Cách sử dụng cây ngải cứu trong các bài thuốc chữa bệnh

Ngải cứu có vị đắng, cay; tính ấm (Ảnh: IT)

Công dụng của ngải cứu theo Đông y

Theo Đông y, ngải cứu (tên dược liệu: ngải diệp) có: vị đắng, cay; tính ấm; quy kinh can - tỳ - thận.

Tác dụng chính:

• Ôn kinh, tán hàn: Làm ấm cơ thể

• Hoạt huyết, điều kinh: Giảm đau bụng kinh

• Cầm máu: Hỗ trợ các chứng băng huyết, chảy máu cam

• An thai: Dùng đúng liều trong thai kỳ theo chỉ dẫn

• Giảm đau nhức xương khớp

Nhờ tính ấm và khả năng điều hòa khí huyết, ngải cứu thường được dùng cho người thể hàn, khí huyết kém lưu thông.

Góc nhìn y học hiện đại

Nghiên cứu hiện đại cho thấy ngải cứu chứa các tinh dầu như cineol, thujone, flavonoid và các hợp chất chống oxy hóa, có tác dụng:

• Kháng viêm, giảm đau

• Thư giãn cơ trơn

• Kháng khuẩn nhẹ

• Kích thích tuần hoàn máu

Món ăn, bài thuốc từ ngải cứu

Món ăn

- Canh ngải cứu nấu thịt nạc: Thịt nạc băm nhỏ, ướp gia vị, xào qua, nêm nước, đun sôi rồi cho rau ngải cứu vào. Canh sôi đều, nêm gia vị vừa miệng, ăn nóng. Dùng chữa các bệnh của phụ nữ (kinh nguyệt không đều, khí hư, đau bụng do lạnh...).

- Trứng gà rán ngải cứu: Lấy một nắm lá ngải cứu, thái nhỏ, đánh tan đều với 1 quả trứng gà, nêm gia vị vừa miệng, đổ vào chảo rán chín. Món ăn này giúp lưu thông máu lên não trị bệnh đau đầu.

Gà ác hầm ngải cứu là một món ăn bổ dưỡng, giúp phục hồi cơ thể suy nhược (Ảnh: IT)

- Gà ác hầm ngải cứu: Hầm gà ác cùng đương quy, kỷ tử, lê và ngải cứu. Món ăn này giúp phục hồi cơ thể suy nhược, kém ăn.

- Cháo ngải cứu: Lá ngải cứu tươi 50g, gạo tẻ 100g, đường đỏ vừa đủ (có thể cho thêm lá lốt). Lá ngải cứu thái nhỏ, nấu lấy nước rồi cho gạo tẻ vào ninh nhừ thành cháo. Khi ăn cho đường vừa phải, ăn nóng. Chia 2 lần ăn sáng, trưa. Ăn liên tục 3 - 5 ngày giúp hỗ trợ điều trị động thai hoặc giảm đau thấp khớp.

Bài thuốc

- Điều trị cảm cúm, ho do lạnh: Lấy 300g ngải cứu, 100g lá khuynh diệp, 100g lá bưởi (hoặc quýt, chanh). Nấu trong 2 lít nước. Đun sôi 20 phút nhấc xuống, xông 15 phút. Làm liên tục 2 - 3 ngày bệnh sẽ đỡ.

- Chữa đau thần kinh tọa, nhức buốt khớp xương, đau đầu hoa mắt: Lấy 300gr ngải cứu rửa sạch, giã nát, thêm 2 muỗng mật ong (ruồi, nghệ), vắt lấy nước uống trưa, chiều. Uống liên tục trong vòng 1-2 tuần.

- Trị mụn trứng cá: Lá ngải cứu tươi giã nát, đắp lên mặt, để khoảng 20 phút, rồi rửa lại mặt, làm liên tục sẽ cho làn da mịn màng và trắng hồng.

Ngải cứu hỗ trợ điều trị cảm cúm, ho, đau xương khớp... (Ảnh: IT)

- Chữa đau mỏi, bong gân: Ngải cứu rang nóng với muối, cho vào túi vải chườm lên vùng đau giúp giảm đau, tan máu bầm, giúp gân cốt thư giãn.

- Điều hòa kinh nguyệt: Một tuần trước ngày kinh dự kiến, mỗi ngày lấy 6 - 12g (tối đa 20g) sắc với nước hoặc hãm với nước sôi như trà, chia làm 3 lần uống trong ngày.

- Điều trị suy nhược cơ thể, kém ăn: Lấy 250g ngải cứu, 2 quả lê, 20g câu kỷ tử, 10g đương quy, 1 con gà ác 350g, hầm trong 0,5 lít nước còn 250ml, ăn trong ngày. Dùng liên tục 1 - 2 tuần.

- Ngâm chân giúp ngủ ngon: Đun ngải cứu với nước, thêm muối, ngâm chân trước khi ngủ giúp lưu thông khí huyết, giảm căng thẳng, cải thiện giấc ngủ.

- Sơ cứu vết thương: Lá ngải cứu tươi giã nát, thêm vào 1/3 muỗng cà phê muối, rồi vo gọn đắp lên vết thương đang chảy máu; có tác dụng cần máu nhanh, giảm đau nhức ở vết thương.