Cách sử dụng cây bồng bồng trong các bài thuốc chữa bệnh

Đặc điểm thực vật

• Tên khác: cây lá hen, nam tỳ bà, bàng biển…

• Tên khoa học: Calotropis gigantea (L.) Dryand.

• Họ: Thiên lý (Asclepiadaceae).

Bồng bồng là loại cây nhỏ sống nhiều năm có chiều cao trung bình khoảng 5 – 7m. Cành có lông trắng, lá mọc đối nhau dài khoảng 12 – 20cm, rộng khoảng 5 – 11cm và không có lá kèm. Cả 2 mặt của lá đều có lông trắng nhưng mặt dưới nhiều hơn.

Hoa lớn màu tím đều nhau có hình ống dài, mọc thành từng chùm, đài 5, tràng hợp hình bánh xe, có 5 nhị liền nhau tạo thành ống. Quả mọng có hình cầu, mỗi quả có 2 đại và nhiều hạt dài 23mm.

Bộ phận dùng

Lá của cây là bộ phận được sử dụng nhiều nhất để làm vị thuốc.

Cách sử dụng cây bồng bồng trong các bài thuốc chữa bệnh

Phân bố

Ở nước ta, cây mọc hoang hoặc được trồng ở rất nhiều nơi, nhất là các tỉnh ven biển và hải đảo.

Thu hái và sơ chế

Dược liệu bồng bồng có thể được thu hái vào bất cứ thời điểm nào trong năm. Lá sau khi hái về sẽ tiến hành làm sạch lớp lông phía bên ngoài và thái nhỏ dùng ở dạng tươi hay phơi hoặc sấy khô đều được.

Với dạng đã sơ chế khô cần để trong túi kín và bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm ướt. Nếu dùng chưa hết nên thỉnh thoảng đem ra phơi lại để tránh ẩm mốc và mối mọt.

Thành phần hóa học

Trong lá bồng bồng có chứa calotropin, khi thuỷ phân sẽ cho calotropagenin.

Vị thuốc cây bồng bồng

Tính vị

Dược liệu được ghi nhận là có vị chua và tính mát.

Quy kinh

Quy vào kinh Phế.

Tác dụng dược lý

Dược liệu được cho là hội tụ những tác dụng điển hình của 1 glucozit chữa tim. Có thể làm tăng trương lực tâm thu đồng thời giảm nhịp tim rất rõ rệt. Dùng quá liều có thể khiến cho hệ thần kinh phó giao cảm bị kích thích và gây ra các triệu chứng ngộ độc như nôn ói, hạ huyết áp.

Bồng bồng thường dùng để chữa hen phế quản, hen suyễn, cảm sốt, ho, viêm đường hô hấp. Đồng thời còn được sử dụng trong trường hợp bị đau nhức răng, giúp ức chế các triệu chứng sưng viêm.

Cách dùng – liều lượng

Dược liệu được dùng phổ biến nhất dưới dạng nước sắc với liều được khuyến cáo là 6 – 12g/ngày. Có thể dùng cả ở dạng tươi hay khô hoặc linh hoạt kết hợp với những vị thuốc khác nhằm nâng cao tính công hiệu.

Bài thuốc chữa bệnh từ cây bồng bồng

Bài thuốc chữa bệnh từ cây bồng bồng

Điều trị ho: Cam thảo đất 16g, rau khúc 30g, lá bồng bồng 20g. Sau khi rửa sạch thì cho vào nồi nấu với 600ml nước. Đun còn 1/3 thì lấy nước đấy chia làm 2 lần để uống trong ngày. Dùng đến khi bệnh đỡ.

Chữa trị bệnh hen suyễn: 12g lá bồng bồng, 12g lá cỏ sữa to cùng với 20g lá dâu. Những vị thuốc cho vào ấm, đổ thêm 1 thăng nước đun trên lửa nhỏ đến lúc còn phân nửa. Chia đều cho 3 lần uống khi nước thuốc còn ấm nóng, dùng mỗi ngày 1 thang.

Chữa viêm đường hô hấp: 12g lá bồng bồng, 16g cam thảo đất cùng với 20g cây cứt lợn. Rửa sạch các vị thuốc rồi cho vào ấm sắc chung với nửa lít nước trong khoảng 20 phút. Chia đều lượng thuốc thành 2 – 3 lần uống trong ngày. Chỉ sử dụng đúng 1 thang mỗi ngày.

Chữa đau răng: 1 ít nhựa từ cây bồng bồng. Bôi trực tiếp lên vị trí răng đau nhức sẽ giúp giảm sưng đau và giảm viêm vô cùng nhanh.

Trị những bệnh phế quản: 7 – 10 lá bồng bồng. Cho dược liệu vào nồi nấu trên lửa nhỏ với 1 lít nước. Thu lấy 500ml và chia làm 3 – 4 lần uống trong ngày. Sử dụng duy trì 1 thang/ngày đến khi bệnh hết hẳn.

Diệt chấy: Nhựa cây bồng bồng cùng dầu dừa với lượng bằng nhau. Cho 2 nguyên liệu trên vào nồi rồi đun nóng trên lửa nhỏ cho tan vào nhau. Chờ thuốc ấm rồi thoa lên tóc và ủ trong khoảng 1 giờ. Như vậy gội lại đầu với nước sạch.

Lưu ý khi sử dụng cây bồng bồng để chữa bệnh

Tuyệt đối không sử dụng các bài thuốc từ cây bồng bồng cho các đối tượng dưới đây:

• Phụ nữ mang thai

• Phụ nữ đang trong thời kỳ cho bé bú

• Trẻ em dưới 1 tuổi

Cây bồng bồng mặc dù là vị thuốc có giá trị dược lý cao nhưng cần thận trọng khi dùng. Nên trao đổi kỹ lưỡng với thầy thuốc hay những người có chuyên môn trước khi ứng dụng những bài thuốc trị bệnh có vị thuốc bồng bồng.