Lần đầu tiên ghép tim cho bệnh nhân đã cấy dụng cụ hỗ trợ thất trái

Các bác sĩ tiến hành ca ghép tim cho người bệnh.

Ngày 14/5, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tổ chức lấy ghép và điều phối ghép 4 mô tạng (gồm có: tim, gan, 2 thận) để cứu sống 4 người bệnh. Người phụ nữ nhận trái tim quê Thanh Hóa, 39 tuổi, được chẩn đoán suy tim giai đoạn cuối, phân suất tống máu giảm do bệnh cơ tim giãn. Cách đây 5 năm, bệnh nhân được cấy dụng cụ hỗ trợ thất trái Model Heartware để chờ đợi cơ hội được ghép tim.

Đại tá, Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Vi Hải, Chủ nhiệm Khoa Ngoại lồng ngực, phẫu thuật viên chính của kíp ghép tim cho biết, trước ghép, chức năng tâm thu thất trái của bệnh nhân EF chỉ còn 15%. Bệnh nhân sống hoàn toàn lệ thuộc vào máy, nghĩa là nếu hệ thống ngừng hoạt động, bệnh nhân sẽ tử vong ngay.

Ngày 13/5, bệnh viện đã tổ chức hội chẩn đa ngành xuyên đêm để xây dựng kế hoạch ghép một cách kỹ lưỡng, bảo đảm nhân lực, trang thiết bị, thuốc cho các ca ghép tiến hành tại bệnh viện.

Đặc biệt, trong cuộc đại phẫu thuật này, bệnh viện thực hiện lần đầu tiên tại Việt Nam ghép tim cho một bệnh nhân đã cấy dụng cụ hỗ trợ thất trái (LVAD: Left Ventricular Assist Device, được hiểu là tim nhân tạo bán phần).

Thiếu tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, bệnh nhân ghép tim lần này đã từng được cấy dụng cụ hỗ trợ thất trái LVAD cách đây 5 năm, nguy cơ của phẫu thuật là rất cao. Đây là “bài toán” khó, chúng ta cần phải giải được để mang lại hạnh phúc cho người bệnh, đồng thời khẳng định bản lĩnh, trí tuệ, sẵn sàng chinh phục đỉnh cao y học của thầy thuốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Trong các ca ghép được tiến hành, ghép tim cho bệnh nhân đã cấy dụng cụ hỗ trợ thất trái được đánh giá phức tạp nhất.

Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Vi Hải cho biết, khó khăn của ca mổ này là bệnh nhân đã được mổ đặt LVAD, tim sẽ rất dính. Đặc biệt thực tế bệnh nhân này ca mổ trước đó không đóng màng ngoài tim, tim dính vào ngay mặt sau xương ức, khi mở ngực nếu không cẩn thận sẽ có nguy cơ thủng, rách buồng tim gây chảy máu ồ ạt.

Khối máy LVAD cũng khá lớn, nằm ở vị trí sâu nhất trong khoang màng tim có nguy cơ dính rất nhiều vào các cơ quan lân cận như phổi, màng tim, cơ hoành cũng gây khó khăn rất nhiều cho việc bóc tách.

Các bác sĩ đánh giá ca ghép.

Khó khăn thứ hai là cần phải điều khiển đồng bộ giữa hoạt động của hệ thống LVAD và máy tuần hoàn ngoài cơ thể sử dụng thay thế cho tim và phổi trong phẫu thuật.

"Đây là lần đầu tiên thực hiện kỹ thuật này tại Việt nam nên chưa đơn vị nào trong nước có kinh nghiệm. Chúng tôi đã rất thận trọng tính toán mọi tình huống và đã đưa ra giải pháp chiến thuật hợp lý để thực hiện ca mổ một cách an toàn.

Trên thực tế, chỉ riêng thời gian gỡ dính, cắt trái tim bệnh lý cùng với hệ thống LVAD ra khỏi cơ thể người bệnh mất tới 3 giờ, và sau khi ghép xong, chúng tôi mất thêm 1 giờ nữa để cầm máu kỹ lưỡng các diện bóc tách. Việc đồng bộ giữa hệ thống LVAD và Tuần hoàn ngoài cơ thể cũng được tiến hành thuận lợi", bác sĩ Ngô Vi Hải nói.

Đến 16 giờ 55 phút ngày 14/5, những nhịp đập đầu tiên ở người nhận tim đã chạy trên màn hình monitor, các tạng khác cũng thực hiện thành công.

Thượng tá, Tiến sĩ, bác sĩ Đặng Việt Đức, Phụ trách Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, suy tim giai đoạn cuối là hậu quả cuối cùng của tất cả các bệnh lý tim mạch, 50% người bệnh sẽ tử vong sau 5 năm và phương pháp điều trị tối ưu nhất là ghép tim. Tuy nhiên, thế giới cũng như Việt Nam, tim ghép vẫn luôn là bài toán khó do số lượng người hiến tim vô cùng ít, rất nhiều người bệnh suy tim sẽ không có cơ hội chờ đợi may mắn đến với mình.

Với những người mắc suy tim giai đoạn cuối, cấy ghép dụng cụ hỗ trợ thất trái (LVAD) chính là phương pháp được thế giới áp dụng thường quy để chờ đợi ghép tim.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Đặng Việt Đức, dụng cụ hỗ trợ thất trái thế hệ thứ 3 (Heartmate 3) đã triển khai tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 được FDA (Mỹ) coi là phương pháp duy nhất hiện nay thay thế tạm thời được ghép tim ở người bệnh suy tim giai đoạn cuối khi chưa có tim ghép.

Sau gần 1 tuần ghép, sức khỏe của các bệnh nhân phục hồi tốt. Bệnh nhân ghép tim tiếp xúc tốt, đã rút nội khí quản, tự thở thỏa đáng. Các bệnh nhân ghép gan, ghép thận hồi phục tốt, chức năng gan, thận đang cải thiện. Các bệnh nhân tiếp tục được theo dõi và chăm sóc, điều trị 24/24.