Cây vàng đắng: Công dụng, cách dùng trị bệnh

Cây Vàng Đắng, còn được biết đến với nhiều tên gọi như loong t’rơn, kơ trơng, dây đằng giang, hoàng đằng, hoàng đằng lá trắng và dây khai, nổi bật với vị đắng và tính lạnh. Loại cây này không chỉ phổ biến ở các vùng núi rừng Đông Nam Bộ mà còn xuất hiện tại Tây Nguyên, mang trong mình giá trị dược liệu quý báu. Người dân từ lâu đã tin tưởng và sử dụng cây vàng đắng để điều trị nhiều chứng bệnh như kiết lỵ, viêm phế quản, và lở ngứa ngoài da.
Cây thuốc nam và phòng ngừa bệnh ung thư: Bí quyết từ thiên nhiên được khoa học công nhận Thảo dược điều trị bệnh cảm cúm - Giải pháp tự nhiên an toàn và hiệu quả Cây thuốc nam cho bệnh viêm xoang: Giải pháp tự nhiên hiệu quả từ thiên nhiên Công dụng và bài thuốc chữa bệnh hiệu quả từ cây rau khúc Bài thuốc chữa bệnh từ cây dạ cẩm Công dụng và bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu ba đậu

Cây vàng đắng là gì?

Vàng đắng có tên khoa học là Coscinium fenestratum (Goetgh) Colebr).

Họ: Tiết dê – Menispermaceae;

Tên gọi khác: Vàng đằng, dây đằng giang...

Cây vàng đắng là 1 loại dược liệu thuộc cây leo to, bò trên mặt đất hoặc leo trên những cây thân gỗ to. Cây vàng đắng có phần thân hình trụ, đường kính khoảng 5-10cm. Cây non có màu trắng bạc, già thì xù xì.

Lá cây vàng đắng mọc so le, mặt trên của lá màu xanh, mặt dưới màu trắng có phần lông to. Lá cây vàng đắng dài từ 15-30cm, rộng khoảng 10-20cm. Hoa cây vàng đắng màu vàng, hơi tím, mọc ở kẽ lá. Rễ cây vàng đắng hình trụ, ngoài vàng vàng, cắt ngang có hình bánh xe, tia tuỷ hình nan hoa. Cây vàng đắng trồng bằng gieo hạt, hoặc từ chồi của gốc còn sót lại sau khi cắt.

Cây vàng đắng là loại dược liệu quý hiếm. Người ta thường dùng thân, rễ để sử dụng làm thuốc.

Cây vàng đắng: Công dụng, cách dùng trị bệnh
Cây vàng đắng: Công dụng, cách dùng trị bệnh

Công dụng cây vàng đắng

Cây vàng đắng có tác dụng gì? Theo đó cây vàng đắng có nhiều công dụng trong cả y học hiện đại và y học cổ truyền.

Công dụng cây vàng đắng trong y học hiện đại

Trong y học hiện đại, cây vàng đắng có tác dụng gì? Theo đó, y học hiện đại đã chỉ ra một số công dụng của công vàng đắng như:

  • Kháng khuẩn;
  • Diệt Amip;
  • Lợi mật;
  • Ngăn ngừa hình thành các mảng xơ vữa;
  • Giảm chất béo triglyceride ở gan;
  • Giảm cholesterol trong máu;
  • ...

Nhìn chung, công dụng cây vàng đắng chủ yếu dùng trong nhiễm khuẩn, các bệnh tim mạch

Công dụng cây vàng đắng trong y học cổ truyền

Cây vàng đắng trong Đông y có vị đắng, tính lạnh. Công dụng cây vàng đắng trong y học cổ truyền chủ yếu là:

  • Thanh nhiệt;
  • Giải độc;
  • Sát trùng;
  • Tiêu viêm;

Cây vàng đắng được quy vào kinh Phế, Tỳ, Can.

Bài thuốc từ cây vàng đắng
Bài thuốc từ cây vàng đắng

Bài thuốc từ cây vàng đắng

Chữa viêm ruột, viêm dạ dày: 4 - 12g rễ vàng đắng sắc uống mỗi ngày.

Chữa đau mắt sưng đỏ: 8g vàng đắng, 2g cam thảo, kinh giới, bạch chỉ, phòng phong, long đởm thảo, cúc hoa mỗi vị 4g, mộc thông 9g. Mang tất cả vị thuốc trên sắc nước uống liên tục trong 3 - 5 ngày.

Chữa viêm tại, viêm đường tiết niệu, viêm phế quản: Cây vàng đắng, huyết dụ, mộc thông mỗi vị từ 10 - 12g. Đem các vị thuốc trên sắc lấy nước uống cho đến khi khỏi bệnh.

Chữa viêm tai có mủ: Vàng đắng mang xay thành bột, lấy khoảng 20g và phèn chua 10g tán nhuyễn, trộn đều và thổi vào tai. Ngày làm 2 - 3 lần liên tục.

Hoặc: Phèn chua 10g và bột vàng đắng 20g. Tán nhuyễn, trộn đều và thổi vào tai. Thực hiện 2 – 3 lần/ ngày liên tục trong vài ngày.

Trị tiêu chảy, kiết lỵ: Bột vàng đắng, mức hoa trắng hoặc cao cỏ sữa lá lớn mang trộn đều làm thành viên hoàn, lấy uống hàng ngày.

Viêm kẽ chân ngứa và chảy nước: Vàng đắng từ 10 - 20g, quả kha tử 10g, mang giã nát và sắc với nước lấy nước thuốc ngâm chân 1 ngày 1 - 2 lần.

Chữa nóng trong người cho trẻ: Lấy lượng vàng đắng vừa đủ đem nấu nước tắm 1 - 2 lần/ ngày.

Lưu ý:

Người có huyết hàn hoặc mắc các bệnh do hàn không nên sử dụng dược liệu.

Vàng đắng có thể được dùng để chế thành thuốc nhỏ mắt và sử dụng để điều trị viêm kết mạc. Tuy nhiên việc tự thực hiện bài thuốc này tại nhà có thể không đảm bảo vô khuẩn và gây ra tình trạng bội nhiễm. Vì vậy bạn chỉ nên thực hiện các bài thuốc này khi có sự cho phép của bác sĩ./.

Thúy Hà (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn

Tin liên quan

Cây vàng đắng: Vị thuốc quý trong y học cổ truyền và hiện đại

Cây vàng đắng: Vị thuốc quý trong y học cổ truyền và hiện đại

Cây Vàng đắng (Coscinium fenestratum) từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc quý trong y học cổ truyền, đồng thời cũng là nguồn nguyên liệu quan trọng để chiết xuất berberine – một hoạt chất có nhiều ứng dụng trong y học hiện đại. Với những đặc điểm sinh học độc đáo và công dụng đa dạng, cây Vàng đắng ngày càng được nghiên cứu và sử dụng rộng rãi.
Tác dụng – công dụng chung của cây Bách hợp

Tác dụng – công dụng chung của cây Bách hợp

Tác dụng chung của cây Bách hợp là trị ho, ho ra máu, trong đờm có lẫn máu, nôn ra máu, viêm khí quản cấp, mạn tính; hồi hộp, phiền muộn, mất ngủ, ngủ mơ, nhất là sau khi ốm dậy, tai ù, đau tai; đại tiện bí kết, tiểu tiện ngắn đỏ.
Tác dụng chữa bệnh nổi bật của cây Vàng đắng

Tác dụng chữa bệnh nổi bật của cây Vàng đắng

Trong kho tàng dược liệu của y học cổ truyền Việt Nam, cây Vàng đắng (tên khoa học Coscinium fenestratum) là một trong những vị thuốc nam quý hiếm, nổi bật với tác dụng hạ nhiệt, thanh nhiệt, giải độc và điều trị hiệu quả nhiều bệnh lý thường gặp như lỵ, sốt rét, đau mắt, tiêu hóa kém. Cây phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền Trung và miền Nam nước ta, đặc biệt là vùng rừng núi như Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Gia Lai, Kon Tum, Bình Phước...

Cùng chuyên mục

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong gắn liền với hình ảnh những chiếc bánh chưng, bánh tét trong dịp Tết cổ truyền. Không những vậy, lá dong còn là vị thuốc dân gian với nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cùng tìm hiểu về tác dụng của lá dong theo y học cổ truyền cùng những bài thuốc hữu ích từ loại lá này.
Bác sĩ Vũ Hữu Tỉnh – Người kế thừa dòng chảy y học cổ truyền giữa lòng Thủ đô

Bác sĩ Vũ Hữu Tỉnh – Người kế thừa dòng chảy y học cổ truyền giữa lòng Thủ đô

(SKV) - Nhân kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, câu chuyện về bác sĩ Vũ Hữu Tỉnh – Trưởng phòng khám chuyên khoa Y học cổ truyền Hưng Long Đường – là lát cắt chân thực về người thầy thuốc lặng lẽ gìn giữ y đức và tinh hoa y học cổ truyền. Gắn với nghề thuốc từ truyền thống gia đình nhiều thế hệ, bác sĩ Tỉnh đã kế thừa di sản Đông y, và nỗ lực đổi mới cách hành nghề, đặt người bệnh làm trung tâm trong từng quyết định chuyên môn, để y học cổ truyền tiếp tục đồng hành bền bỉ cùng đời sống hiện đại.
Bài thuốc chữa bệnh từ quả dừa

Bài thuốc chữa bệnh từ quả dừa

Quả dừa mang lại nhiều lợi ích về sức khỏe. Theo y học cổ truyền, từ cùi dừa, nước dừa đến vỏ quả dừa đều có tác dụng chữa bệnh. Sử dụng dừa một cách hợp lý sẽ góp phần nâng cao và bảo vệ sức khỏe toàn diện.
[E-Magazine] Cây khế - Dược liệu quen thuộc trong vườn nhà

[E-Magazine] Cây khế - Dược liệu quen thuộc trong vườn nhà

Cây khế là loài cây ăn quả quen thuộc trong đời sống, gắn liền với làng quê và nhiều bài thuốc dân gian. Không chỉ cho quả giàu dưỡng chất, hầu hết các bộ phận của cây khế như lá, quả, hoa, rễ đều được y học cổ truyền sử dụng làm thuốc, góp phần chăm sóc sức khỏe từ bao đời nay.
Thực dưỡng ngày Tết theo y học cổ truyền

Thực dưỡng ngày Tết theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, Tết là thời điểm chuyển giao âm - dương, khí trời lạnh, cơ thể dễ tích hàn, sinh đàm, rối loạn tiêu hóa nếu ăn uống quá mức các món béo, ngọt, cay nóng. Vì vậy, lựa chọn món ăn ngày Tết không chỉ để ngon miệng, mà còn nhằm điều hòa khí huyết, kiện tỳ vị, phòng bệnh đầu xuân.
Gừng - nghệ - sả: "Bộ ba thảo mộc" phòng bệnh khi thời tiết giao mùa

Gừng - nghệ - sả: "Bộ ba thảo mộc" phòng bệnh khi thời tiết giao mùa

Khi thời tiết chuyển mùa, đặc biệt giai đoạn giao thoa giữa nóng - lạnh hoặc mưa - hanh khô, cơ thể con người thường khó thích nghi kịp thời. Đây cũng là thời điểm các bệnh lý về đường hô hấp, tiêu hóa, xương khớp và suy giảm miễn dịch có xu hướng gia tăng. Bên cạnh các biện pháp chăm sóc sức khỏe hiện đại, việc sử dụng thảo mộc tự nhiên được xem là giải pháp hỗ trợ hiệu quả, an toàn và tiết kiệm. Trong đó, gừng, nghệ và sả được ví như “bộ ba thảo mộc” giúp phòng bệnh khi thời tiết giao mùa.

Các tin khác

Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết

Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết

Sơn tra là một vị thuốc quý trong kho tàng y học cổ truyền, thường được biết đến không chỉ như một loại quả ăn được mà còn là dược liệu đem lại giá trị bồi bổ sức khỏe toàn diện. Từ lâu, nhân dân ta đã sử dụng sơn tra trong các bài thuốc điều trị rối loạn tiêu hóa, hỗ trợ tim mạch và nâng cao thể trạng.
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da

Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da

Thuyền thoái là phần xác lột của ve sầu, được sử dụng khá phổ biến trong y học cổ truyền. Theo Đông y, vị thuốc này có tác dụng giải biểu nhiệt, tuyên phế, tán phong nhiệt, tiêu viêm, thường được dùng trong các chứng sốt cao co giật, đau đầu chóng mặt do phong nhiệt, khàn tiếng – mất tiếng, mày đay, mụn nhọt, ban chẩn và một số bệnh lý da liễu khác.
Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non

Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non

Trong kho dược liệu Đông y, Huyết kiệt được nhận diện rất đặc trưng: một loại nhựa khô màu đỏ như máu, giòn, dễ vỡ, thường được dùng với mục đích hoạt huyết – tán ứ, sinh tân, giảm đau và hỗ trợ hồi phục da. Từ những vết bầm tím do chấn thương, tụ máu sưng đau, đến các tình trạng xuất huyết ngoài da, mụn nhọt lở loét… Huyết kiệt xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian và y học cổ truyền như một “vị thuốc cầm máu – liền da” quen thuộc.
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa

Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa

Gai dầu – còn gọi là cần sa – được nhắc đến trong y học cổ truyền thông qua hạt Hỏa ma nhân với công dụng nhuận tràng, hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, đây cũng là dược liệu tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu sử dụng sai cách. Việc hiểu đúng bản chất, công dụng và giới hạn an toàn của gai dầu là điều cần thiết để tránh những hệ lụy khó lường cho sức khỏe.
Giá trị của cây bình vôi trong kho tàng y học cổ truyền

Giá trị của cây bình vôi trong kho tàng y học cổ truyền

Trong kho tàng dược liệu truyền thống của người Việt, cây bình vôi là một vị thuốc quen thuộc. Bình vôi được y học cổ truyền ghi nhận với nhiều công dụng quý, đặc biệt trong hỗ trợ an thần, cải thiện giấc ngủ và điều hòa khí huyết.
Bất ngờ với lợi ích sức khỏe của lá ớt

Bất ngờ với lợi ích sức khỏe của lá ớt

Trong đời sống, cây ớt không chỉ được biết đến với quả cay nồng mà lá ớt cũng là một vị thuốc quen thuộc, gắn liền với nhiều bài thuốc dân gian. Theo y học cổ truyền, lá ớt mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách và hợp lý.
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày

Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày

Hồi đầu thảo là một dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền, có tính bình, vị đắng, thường được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày, trị mụn nhọt, viêm gan mạn tính và một số chứng bệnh do khí huyết ứ trệ. Việc sử dụng hồi đầu thảo đúng cách, đúng liều lượng được cho là mang lại hiệu quả tích cực, đặc biệt với phụ nữ.
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại

Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại

Bộ Y tế vừa ban hành 16 bài hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại. Đây là căn cứ để các cơ sở y tế trên toàn quốc xây dựng hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền và hiện đại tại đơn vị.
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn

Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn

Tóm tắt: Không chỉ là loài côn trùng quen thuộc ở đồng ruộng, dế (dế mèn, dế dũi…) từ lâu còn được ghi nhận trong y học cổ truyền như một dược liệu có tính hàn, vị mặn, thường được dân gian ứng dụng để hỗ trợ bí tiểu, sỏi đường tiết niệu, táo bón và một số trường hợp sinh khó.
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ

Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ

Trong dòng chảy hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ, giữa bộn bề của cuộc sống đô thị nơi con người ngày càng xa rời với thiên nhiên và cội nguồn vẫn còn đó những con người lặng thầm bền bỉ gìn giữ những giá trị cổ truyền dân tộc – không chỉ bằng tri thức mà bằng cả tâm nguyện và lòng từ bi. Một trong những hình ảnh đáng kính ấy là sư thầy Thích Đàm Thái – một nữ tu người dân tộc Dao, hiện đang trụ trì tại chùa Quang Phúc (Phường Thanh Liệt, Thành phố Hà Nội), tác giả bài thuốc gia truyền “Xịt xoang Triệu Minh”.
Xem thêm
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Tại Trường Đại học Nam Cần Thơ, Gala Chào xuân 2026 – “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II quy tụ đại diện Hội Nam Y Việt Nam, giới chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị đồng hành trong không khí trang trọng, ấm áp.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Ngày 14/01/2026, thực hiện kế hoạch hoạt động Quý I/2026, Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Hội Chữ thập đỏ xã Thường Phước (tỉnh Đồng Tháp) tổ chức chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho 200 người dân địa phương.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Thực hiện chương trình công tác năm 2025, Chi hội Nam y tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động vào ngày 03/01/2025 tại phường Tân Châu, tỉnh An Giang.
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn hoạt động sôi động, nhiều điểm nhấn của Hội Nam y Việt Nam trong bối cảnh phong trào bảo tồn, phát triển y học cổ truyền và Nam y tiếp tục nhận được sự quan tâm của xã hội.
Phiên bản di động