Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây cúc tím

Cúc tím là gì?

Cúc tím, hay còn gọi là Echinacea, là một nhóm thực vật có hoa trong họ cúc. Nhóm này có 9 loài, nhưng được sử dụng trong y học thì thường có 3 loài đó là: Echinacea Purpurea, Echinacea Angustifolia và Echinacea Pallida.

Cúc tím có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, đã được sử dụng làm thuốc từ hơn 400 năm trước trong các bộ tộc địa phương. Cúc tím được biết đến lần đầu với công dụng trị rắn cắn, sau này chúng được phổ biến hơn và có thể sử dụng để điều trị cảm cúm, cảm lạnh hay viêm đường hô hấp trên.

Bộ phận sử dụng làm thuốc của cúc tím là cả phần trên và rễ cây. Cúc tím và các sản phẩm từ cúc tím có nhiều hoạt chất như: Acid caffeic, Alka amide, acid phenolic, acid rosmarinic… Các hoạt chất giúp cho cúc tím có tác dụng tốt trong việc tăng cường khả năng miễn dịch, giảm phản ứng viêm và hỗ trợ giảm lượng đường trong máu.

Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây cúc tím

Tác dụng của cúc tím

Là một thảo dược được dùng nhiều trong y học, cúc tím chứa đựng những hoạt chất có tác dụng hỗ trợ và điều trị bệnh tuyệt vời. Dưới đây là một số tác dụng của cúc tím mà Nhà Thuốc Long Châu giúp bạn đọc tham khảo.

Chống oxy hoá

Trong khi các tế bào hoạt động hằng ngày, chúng cũng thực hiện quá trình oxy hoá. Và khi quá trình này diễn ra, các hóa chất sẽ bị biến đổi và hình thành các gốc tự do. Theo thời gian, các gốc tự do có thể ảnh hưởng đến các hoá chất quan trọng, các ADN và ảnh hưởng đến cả những bộ phận của tế bào. Các nhà khoa học cũng tin rằng các gốc tự do cũng có thể là một trong những yếu tố nguy cơ dẫn đến quá trình lão hoá và các bệnh như ung thư, tiểu đường hay tim mạch.

Trong cúc tím chứa các hoạt chất như flavonoid, acid cichoric và acid rosmarinic là những chất có khả năng chống lại quá trình oxy hóa của cơ thể. Chất chống oxy hóa là những hoạt chất có khả năng bảo vệ hoặc làm chậm quá trình tổn thương các tế bào gây ra bởi các gốc tự do. Những hoạt chất này thường có hàm lượng cao hơn khi được chiết tách từ hoa và trái cây của cúc tím so với các bộ phận khác. Ngoài ra, hợp chất alkamid tìm thấy trong cây còn có khả năng tăng cường hoạt động chống oxy hóa mạnh mẽ.

Điều hoà miễn dịch

Từ rất lâu trước đây, cúc tím đã được ứng dụng trong việc điều trị cảm thông thường. Trong một nghiên cứu đánh giá, kết quả cho thấy sử dụng cúc tím có thể làm giảm hơn 50% nguy cơ mắc cảm lạnh, giảm thời gian cảm lạnh thông thường gần một ngày rưỡi.

Cúc tím có khả năng giúp hệ thống miễn dịch được tăng cường, phụ thuộc vào liều lượng sử dụng. Ngoài ra, các y văn đã chứng minh được hoa cúc tím có hiệu quả tốt trong việc điều trị cảm lạnh do virus. Tuy nhiên, tác dụng tốt nhất của cúc tím liên quan đến khả năng chống chọi của hệ miễn dịch là việc chống lại các nhiễm trùng.

Bằng việc sử dụng trà cúc tím với liều lượng 10mg/kg trọng lượng cơ thể, sử dụng trong khoảng 10 ngày, cúc tím có hiệu quả tốt như một chất kích thích hệ thống miễn dịch hoạt động hiệu quả.

Giảm đau, chống viêm

Hoa cúc tím được sử dụng như một thuốc giảm đau tự nhiên, có tác dụng tốt trong các trường hợp đau đầu, đau ruột, đau họng, viêm amidan, đau răng…

Có thể dùng bằng cách bôi, đắp lên vị trí tổn thương hoặc uống hãm với nước nóng, sử dụng như trà. Bằng cách này có thể giảm đau hiệu quả.

Sử dụng cúc tím thường xuyên còn có khả năng giảm bớt một số loại viêm khác nhau. Một số báo cáo cho thấy nó có tác dụng trong việc giảm viêm mắt, viêm màng bồ đào. Đây là cơ sở để các chuyên gia tiến hành phân tích, tìm hiểu và bào chế các dạng thuốc phù hợp để ứng dụng tác dụng của cúc tím.

Tác dụng của cúc tím

Cải thiện làn da

Một số nghiên cứu được tiến hành, và các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng cúc tím có tác dụng tốt trong việc chống viêm và chống vi khuẩn, do đó có tác dụng tốt trong việc ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn Propionibacterium, vi khuẩn này là nguyên nhân phổ biến gây nên tình trạng mụn trứng cá.

Các sản phẩm chăm sóc da từ cúc tím có khả năng cải thiện quá trình lão hoá da, giảm nếp nhăn, dưỡng ẩm, bảo vệ da từ bên trong.

Kiểm soát đường huyết

Lượng đường trong máu tăng cao không chỉ làm tăng nguy cơ về bệnh tiểu đường mà còn có thể khiến bạn bị mắc một số căn bệnh bệnh tim mạch nguy hiểm khác.

Theo một số y văn, cúc tím có tác dụng tốt trong việc giảm lượng đường huyết, nguyên nhân do các hoạt chất từ cúc tím có khả năng ức chế các enzym tiêu hoá carbonhydrate, từ đó làm giảm hấp thu đường vào máu.

Ngoài ra, một nghiên cứu khác đã chứng minh được các hoạt chất từ cúc tím có thể khiến tế bào cơ thể nhạy cảm hơn với insulin bằng cách kích thích thụ thể PPAR – y. Chính điều này sẽ giúp kiểm soát nồng độ đường huyết ở mức an toàn, giảm thiểu nguy cơ mắc tiểu đường, các bệnh huyết áp hay bệnh tim mạch.

Giảm căng thẳng mệt mỏi, cải thiện sức khỏe tâm thần

Các hoạt chất alkamit, axit rosmarinic và axit caffeic có trong cúc tím có tác dụng tốt trong việc cải thiện sức khỏe tâm thần. Cụ thể, các chế phẩm từ Echinacea có thể giảm chứng căng thẳng, lo âu, giúp bệnh nhân thư giãn thoải mái. Tuy nhiên cho đến hiện nay, chỉ tồn tại một số ít các nghiên cứu về tác dụng này của cúc tím, do đó cần được tiến hành các nghiên cứu sâu hơn trước khi cúc tím được khuyến khích sử dụng.

Hỗ trợ điều trị bệnh đường hô hấp trên

Cúc tím có tác dụng tốt trong việc chống viêm, tăng cường hệ thống miễn dịch, do đó nó cũng có tác dụng trong việc điều trị những bệnh liên quan đến đường hô hấp trên, điển hình như viêm xoang cấp, hen suyễn, cảm lạnh, viêm amidan…

Một số nghiên cứu còn phát hiện ra rằng, cúc tím có khả năng ức chế và giảm tiết các cytokine, tác dụng giãn phế quản, giảm hen suyễn đáng kể.

Bài thuốc từ cây cúc tím

Bài thuốc từ cây cúc tím

Chữa nhức đầu, cao huyết áp, hoa mắt, chóng mặt: Hoa cúc, thảo quyết minh, câu kỷ tử, thục địa, huyền sâm, hoài sơn, trạch tả. Các vị đều 12g. Sắc uống.

Sát trùng ngoài da, chữa vết thương hoặc vết cắn do trùng, thú cắn: Lá hoa cúc giã nát, bả đắp vào vết thương.

Chữa ho, sốt, cảm mạo: Sử dụng tang diệp 6g, hoa cúc 6g, liên kiều 4g, bạc hà 4g, cát cánh 4g, cam thảo 4g. Sắc uống.

Chữa ngoại cảm, phong hàn gây đầu nặng, mắt mờ, phát nóng, sợ lạnh: Dùng hoa cúc, xuyên khung, kinh giới. bạc hà, phòng phong, khương hoạt, hương phụ, cam thảo, bạch chỉ, tế tân, khương tàm. Các vị bằng nhau, trộn đều, tán bột. Uống mỗi lần từ 4 đến 6g.

Giải khát, giải nhiệt độc, cung cấp thêm một số sinh tố, chất khoáng và chất chống oxy hóa để gia tăng sức đề kháng: Hoa cúc 10g, rong biển 10g, thục địa 5g. Nấu uống trong ngày. Thêm 1 chút đường phèn vừa hơi ngọt đủ hợp khẩu vị. Có thể tăng số lượng và nấu với số lượng lớn giữ ở tủ lạnh để dùng nhiều ngày.

Ích thọ địa tiên hoàn bổ ngũ tạng, mạnh tinh tuỷ, mau lành vết thương, tóc đen, mắt sáng: Dùng hoa cúc 120g, ba kích 120g, nhục thung dung 120g, câu kỷ tử 60g. Tán bột, làm hoàn. Mỗi ngày dùng 10g với nước ấm.

Chữa mắt có màng mộng: Hoa cúc, xác ve sầu. Liều lượng bằng nhau, tán bột. Uống với nước hoà mật ong, mỗi ngày từ 8 đến 12g./.