa đàm “Phát triển bền vững du lịch Hồ Tây” nhằm lấy ý kiến đóng góp của các chuyên gia, các nhà khoa học để nghiên cứu thực hiện Đề án phát triển du lịch Hồ Tây theo hướng bền vững. TS. Lê Văn Hoạt - Nguyên Phó Chủ tịch HĐND Thành phố và Chủ tịch UBND quận Tây Hồ Nguyễn Đình Khuyến chủ trì buổi toạ đàm.

Cùng chuyên mục

Diệp hạ châu - Vị thuốc chữa viêm gan, tốt cho bệnh nhân tiểu đường

Diệp hạ châu - Vị thuốc chữa viêm gan, tốt cho bệnh nhân tiểu đường

Diệp hạ châu là một thảo dược có nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả.
Trinh nữ hoàng cung có tác dụng gì?

Trinh nữ hoàng cung có tác dụng gì?

Trinh nữ hoàng cung là một loại dược liệu thường được sử dụng trong các bài thuốc y học cổ truyền với tác dụng ức chế sự phát triển của các khối u. Cùng tìm hiểu về loại thảo dược quý này.
Bạn có biết tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của rau mồng tơi?

Bạn có biết tác dụng chữa bệnh tuyệt vời của rau mồng tơi?

Mồng tơi là loại rau quen thuộc trong bữa ăn của các gia đình. Bên cạnh công dụng giải nhiệt, rau mồng tơi còn có rất nhiều lợi ích đối với sức khỏe.
Một số cây thuốc nam giúp điều trị thiếu máu cơ tim thể nhẹ

Một số cây thuốc nam giúp điều trị thiếu máu cơ tim thể nhẹ

Một số cây thuốc nam có tác dụng trị thiếu máu cơ tim hiệu quả. Ưu điểm của những loại dược liệu này là dễ tìm, an toàn, lành tính, ít tác dụng phụ và tiết kiệm chi phí, phù hợp với những tình trạng bệnh nhẹ.
Bài thuốc dân gian từ lá húng chanh

Bài thuốc dân gian từ lá húng chanh

Húng chanh được biết đến với công dụng trị ho. Ngoài ra, húng chanh còn có nhiều tác dụng khác. Cùng tham khảo một số bài thuốc chữa bệnh từ húng chanh.
Công dụng chữa bệnh của hoàng liên ô rô

Công dụng chữa bệnh của hoàng liên ô rô

Hoàng liên ô rô thuộc danh mục loài, chủng loại dược liệu quý, hiếm và đặc hữu phải kiểm soát theo Thông tư số 16/2022/TT-BYT ngày 30/12/2022 của Bộ Y tế. Đây là một loại thuốc quý với nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả trong Đông y.

Các tin khác

Bồ công anh: Dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe

Bồ công anh: Dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe

Bồ công anh là dược liệu có nhiều công dụng đối với sức khỏe con người. Theo Y học cổ truyền bồ công anh là dược liệu có vị đắng, tính mát, quy vào các kinh can, thận, tâm và có công dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm và hóa thấp. Y học cổ truyền sử dụng cây bồ anh để chữa chứng chán ăn, khó chịu dạ dày, đầy hơi, sỏi mật, đau khớp, đau nhức cơ bắp, bệnh chàm, mẩn ngứa, bầm tím, viêm vú, thông tắc tia sữa...
Mật mông hoa - Dược liệu có tác dụng nhuận gan, sáng mắt

Mật mông hoa - Dược liệu có tác dụng nhuận gan, sáng mắt

Mật mông hoa còn có những tên gọi khác như lão mông hoa, tiểu cẩm hoa, kê cốt đầu hoa... Theo Y học cổ truyền mật mông hoa có vị ngọt nhạt, tính bình hơi hàn, có hiệu quả kháng viêm, hỗ trợ điều trị các bệnh mạch máu, viêm kết mạc, đau đầu, đột quỵ hoặc tăng cường chức năng gan...
Điểm danh các loại thảo dược hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp

Điểm danh các loại thảo dược hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp

Các loại cây chữa bệnh xương khớp theo Đông y là phương pháp được nhiều người lựa chọn. Ưu điểm của phương pháp trị bệnh này là nguyên liệu thiên nhiên lành tính, rẻ tiền, dễ tìm kiếm, có thể thực hiện ngay tại nhà mà vẫn mang đến hiệu quả tốt.
Thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch phát triển cây dược liệu năm 2024 – 2025

Thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch phát triển cây dược liệu năm 2024 – 2025

UBND thành phố Hà Nội vừa có công văn số 170/KH-UBND ngày 4/6/2024 ban hành Kế hoạch phát triển cây dược liệu trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2024 – 2025.
Kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong khám, chữa bệnh

Kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong khám, chữa bệnh

Bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh Vĩnh Phúc đã bước đầu áp dụng thành công các kỹ thuật hiện đại đi đôi với kiến thức y dược học cổ truyền trong khám, chữa bệnh.
[E-Magazine] Đinh lăng - "Nhân sâm của người nghèo"

[E-Magazine] Đinh lăng - "Nhân sâm của người nghèo"

Cây đinh lăng là loại cây có từ lâu đời và phổ biến để làm cảnh và làm thuốc. Cây đinh lăng không chỉ được sử dụng làm rau sống mà còn là vị thuốc có tác dụng bồi bổ sức khỏe, chữa được nhiều chứng bệnh…
Lá ổi - vị thuốc trong y học cổ truyền

Lá ổi - vị thuốc trong y học cổ truyền

Được coi là một vị thuốc trong y học cổ truyền, lá ổi không chỉ giúp tăng cường sức khỏe mà còn hỗ trợ điều trị hiệu quả nhiều bệnh lý thường gặp.
Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung một số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực y, dược cổ truyền

Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung một số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực y, dược cổ truyền

Theo Quyết định số 1463/QĐ-BYT ngày 29/5/2024, Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Quyết định số 642/QĐ-BYT ngày 16/3/2024 về việc công bố thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực y, dược cổ truyền được quy định tại Thông tư số 02/2024/TT-BYT ngày 12/3/2024 của Bộ Y tế.
Các vị thuốc dân gian điều trị chứng mất ngủ

Các vị thuốc dân gian điều trị chứng mất ngủ

Mất ngủ kéo dài là nguyên nhân khiến bạn luôn cảm thấy mệt mỏi, da dẻ xuất hiện nếp nhăn, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần, sức khỏe cũng như cuộc sống. Dưới đây là một số vị thuốc dân gian giúp cải thiện tình trạng mất ngủ.
Cây me đất - Thảo dược quý từ thiên nhiên

Cây me đất - Thảo dược quý từ thiên nhiên

Cây me đất là một loài cây mọc dại quen thuộc với nhiều người. Bên cạnh đó nó còn được biết đến là một vị thuốc thường sử dụng để điều trị một số chứng bệnh rất hiệu quả.
Xem thêm
Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam, nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ 5 để kiểm điểm đánh giá việc thực hiện chương trình hoạt động của Hội...
Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

SKV - Ngày 18/5, Chi hội Nam y An Giang đã phối hợp với UBND xã Quới Điền (huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre) cùng các mạnh thường quân tặng nước uống miễn phí cho các hộ nghèo, hộ khó khăn trên địa bàn xã Quới Điền.
Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Chiều 15/5/2024, tại Đền thờ Quốc tổ Lạc Long Quân ( Thuộc Đền Nội Bình Đà, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, TP Hà Nội). Dự án: “Đường vào Vương quốc Vua trên không gian thực tế ảo “ đã tổ chức Lễ ra mắt “Trung tâm Nghiên cứu Văn hoá cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương
Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Đoàn công tác của Chi hội Nam y An Giang (thuộc Hội Nam y Việt Nam) mới đây đã tổ chức cấp phát nước miễn phí cho người dân đang thiếu nước sinh hoạt và nước uống tại xã Thới Thạnh, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Sáng 8/5/2024, huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương đã tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bia và Dâng hương tưởng niệm Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh.
Phiên bản di động