Triệt phá đường dây buôn lậu hơn 50 tấn caffeine xuyên quốc gia: Trưởng khoa Dược Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương bị khởi tố

Đối tượng Trần Phi Hùng, Tiến sĩ dược, Trưởng khoa Dược - Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương cầm đầu vụ buôn lậu lên đến 50,7 tấn caffeine. Ảnh Bộ Công an.

Theo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04), qua công tác nghiệp vụ phối hợp với Công an tỉnh Điện Biên, lực lượng chức năng phát hiện đường dây mua bán, vận chuyển caffeine từ nước ngoài vào Việt Nam, sau đó trung chuyển qua Lào sang Myanmar để phục vụ sản xuất ma túy tổng hợp.

Lợi dụng “kẽ hở” pháp lý để hình thành đường dây buôn lậu

Cơ quan điều tra cho biết, tại Trung Quốc, caffeine được quản lý như chất hướng thần; tại Lào, đây là tiền chất ma túy và hành vi vận chuyển từ 10kg trở lên có thể đối diện mức án cao nhất là tử hình. Trong khi đó, tại Việt Nam, caffeine hiện vẫn được phép nhập khẩu và sử dụng trong lĩnh vực y tế, dược phẩm, thực phẩm và công nghiệp, chưa được xếp vào danh mục tiền chất ma túy.

Lợi dụng sự khác biệt này, Trần Phi Hùng – Tiến sĩ dược, Trưởng khoa Dược của Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương – đã bị cáo buộc hình thành đường dây mua bán, vận chuyển caffeine với số lượng đặc biệt lớn.

Theo điều tra ban đầu, Hùng sử dụng các doanh nghiệp được cấp phép nhập khẩu caffeine phục vụ mục đích y tế như Công ty Khôi Nguyên và Công ty Hóa Dược – Dược phẩm 1 để hợp thức hóa hoạt động nhập khẩu. Sau đó, đối tượng móc nối với nhiều cá nhân như Cao Thị Liên, Trịnh Thị Hòa tìm đầu mua, tiêu thụ caffeine tại nước thứ ba như Lào, Myanmar.

Để che giấu hoạt động buôn lậu, Hùng Hùng chỉ đạo con trai (Trần Sĩ Hoàng) và cháu (Nguyễn Thành Đạt) thành lập Công ty Vinh Hoàng, Công ty Vạn Phúc ký hợp đồng mua bán caffeine giả, sau đó xuất hóa đơn khống cho khách hàng ảo bằng hình thức không ghi thông tin để tránh lực lượng chức năng truy vết dòng đi của caffeine.

Ngụy trang caffeine trong bao xi măng, thức ăn chăn nuôi

Theo thông tin từ Bộ Công an, số caffeine sau khi nhập khẩu được vận chuyển về kho hàng của Công ty TNHH T&T VINA tại Nghệ An. Tại đây, các đối tượng thay đổi bao bì, ngụy trang dưới dạng xi măng hoặc thức ăn chăn nuôi để qua mắt lực lượng kiểm tra.

Các đối tượng lợi dụng việc sơ hở trong khâu kiểm hóa, các đối tượng cất giấu caffeine lẫn vào trong hàng hóa thông thường có khai báo hải quan để thông quan. Tiền mua bán caffeine được các đối tượng thuê những người Việt Nam tại Lào chuyển vào các tài khoản người quen của Trần Phi Hùng và được “bơm ngược” lại vào các tài khoản của công ty “bình phong” trong hệ sinh thái để hợp thức hóa dòng tiền phù hợp với hợp đồng mua bán giả ban đầu sau đó ăn chia lợi nhuận.

Dòng tiền thu được từ hoạt động mua bán caffeine cũng được “rửa” thông qua nhiều tài khoản ngân hàng và hệ thống công ty trung gian để hợp thức hóa giao dịch.

Đến nay tổng khối lượng caffeine bị thu giữ đã lên tới 50,7 tấn. Ảnh Bộ Công an.

Huy động gần 300 cán bộ, chiến sĩ phá án

Trước tính chất đặc biệt nghiêm trọng nêu trên, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã báo cáo lãnh đạo Bộ Công an đồng ý cho xác lập chuyên án, tập trung lực lượng, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, truy vết dòng tiền, kiểm soát tuyến biên giới; phối hợp liên ngành, liên địa phương và hợp tác quốc tế để đấu tranh triệt phá.

Sau gần 03 tháng đấu tranh chuyên án, dưới sự chỉ đạo sát sao và quyết liệt của lãnh đạo Bộ Công an, giao cho Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy chủ trì phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các địa phương, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào cùng với các cơ quan Vụ 4 Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Cục Phòng chống ma túy và tội phạm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Chi cục điều tra chống buôn lậu – Cục Hải quan vụ để phá án một cách nhanh chóng, hiệu quả nhất...

Sau gần 3 tháng xác lập chuyên án, ngày 27/2/2026, Ban chuyên án đã huy động gần 300 cán bộ, chiến sĩ triển khai đồng loạt 18 mũi công tác tại Hà Nội, Hải Phòng, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An và Hà Tĩnh.

Quá trình khám xét, lực lượng chức năng phát hiện 19 tấn caffeine chưa khai báo hải quan đang chuẩn bị vận chuyển qua Lào sang Myanmar. Đến nay, tổng khối lượng caffeine bị thu giữ đã lên tới 50,7 tấn.

Ngoài số tiền chất trên, cơ quan điều tra còn thu giữ 6 ô tô, 12 máy tính, 25 điện thoại di động; phong tỏa 60 tài khoản ngân hàng và xác minh nhiều tài sản bất động sản liên quan đến các đối tượng trong đường dây.

C04 đã khởi tố 10 bị can, trong đó có 6 bị can về tội buôn lậu, 3 bị can về tội phát hành trái phép hóa đơn và 1 bị can về tội môi giới hối lộ. Tại Lào, lực lượng chức năng nước này cũng đã bắt giữ, khởi tố 6 đối tượng liên quan đến hành vi mua bán, vận chuyển tiền chất ma túy.

Hiện Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tiếp tục điều tra, làm rõ các cá nhân, doanh nghiệp có liên quan để xử lý triệt để theo quy định của pháp luật.

Cảnh báo nguy cơ lợi dụng hóa chất, tiền chất trong lĩnh vực y tế – dược phẩm

Vụ án được đánh giá là một trong những chuyên án lớn liên quan đến hoạt động lợi dụng hóa chất, tiền chất hợp pháp để phục vụ sản xuất ma túy xuyên quốc gia. Theo các chuyên gia, vụ việc cho thấy nguy cơ các đối tượng lợi dụng cơ chế thông thoáng trong hoạt động xuất nhập khẩu dược phẩm, hóa chất để thực hiện hành vi phạm tội.

Từ vụ án này, các cơ quan chức năng được cho là sẽ tăng cường rà soát hoạt động nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng caffeine cũng như các hóa chất có nguy cơ bị lợi dụng làm tiền chất ma túy; đồng thời siết chặt công tác hậu kiểm, kiểm soát dòng tiền và hoạt động của các doanh nghiệp trong lĩnh vực dược – hóa chất.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long trao thưởng các tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống tội phạm về ma túy. Ảnh BCA

Ghi nhận thành tích của các đơn vị, địa phương trong tham gia đấu tranh thành công chuyên án, đồng chí Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã có Quyết định thưởng cho 26 tập thể. Ngày 19/5/2026, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã đến dự Lễ trao thưởng thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống tội phạm về ma túy và trao thưởng cho 26 tập thể.