Bài thuốc đông y điều trị viêm đường hô hấp trên

Viêm đường hô hấp trên là gì?

Đây là một bệnh lý phổ biến trên thế giới. Theo ước tính, trong năm 2015 có 17.2 tỉ ca mắc nhiễm khuẩn hô hấp trên trên toàn thế giới. Năm 2014 đã có 3000 ca tử vong do nhiễm khuẩn hô hấp trên.

Đây là một trong những lí do đi khám bác sĩ phổ biến nhất, và là bệnh khiến người bệnh phải nghỉ học, nghỉ làm nhiều nhất. Viêm đường hô hấp trên (nhiễm trùng đường hô hấp trên) có thể xảy ra bất cứ lúc nào, những thường gặp nhất là mùa thu hoặc mùa đông.

Nguyên nhân bệnh Viêm đường hô hấp trên

Viêm đường hô hấp trên nhìn chung có nguyên nhân từ sự xâm lấn trực tiếp của các virus hoặc vi khuẩn vào niêm mạc của đường hô hấp trên. Để điều này có thể xảy ra, các tác nhân gây bệnh cần phải vượt qua một số hàng rào vật lý và miễn dịch của cơ thể.

Lớp lông trên niêm mạc mũi là hàng rào đầu tiên để bẫy các tác nhân gây bệnh. Ngoài ra lớp dịch nhầy trong lòng mũi cũng giúp bắt giữ vi khuẩn và virus. Tổ chức nhung mao ở phế quản sẽ di chuyển ngược lên phía hầu họng để tống các tác nhân lạ xâm nhập vào đường tiêu hóa.

Ngoài hàng rào vật lý hoạt động liên tục, hệ miễn dịch cũng góp phần bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân xâm nhập vào đường hô hấp trên. VA và amidan đều là những bộ phận của hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại virus và vi khuẩn. Thông qua các hoạt động của các tế bào chuyên biệt, kháng thể và các chất có trong hạch bạch huyết sẽ tấn công tiêu diệt các vi sinh vật xâm nhập.

Tuy nhiên các virus và vi khuẩn xâm nhập cũng có những cơ chế chống lại các hàng rào của cơ thể. Chúng có thể sản sinh ra các chất độc để điều chỉnh hệ thống phòng ngự của cơ thể, hoặc biến đổi hình dạng, cấu trúc protein bao bọc bên ngoài để tránh bị phát hiện bởi hệ miễn dịch (thay đổi tính kháng nguyên). Các tác nhân khác nhau có rất nhiều cơ chế phong phú để vượt qua hàng rào của cơ thể người và gây bệnh.

Ngoài ra các tác nhân gây bệnh khác nhau cần khoảng thời gian khác nhau từ lúc chúng xâm nhập cơ thể cho đến lúc gây ra các triệu chứng lâm sàng (thời gian ủ bệnh): virus cúm hoặc á cúm cần 1-4 ngày, RSV cần 7 ngày, vi khuẩn bạch hầu cần 1-10 ngày…

Triệu chứng bệnh Viêm đường hô hấp trên

Thông thường, triệu chứng của viêm đường hô hấp trên là kết quả của các chất độc tiết ra bởi tác nhân gây bệnh cộng với đáp ứng viêm của hệ miễn dịch. Các triệu chứng thường gặp của nhiễm trùng hô hấp trên bao gồm:

• Nghẹt mũi
• Chảy nước mũi
• Hắt hơi
• Đau rát họng
• Đau khi nuốt
• Ho
• Mệt mỏi, đau đầu, đau mỏi cơ khớp, sốt cao

Các triệu chứng ít gặp hơn bao gồm: khó thở, đau vùng xoang, ngứa mắt chảy nước mắt, nôn, buồn nôn, tiêu chảy.

Các triệu chứng của nhiễm trùng đường hô hấp trên thường kéo dài từ 3 đến 14 ngày, nếu dài hơn có thể gợi ý đến các bệnh khác như viêm dị ứng, viêm phổi, viêm phế quản.

Đối với viêm thanh quản do virus, bệnh nhân sẽ bị khan tiếng hoặc mất tiếng do dây thanh âm bị viêm nhiễm, phù nề.

Viêm đường hô hấp trên thường lui dần sau 5-6 ngày, có thể tự khỏi trong vòng 2 tuần. Mặc dù là các bệnh viêm đường hô hấp trên có triệu chứng không nặng nhưng lại là một trong các nguyên nhân khiến bệnh nhân phải nghỉ học, nghỉ lao động.

Nếu đồng nhiễm với viêm đường hô hấp dưới, tình trạng sẽ nghiêm trọng hơn do 2 bệnh tự làm nặng lẫn nhau, có nguy cơ dẫn đến tử vọng. Ngoài ra ở các bệnh nhân viêm đường hô hấp thể nặng, vi khuẩn có thể gây ra một vài biến chứng đe dọa tính mạng như viêm não, viêm cơ tim, viêm cầu thận cấp.

Bài thuốc đông y điều trị viêm đường hô hấp trên

Bài thuốc đông y điều trị viêm đường hô hấp trên

Các bài thuốc Đông Y điều trị viêm đường hô hấp cũng được điều chế theo từng thể bệnh riêng biệt. Các phương pháp Đông Y chữa bệnh hô hấp luôn chú trọng tìm kiếm và điều trị tận gốc nguyên nhân gây bệnh.

Tùy thuộc vào phân loại sẽ có những bài thuốc đông y chữa bệnh hô hấp trên khác nhau.

Bài thuốc viêm đường hô hấp trên đối với thể ngoại cảm phong hàn

Bài thuốc viêm đường hô hấp trên đối với thể bệnh này trong Đông Y mang tên Tô kiều giải biểu thang, gồm các vị thuốc:

• Tô diệp: 6 gram.
• Kinh giới: 6 gram, sắc sau.
• Phòng phong: 6 gram.
• Kinh ngân hoa: 10 gram.
• Liên kiều: 10 gram.
• Cát cánh: 8 gram.
• Tiền hồ: 8 gram.
• Cam thảo: 3 gram.

Sắc và dùng thang thuốc này mỗi ngày 1 lần.

Bài thuốc viêm đường hô hấp trên đối với thể ngoại cảm phong nhiệt

Bài thuốc Đông Y chữa bệnh hô hấp dành cho thể ngoại cảm phong nhiệt có 2 nhóm:

• Bài liên kiều tán gia giảm trong trường hợp đau họng nhiều và sốt cao, với thành phần:
  • Liên kiều: 10 gram.
  • Kim ngân hoa: 10 gram.
  • Cát cánh: 8 gram.
  • Bạc hà: 5 gram.
  • Trúc nhự: 6 gram.
  • Kinh giới: 6 gram (cho vào sau khi sắc thuốc).
  • Đạm đậu xị: 6 gram.
  • Ngưu bàng tử: 5 gram.
  • Cam thảo: 5 gram.
  • Bản lam căn: 10 gram.
  • Hoàng cầm: 7 gram.
• Bài tang cúc ẩm gia giảm với triệu chứng ho liên tục, với các vị thuốc:
  • Tang diệp: 10 gram.
  • Cúc hoa: 10 gram.
  • Liên kiều: 10 gram.
  • Hạnh nhân: 8 gram.
  • Cát cánh: 8 gram.
  • Bạc hà: 5 gram (cho vào sau khi sắc thuốc)
  • Cam thảo: 3 gram.
  • Bản lam căn: 10 gram.
  • Hoàng cầm: 7 gram.

Cả 2 vị thuốc này đều kiên trì sắc mỗi ngày 1 thang thuốc.

Bài thuốc Đông Y chữa bệnh hô hấp dành cho thể kiêm chứng

Bài thuốc Đông Y điều trị viêm đường hô hấp đối với thể kiêm chứng có tác dụng đối với ngoại cảm phong và phong nhiệt. Các bài thuốc gồm:

• Ngoại cảm kiêm đàm: Nhiều đờm, tiếng ho nặng và giọng khàn, táo bón, nước tiểu vàng. Bài thuốc áp dụng gồm hoắc hương, chỉ xác, lai phục tử, cốc nha.
• Ngoại cảm kiêm co giật: sử dụng các vị thuốc gia thêm câu đằng, thuyền thoái, linh dương cốt, toàn yết.

Có thể nói, các bài thuốc Đông Y điều trị viêm đường hô hấp trên được chia thành nhiều loại tùy theo triệu chứng và biểu hiện của người bệnh. Mặc dù nhiều phương pháp Tây Y có tác dụng cắt cơn nhanh chóng, song vẫn khó đáp ứng nhu cầu hạn chế sự tái phát bệnh. Vì vậy, phương pháp Đông Y chữa bệnh hô hấp vẫn được ưa chuộng nhờ khả năng trị bệnh an toàn, hiệu quả bền vững.

Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)

Lưu ý khi sử dụng bài thuốc đông y

Tham khảo ý kiến bác sĩ: trước khi áp dụng bất kỳ bài thuốc nào, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia đông y để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý: kết hợp bài thuốc với chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh và trái cây để cung cấp vitamin và khoáng chất cho cơ thể.

Uống đủ nước: đảm bảo uống đủ nước hàng ngày để giúp cơ thể thanh lọc và tăng cường sức đề kháng.

Viêm đường hô hấp trên là một bệnh lý phổ biến nhưng có thể được điều trị hiệu quả bằng các bài thuốc đông y. Những thảo dược tự nhiên không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn hỗ trợ tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Hãy tham khảo và áp dụng những bài thuốc này để chăm sóc sức khỏe của bạn một cách tự nhiên và an toàn.