Những thảo dược giúp giảm stress hiệu quả

Stress là gì?

Stress là một trạng thái thần kinh căng thẳng, bao gồm nhiều yếu tố như vật lý, hóa học và phản ứng của một cá thể đang cố gắng thích nghi với một sự thay đổi hay áp lực từ bên ngoài hoặc bên trong. Khi gặp tác nhân gây stress sẽ làm cho cơ thể tiết ra hormone giúp cung cấp năng lượng mạnh mẽ cho các cơ, nhịp thở nhanh hơn, nhịp tim tăng lên.

Stress có thể đem lại những hoạt động tích cực, kích thích sự tập trung trong học tập và công việc. Tuy nhiên, nếu stress quá độ, diễn ra liên tục sẽ dẫn tới sức khỏe tâm lý và thể chất chán nản, mệt mỏi, tiêu hóa kém, suy giảm miễn dịch và thậm chí có thể gây ra bệnh trầm cảm ảnh hưởng đến nhiều mối quan hệ xung quanh.

Những người có yếu tố nguy cơ cao mắc stress như:

• Người cơ thể yếu: Suy dinh dưỡng, thường xuyên ốm đau,..
• Môi trường sống không lành mạnh
• Công việc quá sức
• Người thiếu tự tin, ít mối quan hệ xã hội
• Ảnh hưởng stress từ những người xung quanh

Tuy nhiên, nếu stress quá độ, diễn ra liên tục sẽ dẫn tới sức khỏe tâm lý và thể chất chán nản, mệt mỏi ...

Nguyên nhân gây stress

Nguyên nhân dẫn tới stress thường do hai yếu tố tác động

Yếu tố từ bên trong:

Sức khỏe: Người bệnh gặp những tình trạng sức khỏe không tốt như ốm đau, dinh dưỡng thiếu chất hoặc mắc bệnh hiểm nghèo khó chữa,...

Tâm lý: Thường xuyên suy nghĩ những điều tiêu cực, đặt quá nhiều kỳ vọng không thực tế, tự tạo áp lực cho bản thân, thường xuyên mất ngủ và sử dụng chất kích thích,...

Yếu tố từ bên ngoài:

• Sống trong môi trường nhiều tiếng ồn
• Thời tiết thay đổi đột ngột, quá nóng hoặc quá lạnh
• Môi trường: Ô nhiễm khói bụi, giao thông tắc nghẽn
• Gia đình: Bất hòa với bố mẹ, người thân trong gia đình, mất bạn bè, người thân,...
• Xã hội: Áp lực công việc, mâu thuẫn xung đột với người xung quanh, gặp rắc rối trong vấn đề tài chính, bệnh thành tích học tập,...

Nguyên nhân dẫn tới stress thường do hai yếu tố tác động

Biến chứng do stress kéo dài

Trầm cảm và lo âu: Căng thẳng thần kinh kéo dài, không được giải tỏa khiến não tổn thương và gây ra các triệu chứng nguy hiểm của trầm cảm. Người bị stress thường xuyên hay nhạy cảm, lo lắng điều vô căn cứ, tự tạo cảm giác sợ hãi mọi thứ xung quanh dẫn đến rối loạn lo âu.

Tư duy và trí nhớ: Khi stress nặng, não thiếu oxy làm cơ thể luôn mệt mỏi, uể oải, suy giảm trí nhớ,… Nếu cơ thể chịu căng thẳng quá mức, có thể mất trí nhớ và co rút não trước 50 tuổi, cơ thể mất dần hệ miễn dịch, rơi vào trầm cảm.

Hệ thống thần kinh trung ương và nội tiết (CNS): Hệ thống thần kinh trung ương (CNS) chịu trách nhiệm hành vi “chiến đấu hay bỏ chạy” của cơ thể. Trong não, vùng dưới đồi ra lệnh cho tuyến thượng thận giải phóng các hormone gây căng thẳng như adrenaline và cortisol. Các hormone này, làm tăng nhịp tim và đưa máu đến những khu vực cần trong trường hợp khẩn cấp, chẳng hạn như cơ, tim và các cơ quan khác.

Khi cảm giác sợ hãi qua đi, vùng dưới đồi sẽ ra lệnh cho tất cả các hệ thống hoạt động trở lại bình thường. Nếu hệ thần kinh trung ương không thể trở lại bình thường hoặc tác nhân gây căng thẳng không biến mất, phản ứng sẽ tiếp tục. Căng thẳng mạn tính là yếu tố gây ra các hành vi như ăn quá nhiều, lạm dụng chất kích thích và xa lánh mọi người.

Bệnh tim và tăng huyết áp: Hormone căng thẳng tác động xấu đến hệ thống hô hấp và tim mạch. Trong phản ứng căng thẳng, sẽ thở nhanh hơn để phân phối máu giàu oxy đến cơ thể. Nếu có vấn đề về hô hấp chẳng hạn hen suyễn, căng thẳng khiến khó thở hơn.

Các hormone gây căng thẳng khiến các mạch máu của co lại và chuyển nhiều oxy hơn đến các cơ thể nhằm cung cấp thêm năng lượng để hành động nhưng làm tim đập nhanh và tăng huyết áp.

Stress xảy ra thường xuyên hoặc mạn tính khiến tim phải làm việc quá sức trong thời gian dài, huyết áp tăng lên và có nguy cơ đột quỵ hoặc đau tim.

Tiêu hóa: Sự tăng vọt của hormone căng thẳng, có thể làm rối loạn hệ thống tiêu hóa. Cơ thể có khả năng ợ chua hoặc trào ngược do tăng axit trong dạ dày. Ngoài ra, stress sẽ ảnh hưởng đến cách thức ăn di chuyển trong cơ thể, dẫn đến tiêu chảy hoặc táo bón.

Khi stress, gan sản xuất thêm đường trong máu (glucose) để tăng cường năng lượng cho cơ thể. Nếu stress mạn tính, cơ thể không theo kịp lượng glucose tăng thêm làm tăng nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường tuýp 2.

Hệ cơ: Cơ bắp căng lên để bảo vệ khỏi chấn thương khi stress, giãn khi tâm lý trở lại trạng thái bình thường nhưng thường xuyên bị căng thẳng, cơ bắp căng cứng lâu ngày gây đau lưng, vai và nhức mỏi người.

Sinh sản: Nếu stress tiếp diễn trong thời gian dài, nồng độ testosterone ở nam giới có thể giảm xuống, làm cản trở quá trình sản xuất tinh trùng và gây rối loạn cương dương hoặc liệt dương.

Với phụ nữ, stress dẫn đến kinh nguyệt không đều, nặng hoặc đau hơn. Ngoài ra, stress mãn tính sẽ làm tăng các triệu chứng thời kỳ mãn kinh.

Hệ miễn dịch: Theo thời gian, hormone căng thẳng làm suy yếu hệ thống miễn dịch và giảm phản ứng của cơ thể với tác nhân gây bệnh từ bên ngoài. Người bị stress, mạn tính dễ mắc các bệnh do virus như cúm và cảm lạnh thông thường.

Qua nhiều thế kỷ, nhiều thảo dược đã được sử dụng để điều trị bệnh thần kinh và giúp khôi phục lại tinh thần.

Thảo dược giúp giảm stress hiệu quả

Để điều trị căng thẳng, nhiều người thường đến với các loại thuốc hướng thần, nhưng những loại thuốc này thường đi kèm với các tác dụng không mong muốn như rối loạn thần kinh thực vật, thay đổi cảm xúc thất thường, và thậm chí là khả năng gây nghiện.

Thay vào đó, liệu pháp thiên nhiên với thảo dược có công dụng giảm stress đã được nghiên cứu và chứng minh là giải pháp an toàn và hiệu quả. Suốt nhiều thế kỷ qua, những loại thảo dược này đã được sử dụng để điều trị các chứng bệnh liên quan đến thần kinh, giúp khôi phục tinh thần một cách tự nhiên. Dưới đây là một số loại thảo dược nổi bật, dễ tìm thấy và có nhiều nghiên cứu thuyết phục về hiệu quả của chúng:

Rau đắng biển (Bacopa - Bacopa monnieri) được sử dụng để làm giảm và ngăn ngừa stress.

Rau đắng biển (Bacopa - Bacopa monnieri): Rau đắng biển không chỉ là một loại thảo dược thông thường, mà nó còn được xem như một “thần dược” trong việc hỗ trợ giảm stress. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng Bacopa monnieri có khả năng cải thiện sự tập trung, trí nhớ và chức năng nhận thức. Không chỉ vậy, loại thảo dược này còn giúp thúc đẩy cảm xúc hạnh phúc, nâng cao thể lực và củng cố hệ miễn dịch, bảo vệ cơ thể trước những tác nhân gây hại như tế bào ung thư.

Các chế phẩm làm từ rễ và lá của cây bơ gai (Butterbur - Petasites hybridus): Dành cho những ai thường xuyên bị đau đầu, đặc biệt là chứng đau nửa đầu do stress, cây bơ gai chính là giải pháp tự nhiên mà bạn cần. Với nhiều nghiên cứu lâm sàng đã xác nhận tác dụng của nó, loại thảo dược này sẽ mang đến cho bạn cảm giác dễ chịu và an tâm hơn mỗi khi đau đầu ập đến.

Tiểu bạch cúc (Feverfew - Tanacetum parthenium) đã từng được dùng ở Hy Lạp cổ đại chủ yếu để hạ sốt

Tiểu bạch cúc (Feverfew - Tanacetum parthenium): Được sử dụng từ thời cổ đại ở Hy Lạp, tiểu bạch cúc hiện nay đã trở thành một trong những phương pháp hiệu quả nhất trong việc điều trị chứng đau nửa đầu. Với những thành phần tự nhiên, nó giúp làm dịu cơn đau một cách nhanh chóng và an toàn.

Hoa bia (Hops - Humulus lupulus): Không chỉ nổi tiếng trong ngành sản xuất bia, hoa bia còn có tác dụng kỳ diệu trong việc chữa trị mất ngủ và căng thẳng. Nó hoạt động như một liều thuốc tự nhiên, giúp bạn kích thích giấc ngủ, và phục hồi năng lượng sau những ngày dài mệt mỏi.

Cây hồ tiêu rễ (Kava - Piper methysticum): Kava được biết đến như một liệu pháp hoàn hảo cho những ai gặp phải chứng lo âu và rối loạn giấc ngủ. Với đặc tính làm dịu, nó giúp bạn tìm lại sự bình yên trong tâm hồn, xóa tan mọi lo âu và buồn phiền. Được sử dụng để điều trị rối loạn giấc ngủ và rối loạn lo âu, trầm cảm nhẹ.

Cây hương phong thảo (Lemon balm - Melissa officinalis): Thường được kết hợp với hoa bia (Hops - Humulus lupulus), cây nữ lang (Valeriana - Valeriana officinalis) trở thành một trong những bài thuốc tuyệt vời giúp cải thiện giấc ngủ, giảm bớt căng thẳng, tăng trí nhớ. Đặc biệt, nó còn giúp tăng cường trí nhớ và khả năng học tập.

Cỏ thánh John (St. John’s Wort - Hypericum perforatum) là loại thảo dược được sử dụng rộng rãi nhất ở châu Âu, đặc biệt ở Đức để điều trị trầm cảm từ nhẹ đến trung bình.

Cỏ thánh John (St. John’s Wort - Hypericum perforatum): Là loại thảo dược được sử dụng rộng rãi nhất ở châu Âu, đặc biệt ở Đức để điều trị trầm cảm từ nhẹ đến trung bình. Loại cỏ này rất an toàn, dùng được cho thanh thiếu niên và trẻ em. Một số nghiên cứu cho thấy loại cỏ này giúp cân bằng lượng của serotonin dẫn truyền thần kinh trong não.

Cây nữ lang (Valeriana - Valeriana officinalis): Là loại thảo dược được dùng từ lâu đời ở các quốc gia cổ đại Hy Lạp và La Mã, cũng như trong y học cổ truyền Trung Quốc và Ấn Độ. Hiện nay, loại cây này được dùng để giúp dễ ngủ, ngủ sâu giấc với ít tác dụng phụ.

Những thảo dược này không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe mà còn khẳng định sức mạnh của thiên nhiên trong việc chăm sóc và bảo vệ cuộc sống tinh thần của mỗi chúng ta.

Cách phòng ngừa stress như sau:

• Loại bỏ một số yếu tố: Giảm cường độ, tần suất và rút ngắn thời gian căng thẳng.
• Điều chỉnh phản ứng cơ thể: Hãy thử tập thở sâu, chậm, sẽ giúp nhịp tim và huyết áp trở lại bình thường.
• Xây dựng lối sống lành mạnh: Cần ăn đủ chất, đúng bữa, tập thể dục, ngủ đúng giấc và không sử dụng quá mức chất kích thích sẽ cải thiện lưu thông máu và cơ bắp được thư giãn.
• Nghe nhạc: Âm nhạc giúp huyết áp ổn định, hô hấp tốt hơn, tăng cường trao đổi chất trong cơ thể, làm giảm căng thẳng và tăng tiết chất endorphine (một chất Morphine do cơ thể sản sinh nhằm giảm đau và căng thẳng) và chất S-IgA (Globulin miễn dịch A ở nước miếng) giúp mau lành bệnh.
• Đời sống tinh thần phong phú: Duy trì và thiết lập các mối quan hệ, tham gia hoạt động cộng đồng, câu lạc bộ, hội nhóm để đời sống tinh thần nhiều niềm vui, thoải mái, tích cực.
• Vận động: Khi căng thẳng hãy dọn dẹp nhà, tưới cây, nấu ăn hoăc làm một việc yêu thích, sẽ giúp giải phóng hợp chất Adrenaline và hormone gây căng thẳng Cortisol. Góp phần, gia tăng lượng hormone hứng phấn và hạnh phúc Dopamine và Serotonin.
• Dinh dưỡng: Bổ sung vào thực đơn hằng ngày các thực phẩm hỗ trợ giảm căng thẳng như: cá hồi, đậu bắp, bột yến mạch, sô cô la đen, khoai tây, kiwi, rau mâm xôi, trà xanh, hạt hướng dương, cam.