Nguy cơ đột quỵ từ việc sử dụng thuốc tránh thai

Sử dụng đúng cách và dưới sự theo dõi của bác sĩ

Khi thuốc tránh thai "tấn công" não bộ

Trung tâm Đột quỵ – Bệnh viện Bạch Mai mới đây tiếp nhận một bệnh nhân nữ, 33 tuổi, nhập viện trong tình trạng đau đầu dữ dội và co giật, sau khoảng ba tháng sử dụng thuốc tránh thai. Kết quả chẩn đoán cho thấy bệnh nhân bị huyết khối xoang tĩnh mạch não kèm theo xuất huyết. Dù được điều trị tích cực bằng thuốc chống đông và chống co giật, bệnh nhân vẫn để lại di chứng tê nhẹ nửa người và cần thời gian dài để phục hồi.

Một trường hợp khác, nữ bệnh nhân 34 tuổi, cũng nhập viện vì đau đầu kéo dài. Kết quả kiểm tra cho thấy cô bị huyết khối tĩnh mạch não – tình trạng xảy ra sau khi dùng thuốc tránh thai. May mắn, tổn thương chưa ảnh hưởng đến nhu mô não và bệnh nhân đã hồi phục hoàn toàn sau một tuần điều trị.

Theo bác sĩ tại Trung tâm Đột quỵ, nghiên cứu tại Iran (2024) cho thấy hơn 50% phụ nữ bị huyết khối tĩnh mạch não có tiền sử sử dụng thuốc tránh thai, trong đó 70% dùng thuốc tránh thai thế hệ thứ hai. Một phân tích tổng hợp năm 2015 cũng chỉ ra rằng người dùng thuốc tránh thai có nguy cơ bị huyết khối tĩnh mạch não cao gấp 7,59 lần so với người không sử dụng.

Cơ chế gây huyết khối từ thuốc tránh thai

Nguy cơ huyết khối xuất phát chủ yếu từ thành phần estrogen có trong thuốc tránh thai. Estrogen làm tăng nồng độ fibrinogen và prothrombin – hai yếu tố thúc đẩy hình thành cục máu đông. Đồng thời, nó còn làm giảm protein S, một chất có tác dụng ức chế quá trình đông máu tự nhiên.

Ở những người mang đột biến gen Factor V Leiden, nguy cơ bị huyết khối khi dùng thuốc tránh thai có thể tăng gấp 20–30 lần. Các yếu tố làm tăng nguy cơ này bao gồm: phụ nữ dưới 35 tuổi, hút thuốc lá, thừa cân, hoặc có tiền sử bị huyết khối, đột quỵ.

Cảnh báo và khuyến cáo từ chuyên gia

ThS.BS Đinh Trung Hiếu – Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai – cho biết:

“Thuốc tránh thai là công cụ hữu ích, nhưng đừng để nó trở thành 'quả bom hẹn giờ'.”

Ông nhấn mạnh rằng, thuốc tránh thai chỉ thực sự an toàn khi được sử dụng đúng cách và dưới sự theo dõi của bác sĩ chuyên khoa.

Khuyến cáo khi sử dụng thuốc tránh thai:

• Kiểm tra sức khỏe định kỳ.

• Tư vấn bác sĩ trước khi dùng thuốc, đặc biệt nếu có yếu tố nguy cơ.

• Tầm soát đột biến gen nếu trong gia đình có người từng bị rối loạn đông máu.

• Duy trì lối sống lành mạnh, uống đủ nước, ăn uống đúng bữa, không bỏ bữa khi dùng thuốc.

Ngoài ra, nếu trong quá trình sử dụng thuốc tránh thai xuất hiện các dấu hiệu bất thường như: đau đầu tăng dần, đặc biệt về đêm, thuốc giảm đau không hiệu quả, kèm theo các cơn giật cơ hoặc tình trạng lơ mơ, mất tỉnh táo – người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Đừng quên cung cấp đầy đủ thông tin về loại thuốc và thời gian đã sử dụng.