Gút - Đừng để “cơn đau trong đêm” trở thành nỗi ám ảnh suốt đời

Gút là gì? Vì sao ngày càng phổ biến?

Theo TS.BS Nguyễn Thị Nga (Trung tâm Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Bạch Mai), Gút là bệnh rối loạn chuyển hóa purin, đặc trưng bởi tăng acid uric máu và lắng đọng tinh thể monosodium urate trong khớp hoặc mô, gây nên các đợt viêm khớp cấp tính rất dữ dội.

Khớp thường bị ảnh hưởng nhất là khớp ngón chân cái, ngoài ra có thể gặp ở khớp cổ chân, khớp gối. Nếu bệnh tiến triển mạn tính, người bệnh có thể xuất hiện hạt tophi quanh khớp, tổn thương thận, sỏi tiết niệu, thậm chí suy thận nếu không điều trị đúng.

Bệnh hiện gia tăng nhanh, đặc biệt ở:

Nam giới trung niên

Người thừa cân, béo phì

Người uống nhiều bia rượu

Người mắc các bệnh chuyển hóa

Nếu không điều trị đúng, gút có thể dẫn tới:

Viêm khớp mạn tính

Hình thành hạt tophi

Sỏi thận, suy thận

Tăng nguy cơ bệnh tim mạch

Nhận diện nhanh cơn đau Gút cấp

Dấu hiệu điển hình:

Đau khớp đột ngột, dữ dội, thường xảy ra ban đêm

Khớp sưng- nóng- đỏ - rất đau

Cảm giác đau như “lửa đốt”

Hay gặp nhất ở ngón chân cái (≈50%)

Có thể kèm sốt nhẹ

Cơn đau kéo dài vài ngày rồi giảm, nhưng dễ tái phát

90% trường hợp xuất hiện ở chi dưới

Nhóm nguy cơ cao:

Nam giới 40-60 tuổi

Người uống nhiều bia rượu

Yếu tố làm tăng nguy cơ:

Béo phì

Tăng huyết áp

Đái tháo đường

Rối loạn mỡ máu

Bệnh thận mạn

Tiền sử gia đình

Dùng thuốc lợi tiểu, aspirin liều thấp

Gút diễn tiến âm thầm qua 4 giai đoạn

1. Tăng acid uric máu (chưa có triệu chứng)

2. Cơn gút cấp

3. Giai đoạn ổn định giữa các cơn

4. Gút mạn tính - xuất hiện biến chứng

Cảnh báo: Acid uric tăng kéo dài giống như “quả bom hẹn giờ” - có thể bùng phát bất cứ lúc nào.

Sai lầm phổ biến:

Chỉ uống thuốc khi đau

Nhiều người chỉ dùng thuốc khi có cơn đau rồi dừng lại. Đây là nguyên nhân khiến bệnh:

Tái phát nhiều lần

Tiến triển nặng hơn

Tăng nguy cơ biến chứng

Điều trị Gút phải gồm 2 mục tiêu:

1. Cắt cơn gút cấp

Dùng colchicine

Thuốc chống viêm không steroid

Corticoid (trong một số trường hợp)

2. Điều trị duy trì lâu dài

Kiểm soát acid uric:

Thuốc thường dùng:

Allopurinol

Febuxostat

Probenecid

Nguyên tắc quan trọng: Điều trị kéo dài, không phải vài tuần là khỏi

“Chìa khoá vàng” kiểm soát Gút

NÊN:

Uống > 2 lít nước/ngày

Duy trì cân nặng hợp lý

Tập thể dục đều đặn

Ăn nhiều rau xanh

Sử dụng sữa ít béo

Tăng đạm thực vật

HẠN CHẾ:

Thịt đỏ, nội tạng

Hải sản

Bia rượu

Nước ngọt chứa fructose

Ăn quá nhiều đạm

Gút không chỉ là bệnh khớp

Bệnh có liên quan chặt chẽ đến:

Tăng huyết áp

Đái tháo đường

Bệnh tim mạch

Suy thận

Kiểm soát Gút cũng chính là bảo vệ sức khỏe toàn diện

Khi nào cần điều trị dù chưa có triệu chứng?

Không phải ai tăng acid uric cũng cần dùng thuốc. Điều trị được cân nhắc khi:

Acid uric > 700 µmol/L

Có sỏi thận hoặc tổn thương thận

Nguy cơ cao theo đánh giá của bác sĩ

Trong nhiều trường hợp, điều chỉnh lối sống là ưu tiên hàng đầu

Đừng chủ quan với cơn đau khớp về đêm

Không tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài

Không bỏ thuốc khi thấy đỡ

Tuân thủ điều trị lâu dài

Đi khám ngay khi:

Sưng đau khớp đột ngột

Đau ngón chân cái

Cơn đau tái phát nhiều lần

Phát hiện sớm - kiểm soát đúng - tránh biến chứng suốt đời

Khuyến cáo

Gút không còn là bệnh “xa xỉ”, mà là hệ quả của lối sống hiện đại. Tin vui là bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu người bệnh hiểu đúng và điều trị đúng. Đừng để những cơn đau trong đêm trở thành nỗi ám ảnh cả đời.