Huyệt tam âm giao và vai trò điều trị bệnh trong Y học cổ truyền

Huyệt tam âm giao là một huyệt đạo phổ biến trong Y học cổ truyền. Khi kích thích huyệt đúng cách sẽ giúp cơ thể thông kinh lạc, điều hòa khí huyết, bổ thận, sơ can,... Huyệt tam âm giao có khả năng tác động trên phạm vi rộng với đặc tính tự điều chỉnh nên trở thành huyệt vị quan trọng trong hoạt động chữa bệnh của Y học cổ truyền.
Công dụng tuyệt vời của hoa đậu biếc với sức khỏe và những lưu ý khi sử dụng Công dụng tuyệt vời của hoa đậu biếc với sức khỏe và những lưu ý khi sử dụng
Chuối hột - Chuối hột - "thần dược" chữa sỏi thận, tiểu đường, huyết áp cao

Vị trí huyệt tam âm giao

Huyệt tam âm giao còn được gọi với một số tên khác như là hạ tam lý, huyệt đại âm, huyệt thừa mạng thừa mệnh. Tam âm giao là huyệt đạo thứ 6 trên đường kinh Tỳ. Huyệt là nơi giao của 3 đường kinh âm ở chân đó là Thái âm tỳ, Thiếu âm thận và Quyết âm can.

Huyệt tam âm giao là huyệt tổng vùng bụng dưới. Đây cũng là nơi âm khí hội tụ, vì vậy không bao giờ châm huyệt này khi phụ nữ có thai.

Huyệt tam âm giao nằm ở vết lõm bờ sau của xương chày, bờ trước cơ gấp dài các ngón chân và cơ cẳng chân sau, từ điểm cao nhất của mắt cá chân trong đo lên 3 thốn, tương đương với khoảng 6,5cm đối với người lớn, với trẻ nhỏ khoảng 5,5cm.

Huyệt tam âm giao và vai trò điều trị bệnh trong Y học cổ truyền
Huyệt tam âm giao nằm tại vị trí chỗ lõm bờ xương chày phía trên mắt cá chân. Ảnh internet

Tác dụng huyệt tam âm giao

Huyệt tam âm giao là một huyệt đạo quan trọng trong Y học cổ truyền, nó có nhiều tác dụng khác nhau:

Công năng dưỡng âm

Chính bởi vị trí là điểm giao của 3 đường kinh âm Can - Tỳ - Thận nên huyệt có tác động trực tiếp vào cả 3 cơ quan này. Huyệt có tác dụng trợ vận hóa, điều huyết và thông khí trệ. Hơn nữa, huyệt còn giúp hạ tiết, điều hòa chức năng của bàng quang. Do đó, người mắc các bệnh về hệ tiết niệu, sinh dục thì nên áp dụng day ấn hoặc châm cứu huyệt này.

Ngoài ra, sự kết hợp huyệt túc tam lý và huyệt tam âm giao còn giúp trị chứng mất ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ. Bởi chứng bệnh này có gốc là âm huyết, gây hao tổn làm ảnh hưởng đến giấc ngủ, khi phối hợp bấm hai huyệt này sẽ giúp khí huyết lưu thông, ăn ngon ngủ kỹ hơn.

Điều hòa thần kinh

Theo y học cổ truyền, mỗi dạng cảm xúc âm tính đều sẽ gây nên tổn thương một loại khí nhất định trong cơ thể. Do đó, bất kỳ một cảm xúc âm tính nào kéo dài đều sẽ ảnh hưởng tới Can khí - nguyên nhân gây ra nhiều bệnh lý khác nhau.

Trong khi đó, huyệt tam âm giao lại có công dụng sơ tiết Can khí và ngăn ngừa những trạng thái tâm lý này. Vì thế, những người đang căng thẳng tâm lý, không kiểm soát được cảm xúc thì khi tác động vào huyệt sẽ giúp bình ổn tinh thần, giải tỏa ức khí của cơ thể.

Giải độc và tăng cường chuyển hóa

Huyệt tam âm giao còn được sử dụng phổ biến trong dưỡng sinh để thanh lọc, thúc đẩy khí huyết lưu thông và tăng cường hoạt động chuyển hóa của cơ thể. Đặc biệt, với người rối loạn tạng phủ thì có thể tác động vào huyệt này để cải thiện tình trạng.

Điều hòa huyết áp

Nếu huyết áp tăng hoặc giảm mạnh, bấm huyệt này sẽ giúp cân bằng huyết áp và cải thiện tình trạng kịp thời. Nên bấm huyệt vào khung thời gian từ 11 - 13 giờ mỗi ngày trong khoảng 15 phút vì đây là thời điểm mà tim hoạt động mạnh nhất. Duy trì thực hiện đều đặn trong khoảng 2 - 3 tháng sẽ giúp huyết áp của bạn được ổn định hơn và giảm nguy cơ bị đột quỵ.

Huyệt tam âm giao và vai trò điều trị bệnh trong Y học cổ truyền
Huyệt tam âm giao có khả năng điều hòa thần kinh, cân bằng cảm xúc và nâng cao sức khỏe não bộ. Ảnh internet

Các phương pháp tác động vào huyệt tam âm giao

Cách bấm huyệt tam âm giao

Huyệt tam âm giao là một huyệt đạo quan trọng trong cơ thể cho nên nó được ứng dụng khá rộng rãi trong việc chữa bệnh. Tuy nhiên để đảm bảo chắc chắn việc điều trị mang lại hiệu quả cũng như phát huy được hết tác dụng vốn có cần tác động vào huyệt một cách chính xác:

Khi tự day bấm huyệt tam âm giao, tốt nhất là người bệnh nên ngồi dưới đất hoặc ngồi trên ghế, sao cho khi hai cánh tay gập nhẹ vừa đủ ôm lấy cổ chân. Dùng một tay giữ cổ chân, một tay tác động lên huyệt này với một lực vừa đủ, không quá mạnh để tránh làm bầm tím, nhưng cũng không quá nhẹ đến mức không tác động được đến huyệt đạo.

Dùng tay bấm huyệt tam âm giao theo chiều kim đồng hồ liên tục trong 5 – 7 phút. Trong quá trình day bấm nếu bạn cảm thấy mỏi tay có thể dừng lại để nghỉ nhưng không nhấc ngón tay khỏi vị trí huyệt đạo mà vẫn giữ tư thế như vậy.

Cách châm cứu huyệt tam âm giao

Cách châm huyệt tam âm giao đó là:

Châm thẳng, châm sâu từ 1- 1,5 thốn. Có thể châm xuyên từ huyệt tam âm giao sang huyệt tuyệt cốt. Khi trị bệnh ở chân sẽ châm hướng mũi kim từ phía trước ra phía sau. Khi điều trị bệnh toàn thân thì châm mũi kim hướng từ dưới lên trên.

Cứu 5-7 tráng.

Ôn cứu 10-20 phút.

Kiết già

Đây thực chất là một tư thế ngồi thiền quen thuộc. Trong tư thế này, cơ thể sẽ tạo áp lực lên chân ép đúng vào vị trí của huyệt, giúp huyệt luôn trong trạng thái bị kích thích. Từ đó giúp điều hòa, lưu thông máu, cải thiện các vấn đề về thần kinh và giải tỏa căng thẳng hiệu quả.

Huyệt tam âm giao và vai trò điều trị bệnh trong Y học cổ truyền
Bấm huyệt tam âm giao là phương pháp tác động hỗ trợ điều trị một số bệnh lý. Ảnh internet

Lưu ý khi sử dụng huyệt tam âm giao

Một số lưu ý khi tác động vào huyệt:

Cần xác định chính xác vị trí của huyệt trước khi thực hiện.

Không tác động vào huyệt đối với phụ nữ mang thai vì sẽ gây ảnh hưởng đến thai kỳ, đặc biệt là những trường hợp có tiền sử sảy thai hoặc sinh non.

Kiên trì áp dụng các phương pháp điều trị trong thời gian dài mới đem lại hiệu quả cao.

Không nên lạm dụng việc tác động vào huyệt mà cần kết hợp thêm với chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và sinh hoạt hợp lý.

Trong quá trình thực hiện, nếu gặp bất kỳ vấn đề nào bất thường thì cần ngừng áp dụng và báo ngay với bác sĩ/thầy thuốc để có biện pháp xử lý kịp thời.

Huyệt tam âm giao là một huyệt đạo quan trọng, thường được sử dụng trong việc châm cứu, bấm huyệt chữa bệnh của Y học cổ truyền. Khi thực hiện châm cứu, việc xác định huyệt đạo rất quan trọng. Do đó, người bệnh nên thực hiện theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ, chỉ thực hiện chuyên môn khi có bác sĩ, lương y hỗ trợ.

Thúy Hà (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn

Tin liên quan

Đẩy mạnh phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn mới

Đẩy mạnh phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn mới

Ngày 15/9/2025, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã ký Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương liên quan đẩy mạnh phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn mới.
Phát triển mạnh nghề trồng và chế biến cây dược liệu, tạo đột phá kinh tế nông thôn

Phát triển mạnh nghề trồng và chế biến cây dược liệu, tạo đột phá kinh tế nông thôn

Tỉnh Ninh Bình đang chứng kiến sự phát triển vượt bậc của nghề trồng và chế biến cây dược liệu, với nhiều hợp tác xã, làng nghề truyền thống được hình thành và mở rộng. Không chỉ bảo tồn tri thức y học cổ truyền, ngành dược liệu còn tạo sinh kế bền vững cho người dân và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển.
Tiềm năng to lớn và thế mạnh vượt trội từ phát triển dược liệu dưới tán rừng

Tiềm năng to lớn và thế mạnh vượt trội từ phát triển dược liệu dưới tán rừng

Việc phát huy giá trị cây dược liệu tại các khu rừng đang mở ra một hướng đi đầy triển vọng và bền vững cho nền kinh tế nông lâm nghiệp của Việt Nam. Mô hình này không chỉ góp phần quan trọng vào việc tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao, mà còn đóng vai trò thiết yếu trong công tác bảo vệ, khai thác hiệu quả và bền vững tài nguyên rừng quý giá.

Cùng chuyên mục

[Infographic] 7 loại dược liệu giúp cải thiện giấc ngủ

[Infographic] 7 loại dược liệu giúp cải thiện giấc ngủ

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần. Bên cạnh việc duy trì lối sống lành mạnh, một số loại dược liệu có thể hỗ trợ thư giãn thần kinh, giúp cơ thể dễ đi vào giấc ngủ hơn. Dưới đây là những dược liệu quen thuộc, được dùng trong các loại trà hoặc nước uống giúp cải thiện giấc ngủ.
Nước gạo rang - Thức uống “dưỡng vị” trong y học cổ truyền

Nước gạo rang - Thức uống “dưỡng vị” trong y học cổ truyền

Trong kho tàng ẩm thực và kinh nghiệm chăm sóc sức khỏe của người Việt, nhiều thức uống giản dị lại mang giá trị dưỡng sinh đáng kể. Nước gạo rang là một ví dụ điển hình. Từ những hạt gạo quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, khi được rang thơm và nấu thành nước, thức uống này không chỉ có hương vị dễ chịu mà còn được y học cổ truyền đánh giá là có nhiều tác dụng tốt đối với cơ thể.
Cây lá bỏng - “Tủ thuốc xanh” trong vườn nhà

Cây lá bỏng - “Tủ thuốc xanh” trong vườn nhà

Cây lá bỏng (còn gọi là sống đời) thường được trồng làm cảnh hoặc làm thuốc. Theo kinh nghiệm dân gian, loại cây này không chỉ dễ trồng mà còn có nhiều tác dụng như thanh nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ làm lành vết thương và giảm ho. Từ lâu, lá bỏng đã trở thành vị thuốc quen thuộc trong nhiều bài thuốc đơn giản, dễ áp dụng tại nhà.
Y học cổ truyền Việt Nam cùng y học hiện đại trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước - Những vấn đề cần quan tâm để phát triển bền vững

Y học cổ truyền Việt Nam cùng y học hiện đại trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước - Những vấn đề cần quan tâm để phát triển bền vững

Tạp chí Sức Khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết: "Y học cổ truyền Việt Nam cùng y học hiện đại trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước - Những vấn đề cần quan tâm để phát triển bền vững" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Hạ khô thảo - Dược liệu giúp thanh nhiệt và hỗ trợ huyết áp

Hạ khô thảo - Dược liệu giúp thanh nhiệt và hỗ trợ huyết áp

Trong kho tàng dược liệu của y học cổ truyền, hạ khô thảo là một vị thuốc quen thuộc, được sử dụng để thanh nhiệt, tiêu viêm và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý. Loài cây này mọc hoang ở nhiều nơi, dễ thu hái và có giá trị dược tính đáng chú ý, đặc biệt trong các bài thuốc liên quan đến gan, huyết áp và các chứng viêm.
Cây thành ngạnh và những công dụng bất ngờ trong y học cổ truyền

Cây thành ngạnh và những công dụng bất ngờ trong y học cổ truyền

Trong kho tàng dược liệu của y học cổ truyền Việt Nam, nhiều loại cây mọc hoang trong tự nhiên lại có giá trị chữa bệnh. Cây thành ngạnh là một trong số đó. Dù không quá phổ biến trong đời sống hằng ngày, nhưng theo kinh nghiệm dân gian, loại cây này được sử dụng để hỗ trợ điều trị nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt liên quan đến tiêu hóa và giải độc cơ thể.

Các tin khác

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Chữa bệnh không dùng thuốc: Giá trị của châm cứu và dưỡng sinh trong y học cổ truyền

Không chỉ nổi tiếng với các bài thuốc thảo dược, y học cổ truyền Việt Nam còn có nhiều phương pháp trị liệu không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt và dưỡng sinh. Dựa trên nguyên lý cân bằng âm dương, điều hòa khí huyết, các liệu pháp này ngày càng được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt khi bệnh mạn tính gia tăng và xu hướng sống khỏe tự nhiên trở nên phổ biến.
Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

Hoa và sức khỏe phái đẹp - Liệu pháp dịu dàng từ thiên nhiên

Không chỉ mang vẻ đẹp thanh tao và hương thơm dễ chịu, nhiều loài hoa còn được y học cổ truyền xem như những vị thuốc quý giúp bồi bổ cơ thể, điều hòa khí huyết và chăm sóc sắc đẹp. Từ hoa cúc, hoa hồng đến hoa nhài hay hoa sen, mỗi loài hoa đều chứa những dược tính tự nhiên góp phần giúp phụ nữ khỏe - đẹp hơn mỗi ngày.
Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tạp chí Sức khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết "Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Rau răm: Từ thảo mộc vườn nhà đến vị thuốc dân gian

Không chỉ là loại rau gia vị góp mặt trong nhiều món ăn truyền thống, rau răm còn được y học cổ truyền và một số nghiên cứu hiện đại ghi nhận với nhiều lợi ích đáng chú ý. Tuy nhiên, sử dụng thế nào để tốt cho sức khỏe là điều không phải ai cũng hiểu rõ.
Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

Thuốc nam trong hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp ở người cao tuổi

Đau nhức xương khớp là tình trạng phổ biến ở người cao tuổi, đặc biệt khi thời tiết thay đổi, trời lạnh hoặc ẩm ướt. Không chỉ gây khó khăn trong vận động, các bệnh lý xương khớp còn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và tâm lý của người già. Bên cạnh các phương pháp điều trị của y học hiện đại, y học cổ truyền với hệ thống thuốc nam phong phú được xem là giải pháp hỗ trợ an toàn, phù hợp với thể trạng người cao tuổi nếu được sử dụng đúng cách.
Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y

Với Nam y, phần lớn các bài thuốc dựa vào cây thuốc bản địa thì chất lượng dược liệu càng đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường dược liệu ngày càng mở rộng, câu chuyện đảm bảo nguồn dược liệu sạch, có truy xuất nguồn gốc và đạt chuẩn đang trở thành một trong những vấn đề cốt lõi đối với sự phát triển bền vững của y học cổ truyền Việt Nam.
Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Trong không khí rực rỡ của mùa xuân Bính Ngọ 2026, Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông đã trở thành một điểm đến tâm linh, văn hóa và sức khỏe đặc biệt đối với người dân và du khách trên khắp cả nước.
Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

Cây quất không chỉ quen thuộc trong dịp Tết mà còn là một loại cây mang lại giá trị sức khỏe đáng chú ý. Từ quả đến vỏ, quất được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và các bài thuốc dân gian nhờ đặc tính giàu tinh dầu, vitamin và hợp chất sinh học. Dưới góc nhìn của cả y học cổ truyền và y học hiện đại, quất được đánh giá là thực phẩm - dược liệu tự nhiên giúp hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt phù hợp trong giai đoạn giao mùa và những thời điểm cơ thể dễ suy giảm miễn dịch.
Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Y học cổ truyền Việt Nam là kết tinh của trí tuệ dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Xem thêm
​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

Trong tiết xuân của ngày rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, ngành Y tế Việt Nam lại cùng hướng về Y Miếu (Hà Nội) và mảnh đất Liêu Xá (Hưng Yên) để tưởng niệm 235 năm ngày mất của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Sự kiện không chỉ là nghi thức tâm linh, mà còn là dịp để nhìn lại giá trị xuyên thời đại của một hệ thống tư tưởng y học đồ sộ.
Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.
Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Phiên bản di động