Bài thuốc xông giải cảm: Tinh hoa của dược liệu cổ truyền

Khi thời tiết giao mùa, hoặc khi cơ thể có các triệu chứng như đau đầu, nhức mỏi, sợ lạnh, sổ mũi và sốt nhẹ không ra mồ hôi, người Việt ta thường tìm đến phương pháp xông hơi bằng thảo dược. Đây là một bài thuốc tân ôn giải biểu (dùng vị cay, ấm để làm ra mồ hôi, giải cảm) đã được chứng minh hiệu quả qua nhiều thế hệ.
Cách sử dụng thảo dược trong xông hơi: Bí quyết thải độc và phục hồi sức khỏe Một số bài thuốc y học cổ truyền trị cảm lạnh

Trong Đông y, cảm lạnh (cảm phong hàn) xảy ra khi các yếu tố gây bệnh (Phong, Hàn) xâm nhập và làm bế tắc lỗ chân lông và kinh mạch ngoài da.

Tác dụng của xông hơi: Hơi nóng từ nồi nước xông giúp làm ấm cơ thể, kích thích các huyệt đạo và làm giãn nở lỗ chân lông.

Bài thuốc xông giải cảm: Tinh hoa của dược liệu cổ truyền
(Ảnh minh họa)

Tác dụng của tinh dầu: Tinh dầu bay hơi từ các loại lá thuốc có tính ấm, cay sẽ theo hơi nước thẩm thấu vào cơ thể, giúp khu phong trừ hàn (đẩy tà khí lạnh ra ngoài) và tuyên thông phế khí (làm thông thoáng đường hô hấp).

Xông hơi giải cảm giúp cơ thể ra mồ hôi (giải biểu), giải phóng tà khí, giảm đau đầu, nghẹt mũi và cảm giác nặng nề.

Một nồi lá xông hoàn chỉnh thường kết hợp ít nhất 5-7 loại lá thuộc các nhóm tác dụng khác nhau để đạt hiệu quả toàn diện:

Nhóm dược liệu Dược liệu tiêu biểu Công dụng chính theo Y học cổ truyền
Nhóm Tinh dầu (Khu phong, Kháng khuẩn) Sả, hương nhu, bạc hà, kinh giới, tía tô Giúp ra mồ hôi, thông mũi họng, sát khuẩn, giảm đau đầu.
Nhóm vỏ/lá chứa tinh dầu mạnh Lá chanh, lá bưởi, vỏ quýt (trần bì) Mùi thơm dễ chịu, giúp thư giãn, tiêu thực, tăng cường sức đề kháng.
Nhóm Giải nhiệt/Tiêu đờm Lá tre, cúc tần, ngải cứu Giúp thanh nhiệt nhẹ, hỗ trợ tiêu đờm, điều hòa khí huyết.
Gia vị tăng cường Gừng tươi, Muối hạt Gừng có tính ấm nóng mạnh, giúp ôn trung tán hàn (làm ấm), chống viêm; Muối có tác dụng sát khuẩn.

Xông hơi đúng cách

Để bài thuốc xông phát huy hiệu quả tối đa và an toàn, cần tuân thủ quy trình sau:

1. Chuẩn bị dược liệu và nấu nước

  • Liều lượng: Lấy mỗi loại lá khoảng 50-100 gram (một nắm tay). Rửa sạch tất cả.

  • Thứ tự nấu:

Cho các loại lá dai, củ (gừng) vào nồi trước, đổ nước ngập khoảng 2/3 nồi.

Đun sôi. Khi nước gần sôi thì cho các loại lá có nhiều tinh dầu dễ bay hơi (tía tô, bạc hà, hương nhu) vào sau cùng.

Đậy kín vung nồi, đun sôi trở lại khoảng 3-5 phút rồi bắc ra, không nên đun quá lâu làm bay hơi hết tinh dầu.

Bài thuốc xông giải cảm: Tinh hoa của dược liệu cổ truyền
(Ảnh minh họa: Internet)

2. Quá trình xông hơi

  • Phòng xông: Chọn phòng kín gió tuyệt đối.

  • Tiến hành:

Người bệnh cởi bỏ quần áo ngoài, ngồi trên ghế hoặc giường.

Đặt nồi nước xông ngay dưới chân (hoặc giữa hai chân), trùm chăn dày kín từ đầu xuống.

Mở hé vung nồi từ từ để hơi nóng thoát ra dần dần, tránh bị bỏng đột ngột.

Hít thở sâu hơi nước nóng. Thời gian xông lý tưởng là 10-15 phút, hoặc cho đến khi mồ hôi ra đều toàn thân.

3. Sau khi xông

Khi mồ hôi đã ra nhiều, dừng xông ngay.

Lau khô người bằng khăn sạch, thấm mồ hôi.

Thay quần áo khô, mặc đồ ấm.

Nằm nghỉ ngơi trên giường, tránh gió lùa. Tuyệt đối không tắm ngay sau khi xông.

Một số lưu ý khi xông

- Chỉ nên xông 1 lần/ngày và chỉ cần xông 1-2 lần là đủ. Lạm dụng xông nhiều lần dễ gây hao tổn tân dịch, thoát mồ hôi quá mức.

- Có thể nhỏ thêm vài giọt tinh dầu tràm, bạc hà hoặc khuynh diệp vào nồi xông khi vừa bắc ra để tăng tác dụng.

- Trẻ em dưới 12 tuổi nên xông đầu mặt nhẹ nhàng, không xông toàn thân.

- Ngừng xông ngay lập tức nếu thấy khó thở, tức ngực, choáng váng hoặc mệt lả.

- Sau khi xông, nên uống một bát cháo giải cảm nóng (cháo hành tía tô) hoặc một cốc nước ấm để bù nước và điện giải.

- Những đối tượng không nên xông: Người đang sốt cao trên 39,5 độ C; Người bị bệnh tim mạch, huyết áp cao, suy tim; Phụ nữ mang thai, người mới ốm dậy, người quá suy nhược.

Xông lá giải cảm là một phương pháp hỗ trợ tuyệt vời, an toàn và dễ thực hiện. Tuy nhiên, nó chỉ có tác dụng giảm triệu chứng cảm cúm nhẹ. Nếu bệnh kéo dài hoặc có diễn biến nặng, bạn cần tìm kiếm sự tư vấn và điều trị từ bác sĩ chuyên khoa.

Lam Anh (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn/

Tin liên quan

Dự báo thời tiết ngày 20/3/2026: Bắc Bộ sáng sớm có sương mù nhẹ rải rác

Dự báo thời tiết ngày 20/3/2026: Bắc Bộ sáng sớm có sương mù nhẹ rải rác

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia vừa đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày 20/3/2026.
Trung tướng Đặng Hồng Đức: Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an cần thúc đẩy sản xuất sản phẩm thuốc y học cổ truyền

Trung tướng Đặng Hồng Đức: Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an cần thúc đẩy sản xuất sản phẩm thuốc y học cổ truyền

Ngày 17/3, tại Hà Nội, Trung tướng Đặng Hồng Đức, Ủy viên trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an chủ trì buổi làm việc với Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an về các mặt công tác của đơn vị.
Lần đầu tiên ghép tạng domino tại Việt Nam: Mở rộng cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân

Lần đầu tiên ghép tạng domino tại Việt Nam: Mở rộng cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân

Việt Nam vừa ghi dấu một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực ghép tạng khi lần đầu tiên thực hiện thành công ca ghép tạng theo chuỗi liên hoàn đặc biệt (domino) - kỹ thuật y học hiện đại giúp tối ưu hóa nguồn tạng hiến, mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân cùng lúc.

Cùng chuyên mục

Nước gạo rang - Thức uống “dưỡng vị” trong y học cổ truyền

Nước gạo rang - Thức uống “dưỡng vị” trong y học cổ truyền

Trong kho tàng ẩm thực và kinh nghiệm chăm sóc sức khỏe của người Việt, nhiều thức uống giản dị lại mang giá trị dưỡng sinh đáng kể. Nước gạo rang là một ví dụ điển hình. Từ những hạt gạo quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, khi được rang thơm và nấu thành nước, thức uống này không chỉ có hương vị dễ chịu mà còn được y học cổ truyền đánh giá là có nhiều tác dụng tốt đối với cơ thể.
Cây lá bỏng - “Tủ thuốc xanh” trong vườn nhà

Cây lá bỏng - “Tủ thuốc xanh” trong vườn nhà

Cây lá bỏng (còn gọi là sống đời) thường được trồng làm cảnh hoặc làm thuốc. Theo kinh nghiệm dân gian, loại cây này không chỉ dễ trồng mà còn có nhiều tác dụng như thanh nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ làm lành vết thương và giảm ho. Từ lâu, lá bỏng đã trở thành vị thuốc quen thuộc trong nhiều bài thuốc đơn giản, dễ áp dụng tại nhà.
Y học cổ truyền Việt Nam cùng y học hiện đại trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước - Những vấn đề cần quan tâm để phát triển bền vững

Y học cổ truyền Việt Nam cùng y học hiện đại trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước - Những vấn đề cần quan tâm để phát triển bền vững

Tạp chí Sức Khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết: "Y học cổ truyền Việt Nam cùng y học hiện đại trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước - Những vấn đề cần quan tâm để phát triển bền vững" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Hạ khô thảo - Dược liệu giúp thanh nhiệt và hỗ trợ huyết áp

Hạ khô thảo - Dược liệu giúp thanh nhiệt và hỗ trợ huyết áp

Trong kho tàng dược liệu của y học cổ truyền, hạ khô thảo là một vị thuốc quen thuộc, được sử dụng để thanh nhiệt, tiêu viêm và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý. Loài cây này mọc hoang ở nhiều nơi, dễ thu hái và có giá trị dược tính đáng chú ý, đặc biệt trong các bài thuốc liên quan đến gan, huyết áp và các chứng viêm.
Cây thành ngạnh và những công dụng bất ngờ trong y học cổ truyền

Cây thành ngạnh và những công dụng bất ngờ trong y học cổ truyền

Trong kho tàng dược liệu của y học cổ truyền Việt Nam, nhiều loại cây mọc hoang trong tự nhiên lại có giá trị chữa bệnh. Cây thành ngạnh là một trong số đó. Dù không quá phổ biến trong đời sống hằng ngày, nhưng theo kinh nghiệm dân gian, loại cây này được sử dụng để hỗ trợ điều trị nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt liên quan đến tiêu hóa và giải độc cơ thể.
Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Không chỉ nổi tiếng với các bài thuốc thảo dược, y học cổ truyền Việt Nam còn có nhiều phương pháp trị liệu không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và dưỡng sinh. Dựa trên nguyên lý cân bằng âm dương, điều hòa khí huyết, các liệu pháp này ngày càng được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt khi bệnh mạn tính gia tăng và xu hướng sống khỏe tự nhiên trở nên phổ biến.

Các tin khác

Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

Không chỉ mang vẻ đẹp thanh tao và hương thơm dễ chịu, nhiều loài hoa còn được y học cổ truyền xem như những vị thuốc quý giúp bồi bổ cơ thể, điều hòa khí huyết và chăm sóc sắc đẹp. Từ hoa cúc, hoa hồng đến hoa nhài hay hoa sen, mỗi loài hoa đều chứa những dược tính tự nhiên góp phần giúp phụ nữ khỏe - đẹp hơn mỗi ngày.
Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tạp chí Sức khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết "Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Không chỉ là loại rau gia vị góp mặt trong nhiều món ăn truyền thống, rau răm còn được y học cổ truyền và một số nghiên cứu hiện đại ghi nhận với nhiều lợi ích đáng chú ý. Tuy nhiên, sử dụng thế nào để tốt cho sức khỏe là điều không phải ai cũng hiểu rõ.
Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

Đau nhức xương khớp là tình trạng phổ biến ở người cao tuổi, đặc biệt khi thời tiết thay đổi, trời lạnh hoặc ẩm ướt. Không chỉ gây khó khăn trong vận động, các bệnh lý xương khớp còn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và tâm lý của người già. Bên cạnh các phương pháp điều trị của y học hiện đại, y học cổ truyền với hệ thống thuốc nam phong phú được xem là giải pháp hỗ trợ an toàn, phù hợp với thể trạng người cao tuổi nếu được sử dụng đúng cách.
Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

Với Nam y, phần lớn các bài thuốc dựa vào cây thuốc bản địa thì chất lượng dược liệu càng đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường dược liệu ngày càng mở rộng, câu chuyện đảm bảo nguồn dược liệu sạch, có truy xuất nguồn gốc và đạt chuẩn đang trở thành một trong những vấn đề cốt lõi đối với sự phát triển bền vững của y học cổ truyền Việt Nam.
Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Trong không khí rực rỡ của mùa xuân Bính Ngọ 2026, Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông đã trở thành một điểm đến tâm linh, văn hóa và sức khỏe đặc biệt đối với người dân và du khách trên khắp cả nước.
Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

Cây quất không chỉ quen thuộc trong dịp Tết mà còn là một loại cây mang lại giá trị sức khỏe đáng chú ý. Từ quả đến vỏ, quất được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và các bài thuốc dân gian nhờ đặc tính giàu tinh dầu, vitamin và hợp chất sinh học. Dưới góc nhìn của cả y học cổ truyền và y học hiện đại, quất được đánh giá là thực phẩm - dược liệu tự nhiên giúp hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt phù hợp trong giai đoạn giao mùa và những thời điểm cơ thể dễ suy giảm miễn dịch.
Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Y học cổ truyền Việt Nam là kết tinh của trí tuệ dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Trong kho tàng dược liệu phương Đông, Corydalis yanhusuo - thường gọi là huyền hồ - được biết đến như một vị thuốc có tác dụng giảm đau và hoạt huyết. Từ lâu, dược liệu này đã được sử dụng trong y học cổ truyền để hỗ trợ điều trị đau bụng kinh, đau đầu, đau dạ dày, đau do ứ trệ khí huyết. Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại bước đầu cũng ghi nhận những hoạt chất trong huyền hồ có tiềm năng tác động lên hệ thần kinh và tuần hoàn.
Xem thêm
​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

Trong tiết xuân của ngày rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, ngành Y tế Việt Nam lại cùng hướng về Y Miếu (Hà Nội) và mảnh đất Liêu Xá (Hưng Yên) để tưởng niệm 235 năm ngày mất của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Sự kiện không chỉ là nghi thức tâm linh, mà còn là dịp để nhìn lại giá trị xuyên thời đại của một hệ thống tư tưởng y học đồ sộ.
Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.
Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Phiên bản di động