Phòng tránh viêm da tiếp xúc do dính độc của kiến ba khoang

Theo thông tin từ Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, mỗi tuần bệnh viện tiếp nhận điều trị cho khoảng 70 - 100 bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc do dính độc của kiến ba khoang. Bệnh viện Da liễu TPHCM cũng tiếp nhận trung bình 3 - 5 ca/ngày viêm da do kiến ba khoang, trong đó có nhiều vết thương bị nhiễm trùng, sưng nề lan rộng, mưng mủ.

Viêm da do kiến ba khoang

Mùa mưa, độ ẩm cao khiến kiến ba khoang cư trú ở bụi rậm, ruộng theo ánh đèn bay vào nhà sau cơn mưa, mang theo nọc độc dính vào người gây ngứa. Kiến ba khoang không đốt gây bệnh mà do dịch có chất độc tiết ra trên cơ thể kiến khi dính vào da người gây viêm da tiếp xúc tại chỗ. Thông thường, kiến nương theo ánh đèn nên thường bị rơi vào cổ, mặt, thân mình con người, sau đó người dân vô tình giơ tay đập, quệt, chà xát khiến dịch tiết của kiến dính vào da. Ngoài ra, kiến có thể đậu trên quần áo, khăn mặt, giường chiếu, chăn màn... nếu vô tình tiếp xúc với chất độc kiến tiết ra, bệnh nhân cũng sẽ bị tổn thương da.

Khi dính độc kiến ba khoang, người bệnh bị nổi mụn nước, bóng nước trên nền hồng ban sau khi tiếp xúc với độc tố 12 - 36 giờ. Hình dạng tổn thương thường gặp là những vệt đường thẳng dài do vô tình dùng tay quệt hoặc gãi làm độc tố lan theo đường gãi. Người bệnh có thể cảm thấy ngứa hoặc bỏng rát, một số ít trường hợp phản ứng viêm mạnh có thể sốt nhẹ hoặc nổi hạch vùng lân cận.

Theo các chuyên gia, khi có các biểu hiện trên, người bệnh thường lầm tưởng với bệnh zona (giời leo) nên tự ý mua thuốc về uống và bôi. Điều này vô tình làm cho tổn thương lan rộng hơn, khiến tình trạng viêm da diễn tiến nặng nề hơn, tạo thành vết loét hoặc bị nhiễm trùng. Do đó, ngay sau khi tiếp xúc hay nghi ngờ tiếp xúc kiến ba khoang, cần rửa vị trí tổn thương với nhiều nước sạch, cồn 70 độ hoặc betadine. Nếu bị tiếp xúc vùng mắt, cần rửa nhiều bằng nước muối sinh lý 0,9%.

Trường hợp nhẹ, bệnh có thể tự khỏi, chỉ cần dùng các sản phẩm dịu nhẹ để chăm sóc da. Nếu tổn thương lan rộng, gây phù nề nhiều, hay có triệu chứng toàn thân, cần bổ sung thuốc uống như kháng histamine, kháng sinh, corticoid, giảm đau... Bệnh nhẹ, được điều trị đúng, thường khỏi sau vài ngày mà không bị di chứng. Nặng hơn, da xuất hiện hồng ban, mụn mủ nhiều hoặc bội nhiễm do thói quen đắp thuốc lá cây dân gian dẫn đến sẹo xấu, sẹo co rút, sẹo mất sắc tố, gây mất thẩm mỹ, đặc biệt ở vùng mặt hoặc mắt. Lưu ý, tuyệt đối không tự ý mua thuốc bôi và điều trị, cần thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa.

Để phòng tránh kiến ba khoang, người dân nên vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, phát quang cây cối, bụi rậm. Nếu khu vực sinh sống có kiến ba khoang, cần hạn chế mở cửa, giảm sử dụng nhiều bóng đèn hoặc buông rèm để che ánh sáng lọt ra ngoài thu hút kiến, có thể sử dụng lưới chống côn trùng. Trước khi dùng quần áo, khăn mặt, chăn màn, nên kiểm tra kỹ, giũ sạch. Sử dụng bình xịt côn trùng gia dụng, xịt vào các chân tường, bậc cửa ra vào, cửa sổ để ngăn kiến bò vào nhà. Khi phát hiện kiến ba khoang, mọi người nên bình tĩnh thổi nhẹ hoặc hất chúng bay đi, tránh bắt giết, chà xát khiến dịch tiết dính vào da.