Cách sử dụng dược liệu thạch quyết minh trong các bài thuốc chữa bệnh
Đặc điểm và phân bố của thạch quyết minh
Thạch quyết minh còn được biết đến với các tên gọi khác như: cửu khổng, cửu khổng loa, ốc khổng, bào ngư. Chúng có tên khoa học là Haliotis diversicolor Reeve, Haliotidis gigantea discus Reeve,... Thạch Quyết minh của họ Bào Ngư, Lớp Phúc túc, ngành nhuyễn thể. Vị thuốc này được điều chế từ vỏ học của loài bào ngư đã được phơi khô. Do đó tên gọi của chúng được dựa theo vẻ bề ngoài cứng như đá của Bào Ngư.
Bào Ngư là sinh vật nhuyễn thể có ổ cứng trên trên mép vỏ có khoảng bảy đến 13 lỗ, chủ yếu là 9 lỗ vì vậy chúng con được gọi là Cửu khổng. Báo ngưng sử dụng các lỗ này để thở, do đó khi có sinh vật bám trên lỗ sẽ làm cho chúng bị chết. Chúng thường phân bố ở vùng hải đảo hoặc ven biển nơi có những dạng đá ngầm. Thức ăn chủ yếu của loài này là các rong rêu bám trên đá.
Thạch Quyết minh được lấy từ phần vỏ cứng của loài Bào Ngư. Với lớp mặt ngoài nhám, có màu sẫm. Mặt trong của vỏ bào ngư óng ánh như xà cừ. Để sử dụng ta cần đập nhỏ chúng ra thành từng mảnh.
Các thành phần chủ yếu có trong thạch quyết minh gồm các axit amin, lớp cutin, canxi Cacbonat và choline,.... trong đó canxi cacbonat chiếm hơn 90%. Ngoài ra vị thuốc này còn có một lượng nhỏ sắt, photpho, sunphat, silicat,...
![]() |
| Cách sử dụng dược liệu thạch quyết minh trong các bài thuốc chữa bệnh |
Công dụng của thạch quyết minh trong y học cổ truyền
Theo y học cổ truyền
Theo tài liệu cổ thạch quyết minh có vị mặn, tính bình, vào 2 kinh can và phế. Có tác dụng bình can, thông lâm, tiềm dương, trừ nhiệt sáng mắt. Dùng chữa thong manh mờ mắt, xương đau nhức, đầu choáng mắt hoa.
Hiện nay, thạch quyết minh là một vị thuốc (được dùng trong phạm vi nhân dân) chữa thị lực kém, thong manh, có tác dụng sáng mắt, tan màng.
Còn được dùng làm thuốc cầm máu và chữa bệnh đau dạ dày thừa nước chua.
Liều dùng & cách dùng
Liều dùng: Ngày uống 3 - 6 g dưới dạng bột, có khi dùng dưới dạng thuốc sắc với liều 15-30g.
Bào ngư là một loại hải sản quý, thịt chứa nhiều chất dinh dưỡng và mùi vị thơm ngon; dùng trong nước và xuất khẩu. Thịt bào ngư có vị mặn, tính ôn, có tác dụng nhuận phế thanh nhiệt, bổ hư, tư âm (theo quan niệm của y học cổ truyền).
![]() |
| Công dụng của thạch quyết minh trong y học cổ truyền |
Cách dùng thạch quyết minh trị bệnh hiệu quả
Chữa thong manh, quáng gà
Thạch quyết minh cạo sạch vỏ đen ngoài, tán nhỏ và thủy phi 10 g. Dùng gan lợn hay gan dê bổ đôi rồi cho thuốc vào. Dùng xông vào mắt khi đun sôi, sau khi nguội, ăn hết gan, uống hết nước. Dùng 1 lần/ ngày (đơn thuốc kinh nghiệm trong nhân dân).
Chữa đau mắt ra nắng bị chói
Thạch quyết minh, cúc hoa, cam thảo mỗi vị 4g. Sắc với 200g nước, để nguội, uống hàng ngày.
Chữa ù tai hoa mắt chóng mặt, đau đầu, mắt sưng đỏ đau cấp, tê bại tay chân (Cháo thạch quyết minh)
Thạch quyết minh (tán bột) 25g, thảo quyết minh (sao vàng) 10g, cúc hoa 15g, gạo tẻ 100g. Dược liệu sắc lấy nước rồi bỏ bã, lấy gạo nấu cháo, đến khi chín thì cho nước sắc thuốc vào khuấy đều, thêm 6g đường phèn khuấy cho tan hết rồi ăn.
Chữa viêm thị thần kinh, mờ mắt, giảm thị lực (Gan lợn hầm thạch quyết minh xương truật)
Thạch quyết minh 30g, xương truật 90g, gan lợn 80g. Thạch quyết minh nung tán mịn; xương truật gọt vỏ ngoài sấy khô tán mịn, cả hai thứ trộn đều, mỗi lần lấy 10 g đem nhét vào giữa miếng gan lợn đã rạch mở sẵn. Đem gan lợn hầm cho chín trong nồi chưng cách thủy.
Chữa viêm kết giác mạc cấp, chói mắt sợ ánh sáng (Thạch quyết minh cúc hoa cam thảo ẩm)
Thạch quyết minh 12g, cúc hoa 12g, cam thảo 4g. Cho dược liệu vào ấm pha trà và hãm bằng nước sôi. Uống 2 ấm/ ngày, cho thêm nước nhiều lần để uống thay nước hàng ngày.
Chữa đục nhân mắt, tăng nhãn áp (thiên đầu thống) (Ba ba hầm thạch quyết minh)
Ba ba 1 con (khoảng 500g) làm sạch, thạch quyết minh 20g, cốc tinh thảo 15g, sinh địa hoàng 12g. Làm sạch ba ba; đem dược liệu gói trong vải xô rồi đặt trong nồi chung với ba ba và hầm chín, bỏ bã thuốc, thêm gia vị phù hợp. Ăn 1 lần/ ngày, liên tục 5 - 7 ngày.
![]() |
| Cách dùng thạch quyết minh trị bệnh hiệu quả |
Lưu ý quan trọng khi sử dụng thạch quyết minh
Mặc dù thạch quyết minh có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe, nhưng bạn cần lưu ý một số điều sau:
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Trước khi sử dụng thạch quyết minh để trị bệnh, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt là với những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc điều trị.
Không lạm dụng: Việc sử dụng quá nhiều có thể gây ra tác dụng phụ. Nên sử dụng liều lượng hợp lý để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Tránh sử dụng cho phụ nữ mang thai: Phụ nữ mang thai nên hạn chế sử dụng thạch quyết minh, vì có thể gây ra các tác dụng không mong muốn.
Thạch quyết minh không chỉ là một loại thực phẩm bổ dưỡng mà còn là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền. Với nhiều công dụng hữu ích, từ việc chữa bệnh mắt, hỗ trợ điều trị ho đến giảm triệu chứng tiêu hóa, cây thạch quyết minh xứng đáng được biết đến và áp dụng rộng rãi trong cuộc sống hàng ngày. Hãy thử ngay những cách sử dụng cây thạch quyết minh để chăm sóc sức khỏe cho bản thân và gia đình!
Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)
Tin liên quan
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại
14:45 | 21/01/2026 Y học cổ truyền
Ứng dụng của thuốc quy tỳ nghi hưng long trong chăm sóc sức khỏe bảo vệ não bộ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ (asd) và tăng động giảm chú ý (adhd)
11:54 | 21/01/2026 Bài báo Khoa học
Nâng tầm giá trị dược liệu Việt Nam
08:15 | 13/01/2026 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết
10:18 | 30/01/2026 Y học cổ truyền
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da
12:14 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non
12:13 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa
12:12 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày
22:46 | 24/01/2026 Thông tin đa chiều
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn
13:17 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Các tin khác
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây đuôi công – Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị đau nhức, bong gân
13:55 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Cao ban long – Dược liệu quý cổ truyền, dùng đúng cách để phát huy giá trị bồi bổ
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Màng tang – Dược liệu giàu tinh dầu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Ý dĩ: Từ bài thuốc dân gian đến những lưu ý khoa học cho người dùng
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây gai cua – Dược liệu dân gian được dùng ở nhiều nước nhưng tiềm ẩn độc tính
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cà cuống – Côn trùng dân dã trở thành đặc sản ẩm thực và vị thuốc trong Đông y
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc
11:18 | 14/01/2026 Thông tin đa chiều
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt
25-01-2026 13:07 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước
17-01-2026 21:37 Tin tức
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026
05-01-2026 09:00 Tin tức
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026
27-12-2025 19:00 Hoạt động hội
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh
21-12-2025 21:05 Hoạt động hội




