Công dụng và bài thuốc chữa bệnh từ cây thiên niên kiện
Thiên niên kiện là cây gì?
Cây thiên niên kiện có tên gọi khác là sơn thục, cây bao kim hay ráy hương, cây này thuộc họ Ráy. Thiên niên kiện là loại dược liệu có vị đắng, cay, mùi thơm, tính ấm.
Thiên niên kiện là loại cây sống lâu năm thuộc loài thân cỏ, thân rễ mập, bò dài, có mùi thơm. Lá cây có hình tim, mặt lá sáng bóng, độ dài khá lớn, khoảng 20-30cm. Hoa của cây thiên niên kiệt mọc thành cụm, có màu xanh, dài khoảng 5cm. Quả thiên niên kiện có dạng thuôn dài, nhiều hạt. Cây thiên niên kiện ra hoa vào khoảng tháng 4 đến tháng 6 hàng năm và có quả chín sau 4-5 tháng.
Thiên niên kiện là loài cây ưa khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều, mọc hoang ở khắp nơi. Cây thiên niên kiện mọc nhiều ở các vùng trũng ẩm ướt, men các khe suối, kênh, rạch và ở các sườn đồi thấp.
Thân rễ của cây thiên niên kiện chứa khoảng 1% thành phần là tinh dầu. Tinh dầu của thiên niên kiện được dùng nhiều trong Đông y, có màu vàng nhạt, mùi thơm nhẹ, dễ chịu. Loại dược diệu này có một số nhiều thành phần hóa học như: 40% l-linalol, một ít terpineol và chừng 2% este tính theo linalyl acetat. Ngoài ra còn có sabinen, limonen, a-terpinen, acetaldehyt, aldehyd propionic.
![]() |
| Công dụng và bài thuốc chữa bệnh từ cây thiên niên kiện |
Cây thiên niên kiện có tác dụng gì
Cây thiên niên kiện có rất nhiều công dụng hữu ích trong y học cổ truyền. Dưới đây là một số tác dụng của thiên niên kiện, bao gồm:
Hỗ trợ điều trị phong tê thấp, đau mỏi cổ,vai gáy, nhức mỏi xương khớp, tê bì chân tay hoặc co quắp, tê bại đặc biệt ở người cao tuổi;
Hỗ trợ điều trịthoái hóa xương khớp, gai đốt sống, vôi hóa đốt sống;
Trị bệnh đau dạ dày, kích thích tiêu hóa, giúp giảm tình trạng đau bụng kinh;
Ngoài ra, tinh dầu thiên niên kiện có mùi thơm dịu nhẹ được dùng làm hương liệu trong kỹ nghệ nước hoa.
![]() |
| Cây thiên niên kiện có tác dụng gì |
Bài thuốc chữa bệnh từ thiên niên kiện
Trị đau nhức xương khớp và thấp khớp
Chuẩn bị: Bạch chỉ 8g, thiên niên kiện 12g và cốt toái bổ 10g.
Thực hiện: Sắc uống, dùng hằng ngày.
Giúp giảm đau lưng mỏi gối
Chuẩn bị: Quả dành dành 8g, thiên niên kiện 12g và rễ bưởi bung 10g.
Thực hiện: Đem các vị ngâm với rượu, uống hằng ngày.
Chữa đau mỏi xương khớp, tê bì chân tay ở người cao tuổi
Chuẩn bị: Kim ngân hoa, thổ phục linh, thiên niên kiện, ké đầu ngựa, dây đau xương, cà gai leo, cở xước, hy thiêm và cây xấu hổ, mỗi vị bằng lượng nhau.
Thực hiện: Đem các vị rửa sạch, sau đó đun với nước theo tỷ lệ 1:1, đun thành Siro hoặc chế thành rượu thuốc.
Trị đau mỏi vai gáy, tê bì chân tay
Chuẩn bị: Thương nhĩ tử (sao vàng) 12g, ngải cứu 12g, thiên niên kiện 12g, thổ phục linh 18g, cỏ mực 16g, hy thiêm 28g, rễ cỏ xước 40g.
Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống, ngày dùng 1 thang.
Trị phong thấp
Chuẩn bị: Ngưu tất 5g, thiên niên kiện 10g, mộc qua 15g và hy thiêm 20g.
Thực hiện: Sắc uống mỗi ngày 1 thang.
Chữa da nổi mẩn ngứa và dị ứng
Chuẩn bị: Gừng, sả và thiên niên kiện mỗi vị 10g.
Thực hiện: Sắc uống hết trong ngày.
Chữa đau bụng kinh
Chuẩn bị: Gỗ vang, rễ sim rừng, rễ bưởi bung, thiên niên kiện và rễ bướm bạc, các vị bằng lượng nhau.
Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống.
Điều trị đau mỏi lưng và nhức đầu gối khi thời tiết lạnh
Chuẩn bị: Dây chiều, đan sâm, xích thược, độc hoạt, tang ký sinh, thiên niên kiện, kê huyết đằng, thục địa, thổ phục linh, khương hoạt và đỗ trọng mỗi thứ 12g, nhục quế 8g, hoài sơn 16g, đảng sâm 20g, ngưu tất 10g.
Thực hiện: Sắc uống mỗi ngày 1 thang.
![]() |
| Bài thuốc chữa bệnh từ thiên niên kiện |
Lưu ý: Không dùng thiên niên kiện cho người bị nhức đầu, táo bón và âm hư nội nhiệt.
Tin liên quan
Ra mắt Văn phòng đại diện Tạp chí Sức Khỏe Việt tại tỉnh Hưng Yên
09:23 | 07/06/2026 Tin tức
Đổi mới tư duy xây dựng nguồn nhân lực y học cổ truyền & tư duy khoa học ứng dụng: Từ bài học quốc tế đến lời giải cho thực tiễn Việt Nam
21:08 | 01/06/2026 Thông tin đa chiều
"Phải đặt phát triển y học cổ truyền trong tổng thể chiến lược phát triển của đất nước trong giai đoạn mới"
10:31 | 21/05/2026 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Chích Lể Việt Nam: Gìn giữ và lan tỏa tinh hoa Nam y dân tộc
18:41 | 18/06/2026 Y học cổ truyền
Hơi ấm Nam y xoa dịu vết thương thời chiến giữa mùa mưa Long Đất
00:06 | 06/06/2026 Y học cổ truyền
Đại hội thành lập Hội Đông Y xã Hóc Môn lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031: Bước ngoặt mới của y học cổ truyền cơ sở
20:00 | 28/05/2026 Y học cổ truyền
Phác đồ Ngũ hành sinh hóa hỗ trợ điều trị ung thư – hóa trị đa đích từ hợp chất thiên nhiên
16:30 | 14/05/2026 Y học cổ truyền
Nấm độc khó phân biệt bằng mắt thường, chuyên gia khuyến cáo tuyệt đối không ăn
14:13 | 12/05/2026 Tư vấn
Điều trị bệnh gout từ thảo dược
15:15 | 11/05/2026 Tư vấn
Các tin khác
Loại trừ bệnh sốt rét, cần triển khai ngay và quyết liệt
04:04 | 29/04/2026 Thông tin đa chiều
Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng
07:07 | 26/04/2026 Tư vấn
“Thải độc” bằng chanh liều cao: Từ trào lưu mạng đến những ca nhập viện, thậm chí tử vong
07:07 | 21/04/2026 Thông tin đa chiều
Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư
11:20 | 20/04/2026 Thông tin đa chiều
Những thực phẩm người cao tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe
07:07 | 20/04/2026 Tư vấn
Tắm - xông - Ngâm thuốc đúng cách giúp cơ thể thải độc và tái sinh tế bào
04:04 | 20/04/2026 Tư vấn
Bị bỏng có nên bôi nghệ?
04:04 | 17/04/2026 Tư vấn
Hội chẩn đa chuyên khoa: Chuẩn mực mới, hy vọng mới cho người bệnh ung thư
07:07 | 16/04/2026 Thông tin đa chiều
Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì
16:32 | 14/04/2026 Tư vấn
Bộ Y tế đặt mục tiêu nâng tầm dược liệu Việt Nam
21:25 | 11/04/2026 Y học cổ truyền
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập
5 ngày trước Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân
10-06-2026 22:17 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức kỳ họp thường kỳ- Kết nạp Hội viên mới và phổ cập tri thức dược liệu kháng khuẩn
23-05-2026 11:06 Hoạt động hội
Nâng cao tay nghề chăm sóc sức khỏe cộng đồng và lan tỏa giá trị nước sạch Hydrogen tại Kon Tum
18-05-2026 07:00 Hoạt động hội
Hội nghị khoa học- Định hướng mới cho sự kết hợp Y học Cổ truyền và Y học hiện đại trong kỷ nguyên số
16-05-2026 19:42 Hoạt động hội






