Hạ khô thảo - Dược liệu giúp thanh nhiệt và hỗ trợ huyết áp

Hạ khô thảo (tên khoa học Prunella vulgaris) là cây thân thảo, thường mọc ở vùng đồi núi và những nơi có khí hậu mát. Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là phần bông hoa khi đã khô, thường được thu hái vào mùa hè - thời điểm cây bắt đầu tàn, vì vậy mới có tên gọi “hạ khô thảo”.

Hạ khô thảo là cây thân thảo, thường mọc ở vùng đồi núi và những nơi có khí hậu mát. (Ảnh: Internet)

Theo y học cổ truyền, hạ khô thảo có vị cay, đắng, tính hàn, quy vào các kinh can và đởm. Vị thuốc này có tác dụng thanh can hỏa, tán kết, tiêu viêm và làm sáng mắt. Nhờ những đặc tính đó, hạ khô thảo thường được dùng trong các trường hợp như đau đầu do gan hỏa, mắt đỏ, sưng viêm, mụn nhọt hoặc các chứng u cục.

Công dụng của hạ khô thảo theo y học cổ truyền

Hỗ trợ ổn định huyết áp

Một trong những công dụng được biết đến nhiều của hạ khô thảo là hỗ trợ điều hòa huyết áp. Theo kinh nghiệm dân gian và một số nghiên cứu hiện đại, các hoạt chất trong hạ khô thảo có thể giúp giãn mạch, cải thiện tuần hoàn và góp phần ổn định huyết áp.

Trong các bài thuốc Đông y, hạ khô thảo thường được kết hợp với các vị như cúc hoa, quyết minh tử hoặc câu đằng để hỗ trợ người bị tăng huyết áp, chóng mặt, hoa mắt.

Thanh nhiệt, tiêu viêm

Hạ khô thảo còn nổi bật với tác dụng thanh nhiệt, giải độc và tiêu viêm. Vì vậy, vị thuốc này được dùng trong các trường hợp viêm họng, sưng đau tuyến cổ, mụn nhọt hoặc các chứng viêm ngoài da.

Trong dân gian, hạ khô thảo thường được sắc nước uống hoặc kết hợp với kim ngân hoa, bồ công anh để hỗ trợ thanh nhiệt cơ thể và giảm các biểu hiện viêm.

Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là phần bông hoa khi đã khô. (Ảnh: Internet)

Hỗ trợ sức khỏe gan và mắt

Theo quan niệm Đông y, gan có liên quan mật thiết đến chức năng của mắt. Hạ khô thảo với tác dụng thanh can, tả hỏa có thể giúp cải thiện các triệu chứng như mắt đỏ, khô mắt, nhìn mờ do gan nóng.

Một số bài thuốc còn sử dụng hạ khô thảo kết hợp với cúc hoa, kỷ tử để hỗ trợ bảo vệ gan và cải thiện thị lực.

Một số bài thuốc dân gian từ hạ khô thảo

Trong y học cổ truyền, hạ khô thảo thường được dùng riêng hoặc phối hợp với nhiều vị thuốc khác để tăng hiệu quả điều trị.

Hỗ trợ ổn định huyết áp

Dùng 12-16g hạ khô thảo, 10g cúc hoa, 12g quyết minh tử. Sắc với khoảng 600ml nước, đun còn 250-300ml, chia uống trong ngày. Bài thuốc giúp thanh can, hỗ trợ ổn định huyết áp và giảm triệu chứng hoa mắt, chóng mặt.

Thanh nhiệt, giải độc cơ thể

Hạ khô thảo 12g, kim ngân hoa 12g, bồ công anh 10g. Sắc nước uống hằng ngày giúp thanh nhiệt, hỗ trợ giảm mụn nhọt, viêm họng và cảm giác nóng trong.

Giảm sưng đau tuyến cổ (bướu cổ, hạch)

Dùng hạ khô thảo 16g, hải tảo 12g, mẫu lệ 12g. Sắc uống ngày một thang. Bài thuốc có tác dụng tán kết, hỗ trợ giảm sưng các khối hạch theo kinh nghiệm Đông y.

Hạ khô thảo có vị cay, đắng, tính hàn, quy vào các kinh can và đởm. (Ảnh: Internet)

Thanh can, sáng mắt

Hạ khô thảo 12g, cúc hoa 10g, kỷ tử 10g. Hãm với nước sôi uống như trà trong ngày. Bài thuốc giúp giảm mắt đỏ, khô mắt, hỗ trợ thị lực.

Hỗ trợ giảm đau đầu do gan hỏa

Hạ khô thảo 12g, câu đằng 10g, cúc hoa 10g. Sắc nước uống giúp thanh can, giảm đau đầu, chóng mặt do huyết áp cao hoặc căng thẳng.

Trà hạ khô thảo thanh nhiệt mùa nóng

Dùng 10-15g hạ khô thảo khô hãm với nước sôi như trà. Có thể thêm vài bông cúc hoa để tăng tác dụng thanh nhiệt, giải khát.

* Lưu ý khi sử dụng

Mặc dù là dược liệu tự nhiên, hạ khô thảo có tính hàn nên người có thể trạng hư hàn, dễ lạnh bụng hoặc tiêu chảy cần thận trọng khi sử dụng. Ngoài ra, việc dùng dược liệu để hỗ trợ điều trị bệnh nên có sự tư vấn của thầy thuốc, đặc biệt với người đang dùng thuốc điều trị huyết áp hoặc các bệnh mạn tính.

San San (t/h)