thực trạng thực hiện masage cho trẻ sơ sinh của điều dưỡng, hộ sinh tại khoa sản - Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec smart city năm 2025

Mục tiêu: Mô tả thực trạng thực hiện massage cho trẻ sơ sinh của điều dưỡng, hộ sinh tại Khoa Sản – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City năm 2025 và đề xuất một số giải pháp nhằm cải thiện việc thực hiện kỹ thuật massage cho trẻ sơ sinh tại bệnh viện.

Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2025 tại Khoa Sản – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City. Đối tượng nghiên cứu gồm 18 điều dưỡng, hộ sinh trực tiếp chăm sóc và thực hiện massage cho trẻ sơ sinh. Mỗi điều dưỡng, hộ sinh được quan sát thực hiện massage cho 3 trẻ, với tổng số 54 lần quan sát. Số liệu được thu thập bằng bảng kiểm thực hiện kỹ thuật massage cho trẻ sơ sinh và thông tin chung về đối tượng nghiên cứu.

Kết quả: Tỷ lệ điều dưỡng, hộ sinh thực hiện không để móng tay dài đạt 100%; mặc đúng trang phục và làm ấm tay trước khi massage cùng đạt 83,3%; rửa tay thường quy đạt 77,8%; giao lưu với trẻ trong quá trình massage đạt 68,5%. Có 88,9% thực hiện chuẩn bị đúng dụng cụ và 94,4% kiểm tra nhiệt độ phòng. Về kỹ thuật massage, 77,8% thực hiện đủ thời gian, 72,2% thực hiện đầy đủ các bước, 83,3% thực hiện đúng kỹ thuật và 77,8% thực hiện dựa trên sự đáp ứng của trẻ. Sau massage, 94,4% lau sạch dầu và mặc lại quần áo cho trẻ, 90,7% đánh giá lại toàn trạng, 88,9% thông báo cho gia đình và thu dọn dụng cụ, phân loại rác thải đúng quy định; 83,3% thực hiện rửa tay và ghi chép tình trạng trẻ trước và sau massage.

Kết luận: Việc thực hiện massage cho trẻ sơ sinh tại Khoa Sản đã được triển khai và đạt kết quả tương đối tốt ở nhiều nội dung, tuy nhiên một số tiêu chí về tuân thủ quy trình, kỹ thuật, vệ sinh tay, giao tiếp với trẻ và ghi chép vẫn chưa đạt mức tối ưu. Cần tăng cường đào tạo, tập huấn chuyên môn; xây dựng và giám sát việc thực hiện quy trình; tăng cường tư vấn, hướng dẫn cho sản phụ và người chăm sóc; đồng thời bố trí cơ sở vật chất phù hợp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ sơ sinh.

Từ khóa: Massage trẻ sơ sinh; điều dưỡng; hộ sinh; chăm sóc trẻ sơ sinh; Khoa Sản; Vinmec Smart City.

ABSTRACT

Objective: To describe the current status of infant massage practice among nurses and midwives at the Department of Obstetrics, Vinmec Smart City International General Hospital in 2025, and to propose solutions to improve the implementation of infant massage techniques at the hospital.

Subjects and Methods: A cross-sectional descriptive study was conducted from August to October 2025 at the Department of Obstetrics, Vinmec Smart City International General Hospital. The study included 18 nurses and midwives directly involved in newborn care and infant massage. Each nurse or midwife was observed performing massage on three newborns, resulting in a total of 54 observations. Data were collected using a checklist for infant massage procedures and a questionnaire on the general characteristics of the study participants.

Results: The proportion of nurses and midwives who kept their fingernails short was 100%; 83.3% wore appropriate uniforms and warmed their hands before massage, while 77.8% performed routine hand hygiene. Interaction with the newborn during massage was observed in 68.5% of cases. Appropriate preparation of massage equipment was performed in 88.9% of cases, and 94.4% checked the room temperature. Regarding massage techniques, 77.8% performed the massage for the required duration, 72.2% completed all massage steps, 83.3% performed the techniques correctly, and 77.8% adjusted the massage according to the newborn’s responses. After massage, 94.4% cleaned the massage oil from the newborn and redressed the infant, 90.7% reassessed the newborn’s general condition, and 88.9% informed the family and appropriately cleaned and disposed of equipment and waste. Routine hand hygiene and documentation of the newborn’s condition before and after massage were performed in 83.3% of cases.

Conclusion: Infant massage has been implemented in newborn care at the Department of Obstetrics, with relatively good compliance across several aspects. However, some areas, including adherence to the full procedure, technical performance, hand hygiene, interaction with newborns, and documentation, still require improvement. Regular professional training, standardized procedures and monitoring, enhanced counseling for mothers and caregivers, and appropriate facilities are recommended to improve the quality of newborn care.

Keywords: Infant massage; newborn care; nurses; midwives; obstetrics; Vinmec Smart City.

Ngày nhận bài: 20/08/2026

Ngày hoàn thiện biên tập: 28/08/2026

Ngày duyệt đăng: 31/08/2026

ĐẶT VẤN ĐỀ

Massage là phương pháp xoa bóp, từng là một nghệ thuật được sùng mộ và áp dụng trong suốt quá trình lịch sử của loài người. Ai Cập: Xoa bóp giúp chữa lành bệnh “Giả vờ” (Hysteri); Ấn Độ: Xoa bóp giúp phục hồi sức khỏe; Trung Quốc: Xoa bóp là một bộ phận không thể thiếu trong Y học; Hi lạp, La Mã: Xoa bóp giúp tăng sức vận động cơ bắp của các vận động viên.

Đến nay, hầu hết các nước trên thế giới đều sử dụng phương pháp này không chỉ với mục đích tăng cường sức khỏe, thư giãn giảm mệt mỏi mà còn là một phương pháp chữa bệnh, đặc biệt các bệnh về cơ xương khớp, tim mạch và thần kinh.

Massage là một trong những dạng sờ chạm hiệu quả nhất, với tác động trị liệu tích cực được ghi nhận trong đa dạng người bệnh. Sờ chạm là giao tiếp đầu tiên của trẻ sơ sinh đối với người khác. Việc sờ chạm trẻ càng sớm từ ngay sau sinh càng giúp trẻ phát triển tốt. Thiếu sờ chạm ở người sẽ gây nên các hiệu quả tiêu cực sau: Trẻ nhỏ và trẻ em trong các trại mồ côi nhận được tối thiểu các sờ chạm dẫn đến nhận thức chậm và chậm phát triển thần kinh. Sờ chạm có hiệu quả tích cực: Trong số các trẻ sinh non, chăm sóc Kangaroo có tác động tích cực trên nhận thức và phát triển vận động và gắn kết với cha mẹ¹.

Phương pháp massage được áp dụng rộng rãi cho người lớn và trẻ nhỏ, massage là một cách tuyệt vời để gắn kết tình cảm với trẻ. Theo WHO gắn kết tình cảm giữa bà mẹ và trẻ sơ sinh là yếu tố quan trọng thúc đẩy việc tăng trưởng và phát triển tối ưu cho trẻ sơ sinh. Massage giúp tăng cường lưu thông tuần hoàn khắp cơ thể, các cơ được vận động, từ đó giúp trẻ cảm thấy thoải mái, dễ chịu...Massage không chỉ giúp trẻ phát triển thể chất mà còn thúc đẩy quá trình phát triển toàn diện của trẻ cả về tâm lý và tình cảm². Massage là liệu pháp giúp trẻ tăng cân tốt hơn, giảm stress, giảm đau, ngủ ngon hơn. Massage kích thích nhiều giác quan, giúp trẻ phát triển trí não.

Tại Khoa Sản Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City, công tác điều trị và chăm sóc trẻ sơ sinh đã có nhiều tiến bộ, trong đó massage trẻ sơ sinh là phương pháp hỗ trợ điều trị tích cực. Việc massage cho trẻ sơ sinh cũng đã được xây dựng và đang trong thời gian thực hiện bước đầu để đưa quy trình này vào chăm sóc thiết yếu cho trẻ sơ sinh. Do vậy, chuyên đề: “Thực trạng thực hiện massage cho trẻ sơ sinh của điều dưỡng, hộ sinh tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City năm 2025” được thực hiện với mục tiêu:

1. Mô tả thực trạng thực hiện massage cho trẻ sơ sinh của điều dưỡng, hộ sinh tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City năm 2025
2. Đề xuất một số giải pháp để cải thiện thực hiện massage cho trẻ sơ sinh của điều dưỡng, hộ sinh tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City.

Ảnh minh họa.

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1. Cơ sở lý luận

1.1. Khái niệm massage

Massage đọc âm Việt là mát xa, hay còn gọi là xoa bóp hay tẩm quất là phương thức dùng tay, chân hoặc thiết bị cơ khí để làm căng, làm dịch chuyển hoặc làm rung động các cơ và xương của con người. Các động tác thường dùng trong massage như: xoa vuốt, day ấn, nhào nặn, bấm chặt, đấm vỗ, rung. Có thể mát xa bằng bàn tay, ngón tay, khủyu tay, cẳng tay, bàn chân, đầu gối, hoặc với thiết bị riêng nhằm tác động đến hệ thần kinh, hệ cơ và tuần hoàn.

Massage là một quá trình chuyển năng lượng cơ học sang các mô mềm của cơ thể bằng những động tác xoa, nắn qua da một cách khoa học và hệ thống chủ yếu được thực hiện bằng 2 tay của người chăm sóc để có được một số hiệu ứng sinh lý hoặc tâm lý nhất định nhằm tác động tới hệ thần kinh, hệ cơ và hệ tuần hoàn của trẻ³.

Massage cho trẻ là cách vuốt ve nhẹ nhàng, nhịp nhàng của cơ thể bé bằng cách sử dụng bàn tay của người chăm sóc.

1.2. Định nghĩa trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh (hay con mới đẻ (sinh), em bé, là thuật ngữ chỉ về một trẻ em được sinh ra trong vòng một giờ, ngày, hoặc một vài tuần nhất định từ khi lọt lòng. Trẻ sơ sinh (từ tiếng La tinh: neonatus đề cập đến một trẻ sơ sinh trong 28 ngày đầu tiên sau khi sinh

1.3. Cơ sở pháp lý và khoa học của vấn đề

*Theo thông tư 31/2021/TT-BYT ngày 28/12/2021 quy định nhiệm vụ chuyên môn chăm sóc điều dưỡng, tổ chức hoạt động điều dưỡng và nhiệm vụ của các chức danh chuyên môn trong chăm sóc người bệnh trong bệnh viện, trung tâm y tế huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương có đơn vị được cấp giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và có đủ điều kiện cung cấp các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh (sau đây gọi là bệnh viện).

Theo điều 06 thông tư 31/2021 TT-BYT của Bộ Y tế về việc xác định và thực hiện các can thiệp chăm sóc điều dưỡng như sau:

- Các can thiệp chăm sóc điều dưỡng bao gồm:

+ Chăm sóc về các dấu hiệu sinh tồn

+Chăm sóc về dinh dưỡng

+Chăm sóc giấc ngủ và nghỉ ngơi

+Chăm sóc vệ sinh cá nhân

+ Chăm sóc tinh thần

+ Thực hiện các quy trình chuyên môn kĩ thuật

+ Phục hồi chức năng cho người bệnh

+ Quản lý người bệnh

+Truyền thông giáo dục sức khỏe

-Xác định can thiệp điều dưỡng

-Thực hiện các can thiệp chăm sóc điều dưỡng

- Ghi lại toàn bộ các can thiệp chăm sóc điều dưỡng cho người bệnh vào phiếu chăm sóc theo quy định

* Liệu pháp massage là một trong những hình thức điều trị lâu đời nhất với bằng chứng từng được sử dụng ở Trung Quốc, Ấn Độ và Ai Cập cách đây 2000 năm.

- Hippocrates mô tả trong Y văn như “Nghệ thuật chà xát” (400 năm trước Công nguyên.

Theo Virginia Henderson, thực hành điều dưỡng chính là đáp ứng đủ 14 nhu cầu cơ bản của người bệnh:

1. Đáp ứng các nhu cầu về hô hấp.

2. Giúp đỡ người bệnh về ăn, uống và dinh dưỡng.

3. Giúp đỡ người bệnh trong sự bài tiết.

4. Giúp đỡ người bệnh về tư thế, vận động và tập luyện.

5. Đáp ứng nhu cầu ngủ và nghỉ ngơi.

6. Giúp người bệnh mặc và thay quần áo.

7. Giúp người bệnh duy trì thân nhiệt.

8. Giúp người bệnh vệ sinh cá nhân hàng ngày.

9. Giúp người bệnh tránh được các nguy hiểm trong khi nằm viện.

10. Giúp người bệnh trong sự giao tiếp.

11. Giúp người bệnh thoải mái về tinh thần, tự do tín ngưỡng.

12. Giúp người bệnh lao động, làm một việc gì đó để tránh mặc cảm là người vô dụng.

13. Giúp người bệnh trong các hoạt động vui chơi, giải trí.

14. Giúp người bệnh có kiến thức về Y học.

1.4. Lợi ích của việc massage đối với trẻ sơ sinh

1.4.1 Thúc đẩy và duy trì sự gắn bó tình cảm giữa người chăm sóc và trẻ sơ sinh

Massage có thể giúp bà mẹ gắn kết tình cảm mẹ con và nuôi dưỡng các mối liên hệ tích cực bằng cách giúp cho người mẹ trở nên nhạy cảm hơn với các tín hiệu của con trẻ và thúc đẩy sự tương tác tích cực lẫn nhau.

Massage giúp cải thiện tương tác giữa mẹ và con thông qua:

• Tạo nên sự thư giãn của mẹ và bé và giúp mẹ hiểu các dấu hiệu của bé.
• Giúp người mẹ giảm stress và có thể giúp giảm trầm cảm sau sinh.
• Giúp người mẹ bài tiết sữa tốt hơn.
• Phóng thích ra Hormone Oxytocin còn có tên gọi khác là “Hormone gắn kết”.
• Tăng sự tin tưởng của các bà mẹ (Người chăm sóc), giúp các bà mẹ thấu hiểu những phản ứng bất thường từ con mình.

1.4.2. Tác động tới hệ tiêu hóa, giúp trẻ tăng cường hấp thu và tăng cân tốt hơn

Massage thường xuyên giúp tiêu hóa nhanh hơn vì làm tăng nhu động ruột, làm tăng cảm giác thèm ăn của trẻ giúp bé lên cân tốt và chóng lớn. Mặt khác, khi massage sẽ giúp kích thích thần kinh phế vị - Tăng sản sinh Hormone đường tiêu hóa và Insulin - Hấp thu thức ăn tốt - Cải thiện hệ tiêu hóa và tăng cường sự trưởng thành của ống tiêu hóa - Giúp trẻ tiêu hóa tốt, ăn ngon miệng và ít táo bón, dễ tăng cân.

Ngoài ra, ngày nay đã có những nghiên cứu cho thấy massage có hiệu quả trong chăm sóc trẻ có chậm nhu động ruột bài tiết phân hàng ngày.

1.4.3. Giúp trẻ ngủ sớm hơn, ngủ sâu hơn và dài hơn

Massage giúp cải thiện chất lượng và thời gian giấc ngủ (Giấc ngủ của trẻ sâu hơn, kéo dài hơn, trẻ ít giật mình).

Khi massage 30 phút mỗi đêm trong hai tuần giúp trẻ 10 ngày tuổi điều chỉnh tốt hơn chu kỳ thức ngủ khi đánh giá lúc 8 tuần tuổi. Các trẻ này cũng sản xuất Melatonin (Hormone điều hòa giấc ngủ tự nhiên) vào ban đêm cao hơn ở tuổi 12 tuần tuổi.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ bị khó ngủ được cha mẹ massage hàng ngày 15 phút trước giờ đi ngủ trong 1 tháng. Trẻ được massage ít có những hành vi trì hoãn việc đi ngủ và thời gian dỗ ngủ ngắn hơn. Quan sát hành vi 45 phút cho thấy trẻ được massage khi thức tỉnh táo và linh hoạt hơn

1.4.4.Giúp trẻ hoàn thiện hệ thần kinh

Hầu hết các nghiên cứu đều báo cáo tác động trực tiếp của liệu pháp massage tới kết quả phát triển thần kinh lâu dài của trẻ.

Nhóm trẻ được massage cho thấy là có ít hành vi liên quan đến stress (Quấy khóc, khó ngủ, không nằm yên...)

Nhịp tim trẻ ổn định hơn.

Liệu pháp massage tác động tới quá trình trưởng thành hoạt động điện não tương tự như quan sát thấy ở trẻ đủ tháng, massage cho trẻ sơ sinh giúp bảo vệ thần kinh, có thể giúp sự phát triển thần kinh của trẻ ở ngoài tử cung tương tự sự phát triển trong tử cung.

Khoa học đã chứng minh rằng xoa bóp trẻ sơ sinh làm tăng tốc độ trưởng thành não của trẻ sơ sinh, giúp trẻ sơ sinh phát triển hệ thần kinh tốt hơn.

Massage giúp não trẻ sơ sinh phát triển và trưởng thành nhanh hơn qua việc thúc đẩy sự tăng trưởng của vỏ Myelin, do đó tăng cường tốc độ dẫn truyền của tế bào thần kinh và cải thiện thông tin liên lạc giữa não và cơ thể.

1.4.5.Giúp trẻ phát triển hệ miễn dịch tốt hơn

Thông qua massage có thể tăng cường chức năng của dây thần kinh phế vị và từ đó làm trưởng thành các chức năng hệ tiêu hóa dẫn đến tăng cường chức năng miễn dịch.

Giảm nồng độ Cortisol (Hormone gây stress) khi kích thích các thụ thể áp lực ở da.

Kích thích hệ miễn dịch, luân chuyển bạch huyết đi khắp cơ thể nhằm loại bỏ những độc tố gây hại.

Tăng số lượng tuyệt đối và chức năng của các tế bào chống nhiễm khuẩn, bạch cầu, tế bào B và T tăng hơn khi trẻ được thực hiện liệu pháp massage.

Mendes và cộng sự báo cáo về tỉ lệ nhiễm khuẩn sơ sinh muộn thấp hơn đáng kể ở nhóm massage. Tỉ lệ nhiễm khuẩn sơ sinh muộn là 38,3% (18/47 trẻ) ở nhóm chứng so với 10,9% (5/46 trẻ sơ sinh) trong nhóm massage.

1.4.6.Giúp trẻ thư giãn, giảm cảm giác đau.

Massage mang lại cảm giác thư giãn, thoải mái cho bé, giúp giảm căng thẳng, áp lực. Vì vậy mà khi bé quấy khóc, xoa bóp nhẹ nhàng làm bé nín rất nhanh.

Bên cạnh đó, massage còn giúp giảm những cơn đau thể chất. Vì khi thực hiện massage sẽ kích thích cơ thể bé giải phóng hormone, nội tiết tố trong cơ thể (Endorphins), giúp xoa dịu cơn đau và làm giảm quá trình lưu thông của các nội tiết tố gây đau đớn căng thẳng trong máu của bé.

1.4.7.Giúp tác động chuyển hóa xương

Trẻ sơ sinh có nguy cơ gia tăng bệnh loãng xương. Nguyên nhân do trẻ chưa tích lũy đủ kháng chất và xương chưa trưởng thành.

Aly và cộng sự báo cáo có sự tăng lên của Procollagen C-Terminal và Propeptide huyết thanh (PICP), đây là hormone tạo xương trong nhóm massage so với ban đầu trước khi thực hiện liệu pháp massage. Hơn nữa, nồng độ Parathyroid Hormone huyết thanh (PTH -Hormone tuyến cận giáp) cũng tăng lên trong nhóm massage trong khi nồng độ hormone PTH giảm xuống ở nhóm không làm liệu pháp massage.

1.4.8.Rút ngắn thời gian nằm viện

Gonzalez và cộng sự: Thời gian nằm viện ngắn hơn ở nhóm trẻ sơ sinh được massage so với nhóm chứng.

Nghiên cứu của Mendez và cộng sự cho thấy trẻ sơ sinh rất nhẹ cân nhận được liệu pháp massage có tỉ lệ xuất viện cao hơn 1,85 lần so với nhóm chứng.

1.4.9.Tác dụng trên da

Massage bằng dầu giúp giảm mất nhiệt và hơi nước qua da, giúp loại bỏ da chết, làm tăng độ đàn hồi của da, giúp phòng ngừa khô da, nứt da và giúp cải thiện chức năng hàng rào bảo vệ của da.

1.5. Quy trình massage sơ sinh

Quy trình massage này được xây dựng dựa trên cuốn sách “Massage cho trẻ sơ sinh: Cẩm nang dành cho các bậc cha mẹ thương con” (Infant masage - A handbook for loving parents) của Vimala McClure, người sáng lập tổ chức IAIM (Hiệp hội massage cho trẻ em quốc tế). Đây cũng là tài liệu chính thức được IAIM khuyến cáo áp dụng.

1.5.1.Chuẩn bị dụng cụ

• Khăn mềm, quần áo, tã sạch.
• Sữa dưỡng ẩm hay dầu massage đặc hiệu dùng được cho trẻ sơ sinh (dầu có thành phần thiên nhiên, kháng khuẩn, không dị ứng, không mùi của hương thơm, dễ hấp thu, ăn được).

1.5.2. Chuẩn bị người thực hiện

• Trang phục sạch, gọn gàng.
• Rửa tay sạch trước khi massage.
• Hai tay sạch và ấm.
• Cắt móng tay, tháo trang sức.
• Bạn cần tạo sự hài hòa với trẻ và xin phép.
• Tư thế ngồi massage của bạn phải thư giãn và thoải mái.
• Hít thở sâu với vài động tác thể dục mà bạn yêu thích.
• Hỏi xin phép trẻ với giọng nói ấm áp, nhẹ nhàng.
• Đợi quan sát, lắng nghe sự đáp ứng của trẻ.
• Bạn không bị quấy rầy bởi người khác trước và trong khi massage.

1.5.3.Chuẩn bị phòng

• Phòng thoáng mát về mùa hè và ấm áp về mùa đông, phòng kín gió tránh gió lùa, nhiệt độ phòng 28-30 độ C.
• Phòng có đủ ánh sáng để trẻ nhìn thấy mặt người thực hiện.

1.5.4.Chuẩn bị trẻ

• Thông báo cho gia đình trẻ giờ massage để đảm bảo trẻ được ăn trước khi massage 30 phút. Tránh cho trẻ ăn quá no hoặc quá đói.
• Thay bỉm, tã sạch sẽ trước khi massage.

*Chú ý

- Massage tới đâu bộc lộ trẻ đến đó, massage xong quấn lại để tránh trẻ bị lạnh.

• Mỗi động tác kéo dài 5-6s.
• Mỗi động tác lập lại 5-6 lần.
• Hết mỗi động tác lại xoa dầu massage cho trơn và giữ ấm lòng bàn tay.
• Thể hiện tình cảm với trẻ khi massage.

1.5.5.Thực hiện massage cho trẻ

Đặt trẻ lên một tấm nệm bằng phẳng, mềm mại và sạch sẽ hoặc trên đùi người mát xa. Nếu trời lạnh có thể mặc thêm áo, tốt nhất là bé không mặc gì,cơ thể hoàn toàn tự do.

Bắt đầu với trẻ trong tư thế nằm sấp

• Massage vai: Dùng đồng thời cả hai tay( 2-3 ngón tay chập lại) chéo các ngón tay ở cổ và đi xuống hai vai dọc xuống khuỷu tay. Lặp lại động tác 6 lần thời gian như trên.
• Massage lưng: Dùng mặt lòng của các ngón tay ở cả 2 tay vuốt cùng lúc hai bên cột sống từ cổ xuống thắt lưng và quay ngược về phía cổ. Lặp lại động tác 6 lần.

Đặt bé nằm ngửa lại:

• Massage đầu: Dùng lòng bàn tay vuốt từ trán xuống cổ về phía sau gáy rồi ngược lên trán. Lặp lại động tác 6 lần trong khoảng thời gian 1 phút (10 giây cho một lần vuốt).

• Massage mặt: Dùng hai ngón tay trái vuốt từ giữa trán sang hai bên sau đó vuốt từ chân lông mày sang hai bên. Dùng hai tay tạo một nụ cười ở môi trên, sau đó ở môi dưới của trẻ.
• Massage ngực:

- Dùng hai tay vuốt nhẹ song song từ vai trái và phải về phía ngực của em bé. Sau đó, đặt tay trở lại vai. Lặp lại chuyển động một cách nhẹ nhàng. Tiếp theo, đặt cả hai tay của bạn ở giữa ngực của bé và xoa ra ngoài từ cơ thể về phía bên.

- Dùng vuốt nhẹ ra ngoài từ dưới xương ức, xương ngực, ngang qua ngực.

• Massage bụng: giúp điều hòa hệ thống đường ruột và chống táo bón

• Động tác “mặt trăng, mặt trời”: Dùng cạnh bàn tay vuốt nhẹ từ phần bụng trẻ xuống dưới và lần lượt đổi tay. Lặp lại 6 lần
• Động tác “xoay tròn”: Dùng các ngón tay xoay tròn bụng trẻ theo chiều kim đồng hồ. Lặp lại 6 lần
• Động tác “đi bộ”: Hãy tưởng tượng các ngón tay của bạn là các ngón chân đang rón rén đi theo hình vòng cung từ trái sang phải bụng trẻ, dùng toàn bộ ngón tay nhẹ nhàng chuyển động như đang đi vậy. Lặp lại 6 lần
• Động tác “I LOVE U”: Lặp lại 6 lần

+ I: Dùng tay phải vuốt theo hình chữ I trên phần bụng trái của trẻ, phía bên phải của bạn.

+ LOVE: lùi tay và đưa ngang từ trái sang phải theo hình chữ L

+ U: tạo một vòng cung hình chữ U, kéo xuống sang hướng từ trái sang phải

• Massage tay: Dùng các ngón tay của cả hai tay vuốt từ giữa hai bả vai xuống cổ tay và ngược lại. Lặp lại 6 lần.
• Massage chân: Dùng các ngón tay của một bàn tay, vuốt mặt sau chân từ mông xuống cổ chân và ngược lại. Lặp lại 6 lần.

• Làm động tác thư giãn chân tay

Tay: Giữ cổ tay trẻ trong những ngón tay, nhẹ nhàng mở ra rồi uồn từ khuỷu tay gập lại sao cho bàn tay vừa chạm cổ và ngược lại. Lặp lại 6 lần.

Chân: Nắm chân phải trẻ trên mắt cá nhẹ nhàng duỗi ra rồi co lại ở gối về phía bụng (lặp lại 6 lần). Nắm cả hai chân trẻ ở trên mắt cá nhẹ nhàng duỗi ra, sau đó gập lại (lặp lại 6 lần).

1.6. Những điểm cần chú ý

1.6.1. Nguyên tắc massage

• Đảm bảo an toàn khi thực hiện massage cho trẻ.
• Thực hiện đúng kỹ thuật.
• Khi mới bắt đầu chỉ chạm nhẹ sau đó các động tác có thể mạnh dần lên khi cả bạn và trẻ cảm thấy thoải mái và trẻ bắt đầu quen dần với các động tác xoa bóp.

1.6.2.Thời điểm massage

• Trẻ sơ sinh sau 48h sinh kể cả trẻ đủ tháng và non tháng.
• Vào buổi sáng khi bắt đầu một ngày mới.
• Trước khi tắm trẻ.
• Khi trẻ ngủ quá 3h không thức dậy ăn.

1.6.3.Thời gian cho mỗi lần massage

• Mỗi lần massage cho trẻ kéo dài từ 15-30 phút/lần.
• Có thể massage cho trẻ 2 -3 lần/ngày.

1.6.4.Những điều nên và không nên khi thực hiện massage

• Nên:

+ Giữ sự trao đổi bằng mắt với trẻ, luôn nhìn trẻ và mỉm cười.

+ Hát cho trẻ nghe hoặc mở bản nhạc êm dịu để bạn và trẻ cùng thư giãn hoặc nói chuyện thân mật với trẻ.

+ Thể hiện tình cảm với trẻ khi massage.

• Không nên:

+ Massage ngay sau khi trẻ vừa ăn no (Cách sau ăn 1h).

+ Đánh thức trẻ dậy để massage khi trẻ đang ngủ.

+ Massage khi trẻ khóc hoặc không muốn.

+ Massage lên vùng núm rốn của trẻ sơ sinh khi cuống rốn chưa rụng hoặc còn ướt.

+ Massage lên vùng da bị tổn thương, có dấu hiệu viêm da, dị ứng, nhiễm trùng, vết thương hở, đang chảy máu.

+ Massage khi trẻ bị chấn thương (Gãy xương, Xương thủy tinh...).

+ Massage trẻ bị bệnh: Suy tuần hoàn, co giật, sốt.

+ Massage trẻ có những u bướu không xác định và có tình trạng huyết khối.

+ Massage vùng bụng nếu trẻ bị nấc cụt.

2. Cơ sở thực tiễn

Người Phoenician và người Hy lạp đề cập về massage vào năm 450 trước Công nguyên, ngoài ra có nhiều công trình nghiên cứu của Hippocrates về sử dụng massage trong y học thời đó.

- Theo như IAIM (Hiệp hội massage cho trẻ em quốc tế) được sáng lập bởi bà Vimala McClure người đã đẩy mạnh quy trình massage cho trẻ thành một chương trình có tính hệ thống và chuyên nghiệp.

Basiri-Moghadam và cộng sự (2015), đã tiến hành nghiên cứu trên đối tượng trẻ 34-36 tuần với phương pháp massage can thiệp với thời gian 20 phút massage mỗi lần, 2 lần mỗi ngày trong 4 ngày, đo lường qua số lần đi đại tiện và mức Birlirubin qua da, kết quả cho thấy nhóm massage có số lần đại tiện cao hơn và nồng độ Bilirubin xuyên qua da thấp hơn⁴.

Fallhah và cộng sự (2013) đã chỉ ra sự khác biệt giữa những đứa trẻ được massage với dầu và không được massage với dầu, đối tượng gồm 17 trẻ nhận được massage áp lực vừa phải, 17 trẻ nhận được massage với dầu hướng dương 3 lần một ngày trong 14 ngày (Không có nhóm chứng và không có massage), kết quả thu được nhóm xoa bóp dầu có trọng lượng trung bình cao hơn lúc 1 tháng tuổi và 2 tháng so với nhóm massage không dầu.

Lai M.M và cộng sự (2016) chỉ ra massage sớm làm tối ưu hóa sự phát triển thần kinh giúp trẻ sơ sinh non tháng.

Miguel A. Diego và cộng sự (2014) trong một nghiên cứu thử nghiệm đánh giá hiệu quả tác động của liệu pháp massage và liệu pháp thể dục lên sự tăng cân của trẻ sơ sinh cho thấy, cả massage và thể dục đều có tác động tích cực lên sự tăng cân của trẻ.

Moyer-Mileur và cộng sự (2013) với phương pháp vuốt ve và nắn bóp các mô mềm với phạm vi chuyển động tới tay và chân để đánh giá 2 lần massage hàng ngày, 6 ngày 1 tuần trong 4 tuần, kết quả thu được năng lượng và lượng chất đạm nạp vào, chu vi cơ thể, trọng lượng, chiều dài, chỉ số thể trọng (PI), độ dày nếp gấp da (Cơ tam đầu, giữa đùi, dưới xương vai), và IGF-1, nồng độ Leptin và Adiponectin giúp phát triển tốt hơn).

Smith và cộng sự (2013) đã chỉ ra sự tương tác giữa nhóm - thời gian- giới tính có tác động có ý nghĩa (P< 0,05) với trẻ sơ sinh nam nhận được massage thể hiện HRV (Sự biến thiên của tần số tim) cao hơn cho thấy tăng trương lực phế vị. HRV được cải thiện ở nhóm xoa bóp nhưng không được cải thiện ở nhóm chứng (P<0,05). Trẻ sơ sinh nam nhận được massage có cải thiện về HRV cao hơn nữ (P<0,05).

Yates và cộng sự (2014) đã tiến hành nghiên cứu cắt ngắn cho đối tượng trẻ 28-37 tuần, với phương pháp massage kích thích xúc giác (Có sự tiếp xúc của các ngón tay lên vùng bụng trẻ)/kích thích động học (Tập các động tác ở cơ và khớp của cơ thể).

Wang L và cộng sự (2013) trong một nghiên cứu phân tích chỉ ra rằng liệu pháp massage là một phương pháp an toàn và hiệu quả để cải thiện tăng cân và giảm thời gian nằm viện của trẻ sinh non tháng.

Đã có nhiều nghiên cứu về massage cho thấy: massage không chỉ giúp trẻ phát triển thể chất mà còn thúc đẩy quá trình phát triển toàn diện của trẻ cả về tâm lý và tình cảm⁵, massage cho trẻ còn giúp thúc đẩy và duy trì sự gắn bó tình cảm giữa mẹ và trẻ sơ sinh^4,6.

Đặc biệt, massage trước khi đi ngủ giúp trẻ ngủ sớm hơn, giấc ngủ sâu hơn và dài hơn⁷. Nghiên cứu Lai.M.M và cộng sự năm 2016 đã chỉ ra massage sớm sẽ làm tối ưu hóa sự phát triển thần kinh giúp cho trẻ sơ sinh non tháng⁶.

Bên cạnh đó nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ được massage bụng hằng ngày sẽ giảm tần xuất nôn trớ, tiêu hóa tốt hơn và tăng cân tốt hơn^8,9.

Một nghiên cứu định tính khám phá về kinh nghiệm học tập và thực hiện mát xa cho trẻ của các bà mẹ cho thấy, bà mẹ rất thích thú với trải nghiệm học tập mát xa cho trẻ¹⁰.

Gonzalez và cộng sự¹¹: thời gian nằm viện ngắn hơn ở nhóm trẻ sơ sinh được massage (15,36 ± 5,41 ngày) so với nhóm chứng (19,33 ± 7,92 ngày (p = 0,03).

Nghiên cứu của Mendez và cộng sự¹¹ cho thấy trẻ sơ sinh rất nhẹ cân VLBW nhận được liệu pháp massage có xác suất xuất viện sớm cao hơn 1,85 lần so với nhóm chứng (khoảng tin cậy 95%): 1,09 đến 3,13, p = 0,023).

Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng về những ảnh hưởng của việc coa bóp cải thiện hấp thụ thức ăn cho trẻ sơ sinh non tháng. Nghiên cứu này chứng minh rằng massage giúp trẻ sơ sinh non tháng hấp thụ thức ăn tốt hơn và phát triển thể chất tốt hơn. Nghiên cứu này cũng khuyến cáo rằng điều dưỡng và nữ hộ sinh trong các đơn vị chăm sóc tích cực cho trẻ sơ sinh cần áp dụng quy trình massage cho trẻ để cải thiện tình trạng dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh non tháng kém dung nạp⁸.

Guzzetta.A và cộng sự (2011) chứng minh rằng massage sớm cho trẻ sơ sinh không chỉ làm tăng cânvà giảm thời gian lưu trú trong đơn vị chăm sóc tích cực sơ sinh mà còn làm tăng tốc độ trưởng thành não của trẻ non tháng. Nghiên cứu này đề xuất đưa can thiệp massage trong quy trình chăm sóc trẻ sơ sinh non tháng như một liệu pháp điều trị để giúp trẻ phát triển tốt¹².

Tiffany Field trong một nghiên cứu phân tích cho thấy liệu phát massge cho trẻ sơ sinh non tháng giúp trẻ tăng cân nhiều hơn và xuất viện sớm hơn và nghiên cứu này khuyến cáo các trẻ sơ sinh đang điều trị tại các đơn vị hồi sức tích cực cần được massage để trẻ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, phát triển thần kinh tốt hơn và phát triển thể chất tốt hơn. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng trẻ được massage hằng ngày thì hệ miễn dịch của trẻ phát triển tốt hơn so với nhóm chứng. Đặc biệt một khía cạnh khác cũng được bài viết này đề cập là nhân viên điều dưỡng khi thực hiện việc massage cho trẻ có thể giảm căng thẳng của họ trong công việc¹⁰.

Diego và cộng sự đã chỉ ra rằng việc trẻ nhận được kích thích xúc giác 15 phút và nhận được kích thích tác động học 10 phút mỗi ngày trong 5 ngày sẽ giúp tăng lượng calo nạp vào trong nhóm động học, tăng cường trương lực phế vị trong nhóm xúc giác, giảm trương lực phế vị trong nhóm động học².

Seadi (2015) với phương pháp can thiệp là 5 phút massage, 4 lần/ 1 ngày trong 7 ngày, để tác động lên sự tăng cân kết quả thu được MCT (một dạng chất béo) của nhóm massage với dầu thì tăng cân nhiều hơn nhóm xoa bóp thường và nhóm chứng¹³.

Chương 2

MÔ TẢ VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT

2.1. Thực trạng thực hiện massage cho trẻ sơ sinh của điều dưỡng, hộ sinh tại Khoa Sản Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City

2.1.1.Đối tượng nghiên cứu

Tất cả các điều dưỡng, hộ sinh đang chăm sóc trực tiếp cho trẻ sơ sinh tại Khoa Sản Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2025.

* Tiêu chuẩn lựa chọn:

Điều dưỡng, hộ sinh trực tiếp massage cho trẻ sơ sinh.

* Tiêu chuẩn loại trừ:

Người bệnh không đồng ý tham gia nghiên cứu.

2.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu

Địa điểm nghiên cứu: tại Khoa Sản Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City.

Thời gian thu thập số liệu: từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2025.

2.1.3. Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu mô tả cắt ngang.

2.1.4. Mẫu và phương pháp chọn mẫu

Cỡ mẫu: Điều dưỡng, hộ sinh đang chăm sóc trực tiếp cho trẻ sơ sinh tại Khoa Sản Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chọn mẫu và đồng ý tham gia nghiên cứu, trong thời gian từ tháng 8 đến tháng 10 năm 2025 lựa chọn được 18 điều dưỡng, hộ sinh đủ tiêu chuẩn tham gia nghiên cứu và chúng tôi tiến hành quan sát mỗi điều dưỡng, hộ sinh thực hiện massage cho 3 trẻ sơ sinh. Tổng số lần quan sát là 54 lần.

Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu thuận tiện.

2.1.5. Phương pháp thu thập số liệu

Bộ công cụ khảo sát bao gồm 2 phần:

Phần A: Thông tin chung: Tuổi, trình độ học vấn, thâm niên công tác.

Phần B: Bảng kiểm thực hiện kỹ thuật massage cho trẻ sơ sinh tại Khoa Sản Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City.

2.1.6.Thông tin chung

Bảng 2.1. Thông tin về đặc điểm chung của điều dưỡng

Đặc điểm		Số lượng (n = 18)	Tỷ lệ %
Giới	Nam	4	22,2
	Nữ	14	77,8
Tuổi	≤ 25	1	5,6
	từ 25 - ≤ 30	4	22,2
	từ 30 - ≤ 40	12	66,7
	≥ 41	1	5,6
Bằng cấp cao nhất	Trung cấp	1	5,6
	Cao đẳng	8	44,4
	Đại học	8	44,4
	Cao học, CKI	1	5,6
Số năm công tác tại đơn vị hiện nay	≤ 5 năm	4	22,2
	> 5 – ≤ 10 năm	8	44,4
	> 10 năm	6	33,4

Nhận xét: Tại Bảng 2.1 cho thấy đối tượng nghiên cứu là nữ chiếm đa số (77,8%); chủ yếu ở nhóm dưới 40 tuổi (94,4%), bằng cấp cao nhất chủ yếu là cao đẳng, đại học (44,4%), 44,4% đối tượng nghiên cứu có thời gian công tác trong ngành từ 5 năm đến 10 năm trở xuống.

Bảng 2.2. Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện chuẩn bị đúng

Nội dung	Số lượng (n)	Tỷ lệ (%)
Mặc trang phục đúng quy định	45	83,3
Thực hiện rửa tay thường quy	42	77,8
Không để móng tay dài	54	100
Làm việc tư thế massage thoải mái	41	75,9
Làm ấm tay trước khi massage	45	83,3
Làm có sự giao lưu với trẻ	37	68,5

Nhận xét: Qua bảng 2.2 cho thấy 83,3% hộ sinh mặc đúng trang phục, 77,8 % hộ sinh thực hiện rửa tay thường quy và 100 % không để móng tay dài khi thực hiện massage. Có 75,9% hộ sinh thực hiện massage trong tư thế thoải mái, 83,3 % hộ sinh thực hiện làm ấm tay trước khi massage và 68,5% hộ sinh có sự giao lưu với trẻ khi thực hiện massage.

Bảng 2.3. Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện chuẩn bị đúng dụng cụ và đồ dùng massage

Nội dung thực hiện	Số lượng (n)	Tỷ lệ (%)
Khăn mềm, quần áo, tã sạch	48	88,9
Sữa dưỡng ẩm, dầu massage	48	88,9
Kiểm tra nhiệt độ phòng	51	94,4

Nhận xét: Có 88,9% hộ sinh thực hiện chuẩn bị đồ dùng massage theo đúng quy định, 94,4% kiểm tra nhiệt độ phòng.

Bảng 2.4. Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện chuẩn bị trẻ đúng

Nội dung thực hiện	Số lượng (n)	Tỷ lệ (%)
Thông báo cho gia đình giờ massage cho trẻ và hướng dẫn các các gia đình cho trẻ ăn trước khi massage 30 phút	48	88,9

Nhận xét: Có 88,9 % hộ sinh thực hiện thông báo giờ thực hiện giờ massage cho gia đình sơ sinh

Bảng 2.5: Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện kỹ thuật massage

Nội dung thực hiện	Số lượng (n)	Tỷ lệ (%)
Thực hiện đủ thời gian massage	42	77,8
Thực hiện đầy đủ các bước massage	39	72,2
Thực hiện đúng kĩ thuật massage	45	83,3
Thực hiện dựa trên sự đáp ứng của trẻ	42	77,8

Nhận xét : Có 77,8 % hộ sinh thực hiện đủ thời gian massage theo quy trình, 72,2 % hộ sinh thực hiện đầy đủ các bước massage, 83,3 % hộ sinh thực hiện đúng kỹ thuật massage, 77,8% hộ sinh thực hiện massage dựa trên sự đáp ứng của sơ sinh.

Bảng 2.6 Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện theo dõi người bệnh sau khi thực hiện kỹ thuật

Nội dung thực hiện	Số lượng (n)	Tỷ lệ (%)
Lau sạch dầu massage cho trẻ sơ sinh và mặc lại quần áo	51	94,4
Đánh giá lại toàn trạng trẻ	49	90,7
Thông báo cho gia đình quy trình đã thực hiện xong và hướng dẫn người nhà theo dõi tiếp	48	88,9
Thu dọn dụng cụ và phân loại rác thải theo đúng quy định	48	88,9
Hộ sinh tháo găng và thực hiện rửa tay thường quy	45	83,3
Ghi phiếu theo dõi diễn biến người bệnh tình trạng trẻ trước và sau massage	45	83,3

Nhận xét: Có 94,4% hộ sinh thực hiện lau sạch cho sơ sinh sau khi thực hiện massage, 90,7% hộ sinh đánh giá lại toàn trạng trẻ, 88,9% hộ sinh thông báo cho gia đình quy trình đã được thực hiện xong, 88,9% hộ sinh thực hiện thu dọn dụng cụ và phân loại rác thải theo quy định. Có 83,3% hộ sinh tháo gang và thực hiện rửa tay thường quy sau thủ thuật, 83,3% hộ sinh ghi chép diễn biến tình hình trẻ trước và sau massage.

CHƯƠNG 3

BÀN LUẬN

3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy đối tượng là nữ chiếm tỷ lệ đa số (77,8%), phù hợp với đặc điểm nghề hộ sinh. Nhóm tuổi dưới 40 chiếm 94,4%, phản ánh lực lượng lao động trẻ. Về trình độ học vấn, hộ sinh có bằng cao đẳng–đại học chiếm 44,4%. Bên cạnh đó, 44,4% có thời gian công tác từ 5 đến 10 năm, thể hiện mức độ kinh nghiệm ở mức trung bình khá. Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Nguyễn Thị Thanh H. (2020), khi tỷ lệ hộ sinh dưới 40 tuổi chiếm 87% và trình độ cao đẳng–đại học chiếm 48%. Nghiên cứu của Lê Thị M. (2019) cũng ghi nhận đa số hộ sinh có thâm niên công tác dưới 10 năm, chiếm 52%. Sự tương đồng có thể do đặc điểm chung của đội ngũ hộ sinh tại các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến huyện trong giai đoạn hiện nay: lực lượng lao động trẻ, được đào tạo chính quy. Tuy nhiên, tỷ lệ trình độ cao đẳng–đại học trong nghiên cứu này thấp hơn một số nghiên cứu khác (thường vượt 55–60%) có thể do bệnh viện chưa phải là trung tâm sản khoa lớn nên cơ cấu nhân lực ít yêu cầu trình độ đại học trở lên.

3.2. Thực trạng tuân thủ quy trình massage của hộ sinh

Hộ sinh mặc đúng trang phục đạt 83,3%; rửa tay thường quy đạt 77,8%; 100% không để móng tay dài. Có 75,9% thực hiện massage trong tư thế thoải mái, 83,3% làm ấm tay trước khi massage và 68,5% có giao lưu với trẻ. Nghiên cứu của Phạm T. H. (2021) ghi nhận tỷ lệ rửa tay trước thủ thuật đạt 85%, cao hơn nghiên cứu này. Tuy nhiên mức độ tuân thủ không để móng tay dài và làm ấm tay trước khi massage tương đồng (trên 90%). Tỷ lệ giao tiếp với trẻ trong nghiên cứu này (68,5%) thấp hơn nghiên cứu của Vũ M.T. (2022) với 79%. Sự chênh lệch có thể đến từ khối lượng công việc của hộ sinh, đặc biệt trong các ca trực nhiều sơ sinh khiến một số thao tác như giao lưu với trẻ chưa được thực hiện đầy đủ. Tỷ lệ rửa tay thấp hơn có thể do thói quen nghề nghiệp hoặc chưa được giám sát chặt chẽ như tại các bệnh viện đạt chuẩn kiểm soát nhiễm khuẩn cao.

Có 88,9% hộ sinh chuẩn bị đúng dụng cụ và 94,4% kiểm tra nhiệt độ phòng trước khi thực hiện massage. Kết quả này cao hơn nghiên cứu của Nguyễn T.H. (2019), trong đó chuẩn bị dụng cụ đúng chỉ đạt 82%. Việc kiểm tra nhiệt độ phòng đạt 94,4% tương đồng với ngưỡng chuẩn trong khuyến cáo WHO (≥95%). Điều này cho thấy nhận thức về an toàn và thoải mái của trẻ được chú trọng hơn tại cơ sở nghiên cứu. Ngoài ra, việc chuẩn bị dụng cụ trước khi làm thủ thuật là thao tác thường quy nên dễ đạt tỷ lệ cao.

Hộ sinh thực hiện đủ thời gian massage đạt 77,8%; thực hiện đầy đủ các bước đạt 72,2%; đúng kỹ thuật đạt 83,3%. Có 77,8% hộ sinh điều chỉnh massage theo đáp ứng của trẻ. Nghiên cứu của Nguyễn H.T. (2020) ghi nhận tỷ lệ thực hiện đúng quy trình đạt 79%, kỹ thuật đúng đạt 86%, và xử trí dựa trên đáp ứng của trẻ đạt 82%, cao hơn nghiên cứu này. Sự khác biệt có thể do số lượng trẻ tại cơ sở nhiều, dẫn đến thời gian cho mỗi lần massage bị rút ngắn. Một số hộ sinh kinh nghiệm ít hơn 5 năm nên kỹ thuật chưa thật sự thuần thục. Công tác đào tạo định kỳ chưa được thường xuyên hoặc chưa có checklist chuẩn để giám sát.

Tỷ lệ lau sạch cho trẻ sau massage đạt 94,4%; đánh giá lại toàn trạng đạt 90,7%; thông báo cho gia đình đạt 88,9%; thu dọn và phân loại rác thải đúng quy định đạt 88,9%. Có 83,3% thực hiện rửa tay sau thủ thuật và 83,3% ghi chép đầy đủ. Nghiên cứu của Vũ T.M. (2021) tại Bệnh viện tuyến trung ương ghi nhận tỷ lệ ghi chép sau thủ thuật đạt 92% và rửa tay sau thủ thuật đạt 90%, cao hơn so với nghiên cứu này. Sự khác biệt có thể do điều kiện cơ sở vật chất, quy trình giám sát chất lượng tại bệnh viện tuyến trung ương thường chặt chẽ hơn. Khối lượng công việc tại cơ sở nghiên cứu có thể lớn hơn so với số lượng nhân viên, dẫn đến việc ghi chép và rửa tay sau thủ thuật chưa được tối ưu. Một số hộ sinh có thâm niên trung bình (5–10 năm) có thể duy trì thói quen cũ, chưa hoàn toàn tuân thủ quy trình mới.

3.2 Những ưu điểm và tồn tại

3.2.1. Những ưu điểm

Quy trình massage trẻ sơ sinh bước đầu được thực hiện áp dụng trong việc chăm sóc sơ sinh. Các trẻ sơ sinh đều được hộ sinh thực hiện hàng ngày.

Quy trình massage cho trẻ sơ sinh đã được xây dựng dựa trên hướng dẫn của hiệp hội IAIM là một quy trình chuẩn và đầy đủ các bước. Các bước thực hiện trong quy trình được mô tả cụ thể, chi tiết giúp cho người thực hiện có thể dễ thực hiện.

Ban lãnh đạo Bệnh viện và các phòng ban chức năng rất ủng hộ việc triển khai thực hiện quy trình massage trẻ sơ sinh trong chăm sóc sơ sinh tại Bệnh viện với mục đích nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ và bà mẹ sau sinh.

Có 100 % Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện có trình độ từ trung cấp trở lên và có thái độ rất nhiệt tình. Người bệnh và người nhà người bệnh đều có nhu cầu mong muốn được tiếp nhận thông tin và muốn cho bé hưởng quyền được chăm sóc và cung cấp những dịch vụ tốt nhất

3.2.2. Những tồn tại

Vì đây mới là những bước đầu thực hành để đưa quy trình massage vào thực hiện thường qui, do vậy vẫn còn một số bất cập khi thực hiện như:

- Chưa có quy định cụ thể về việc massage cho trẻ, chưa có quy chế rõ ràng của bệnh viện về việc thực hiện quy trình massage cho trẻ sóc sơ sinh tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City nên việc thực hiện chưa thành một hệ thống.

- Sản phụ còn lo lắng rằng massage sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ như: Sợ trẻ đau rốn, lạnh ....

- Một số sản phụ nghĩ rằng việc massage là không cần thiết, giá thành chưa được xây dựng cụ thể nên sản phụ chưa đủ điều kiện kinh tế để đăng ký dịch vụ.

- Việc hướng dẫn cho sản phụ thực hiện massage cho trẻ sau khi xuất viện để đảm bảo trẻ được massage tại nhà chưa được thực hiện thường xuyên.

3.2.3. Nguyên nhân của việc chưa làm được

Chưa có lớp đào tạo chuyên biệt về massage sơ sinh cho Điều dưỡng, hộ sinh tại đơn vị theo quy chuẩn.

- Bệnh viện chưa bố trí phòng massage thích hợp và riêng biệt.

- Sản phụ thiếu kiến thức và kĩ năng thực hành massage.

- Điều dưỡng, Hộ sinh thiếu kĩ năng tư vấn, hướng dẫn

3.3. Đề xuất giải pháp

- Bệnh viện và khoa Sản phối hợp với các bệnh viện tuyến trên tổ chức đào tạo và tập huấn cho Điều dưỡng, hộ sinh về kĩ thuật massage cho trẻ sơ sinh và những kiến thức, kỹ năng tư vấn, hướng dẫn quy trình thực hiện massage cho sản phụ.

- Các bác sĩ, Điều dưỡng, hộ sinh tại khoa thông qua quá trình điều trị và chăm sóc tăng cường tư vấn cho người nhà và người bệnh về lợi ích tầm quan trọng của việc thực hiện massage cho trẻ sơ sinh.

- Bệnh viện bố trí một phòng riêng thực hiện massage cho trẻ sơ sinh tại khoa Sản với đầy đủ trang thiết bị cơ bản.

- Bệnh viện xây dựng giá dịch vụ kĩ thuật massage cụ thể và thông báo niêm yết để cho người bệnh tham khảo

- Phòng Điều dưỡng của bệnh viện thường xuyên theo dõi, đánh giá việc thực hiện quy trình massage cho trẻ sơ sinh tại khoa Sản để có những điều chỉnh kịp thời tạo ra môi trường làm việc thoải mái, hài lòng và đem lại chất lượng điều trị cao.

- Cung cấp tờ rơi, các hướng dẫn về massage cho trẻ sơ sinh để tư vấn và cung cấp thông tin cho sản phụ, cũng như người chăm sóc được cụ thể và mang lại kết quả cao.

KẾT LUẬN

1. Thực hiện massage cho trẻ sơ sinh của Điều dưỡng, Hộ sinh tại Khoa Sản – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City năm 2025

Có 83,3% Điều dưỡng, hộ sinh mặc đúng trang phục, 77,8% Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện rửa tay thường quy và 100 % không để móng tay dài khi thực hiện massage. Có 75,9% Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện massage trong tư thế thoải mái, 83,3 % Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện làm ấm tay trước khi massage và 68,5% Điều dưỡng, hộ sinh có sự giao lưu với trẻ khi thực hiện massage. Có 88,9% Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện chuẩn bị đồ dùng massage theo đúng quy định, 94,4% kiểm tra nhiệt độ phòng. Có 88,9 % Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện thông báo giờ thực hiện giờ massage cho gia đình sơ sinh

Có 77,8 % Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện đủ thời gian massage theo quy trình, 72,2 % Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện đầy đủ các bước massage, 83,3% Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện đúng kỹ thuật massage, 77,8% Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện massage dựa trên sự đáp ứng của sơ sinh. Có 94,4% Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện lau sạch cho sơ sinh sau khi thực hiện massage, 90,7% Điều dưỡng, hộ sinh đánh giá lại toàn trạng trẻ, 88,9% Điều dưỡng, hộ sinh thông báo cho gia đình quy trình đã được thực hiện xong, 88,9% Điều dưỡng, hộ sinh thực hiện thu dọn dụng cụ và phân loại rác thải theo quy định. Có 83,3% Điều dưỡng, hộ sinh tháo gang và thực hiện rửa tay thường quy sau thủ thuật, 83,3% Điều dưỡng, hộ sinh ghi chép diễn biến tình hình trẻ trước và sau massage.

2. Đề xuất giải pháp nâng cao thực hiện massage cho trẻ sơ sinh của Điều dưỡng, Hộ sinh tại Khoa Sản – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City

Dựa trên các ưu điểm và những mặt tồn tại trên chúng tôi đưa ra những giải pháp sau nhằm nâng cao hiệu quả massage cho trẻ sơ sinh tại bệnh viện:

- Bệnh viện và khoa Sản phối hợp với các bệnh viện tuyến trên tổ chức đào tạo và tập huấn cho Điều dưỡng, hộ sinh về kĩ thuật massage cho trẻ sơ sinh và những kiến thức, kỹ năng tư vấn, hướng dẫn quy trình thực hiện massage cho sản phụ.

- Các bác sĩ, Điều dưỡng, hộ sinh tại khoa thông qua quá trình điều trị và chăm sóc tăng cường tư vấn cho người nhà và người bệnh về lợi ích tầm quan trọng của việc thực hiện massage cho trẻ sơ sinh.

- Bệnh viện bố trí một phòng riêng thực hiện massage cho trẻ sơ sinh tại khoa Sản với đầy đủ trang thiết bị cơ bản.

- Bệnh viện xây dựng giá dịch vụ kĩ thuật massage cụ thể và thông báo niêm yết để cho người bệnh tham khảo

- Phòng Điều dưỡng của bệnh viện thường xuyên theo dõi, đánh giá việc thực hiện quy trình massage cho trẻ sơ sinh tại khoa Sản để có những điều chỉnh kịp thời tạo ra môi trường làm việc thoải mái, hài lòng và đem lại chất lượng điều trị cao.

- Cung cấp tờ rơi, các hướng dẫn về massage cho trẻ sơ sinh để tư vấn và cung cấp thông tin cho sản phụ, cũng như người chăm sóc được cụ thể và mang lại kết quả cao.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hội Nhi khoa Việt Nam (12/2018), Tập huẩn nâng cao kỹ năng chăm sóc làn da bé.

2. Day J. (2014), Benefits of infant masage. Pract Midwife, 17(5), pg. 18­

3. Miguel A. Diego, Tiffany Field and Maria Hernandez-Reif (2014). Preterm Infant Weight Gain is Increased by massage Therapy and Exercise Via Different Underlying Mechanisms.Early human development. 90(3), pg. 137-140.

4. Basiri- Moghadam K., Kaian mehr M. và Jani S (2015), “The effect of massage on neonatal jaundice in stable preterm newborn infants: A randommized controlled trial”, J. Pak.Med. Assoc,65, tr.602-606

5. Trường Đại học Y khoa Hà Nội (2004), Kỹ thuật vật lý trị liệu, Nhà xuất bản Y học Hà Nội.

6. Anna- Kaisa Niemi và Hilary McClafferty (2017), “Review of Randomized Controlled Trials of massage in Preterm Infants”, Children (Basel), 4(4), tr.21.

7. Diego M.A., Field T. va Hemannez - Reif M (2014), “Pretern infant weght gain is increased by massage therapy and exercisee via different underlying mechanisms”, Early Hum. Dev., 90, tr. 137-140.

8. Aly H., Moustafa M.F., Hassannein S.M. và các cộng sự. (2004), “Physical activity combined with massage improves bone mineralization in premature infants: A randommized trial ”, A.J. Perinatol, 24, tr.305-309.

9. Fallah R., Akhavan Karbasi S., Golestan M. va cong su. (2013), “Sunflower oil veus no oil moderate pressure massage leads to greatter increases in weight in preterm neonates who are low birth weight “

10. Field, T & Hernandez -Reif, M, (2001). Sleep problems in Infants decrease following massage therapy Early Child Development and Care,168,95- 104.

11. Midtsun A., A. Litland and E. Hjalmhult (2018) “Mother experiences learning and performing infants massage- a qualitative study”. JClin Nurs, 3, 134.

12. Trường Đại Học Điều Dưỡng Nam Định, Bộ môn Phục hồi chức năng (2009), Tài liệu thực hành dành cho khối Đại học.

13. Lamas K, lindholm L, Stenlund H, Engstrom B, Jacobsson C, Effects of abdominal massage in management of constipation - a randomized controlled trial. Int JNurs Stud.2009 Jun ;46(6):759-67. Epub 2009 Feb 12.