Cây ké hoa đào chữa bệnh gì?

Cây ké hoa đào

Tên khoa học: Urena lobata L.

Tên gọi khác: Dã miên hoa, phù thiên hoa, ké khuyết, ké hoa đỏ, thổ đỗ trọng, dã mai hoa, dã đào hoa

Họ thực vật: Bông Malvaceae.

Cây ké hoa đào là một cây thuốc quý, dạng cây nhỡ cao chừng 1m, có cành mang mang nhiều lông mịn hình sao.

Lá gần tròn, đường kính 4-6cm, có khi tới 9cm, gân lá hình chân vịt, mép răng cưa và chia thùy, đầu lá nhọn, phía cuối bằng hay hơi bằng, mặt trên màu xanh, mặt dưới màu tro nhạt có nhiều lông, dài hình sao.

Hoa có cánh màu hồng, mọc đơn độc hay thành đôi ở kẽ lá, đường kính chừng 1.7cm.

Quả hình cầu dẹt, có lông, trên có những gai hình móc, đường kính 7-8mm, hạt có vân dọc và có lông gợn ngắn.

Mùa hoa: tháng 6-10.

Ké hoa đào còn có tên là ké hoa đỏ, bể đậu quan, hồng hài nhi, dãi hoa, dã miên hoa, dã đào hoa...

Phân bố, thu hái và chế biến

Tại nước ta, chỉ có khoảng 3 loài thuộc chi này, ké hoa đào được tìm thấy chủ yếu ở các tỉnh thuộc vùng trung du, đồng bằng và những vùng núi có độ cao dưới 800 mét.

Ké hoa đào phân bố rộng rãi trên thế giới, ở khắp các nước thuộc vùng nhiệt đới của châu á, châu Phi, Nam Mỹ.

Ké hoa đào thuộc dạng cây ưa sáng, có khả năng chịu hạn, sinh trưởng tốt trên nhiều loại đất khác nhau. cây thường mọc rải rác hoặc mọc thành những đám lớn tại các vùng nương rẫy bỏ hoang, ven đường, bãi,..

Ké hoa đào thuộc dạng ra hoa quả nhiều hàng năm, sau khi quả chín sẽ tự tách ra để cho hạt rơi xuống dưới đất.

Cây có khả năng tái sinh tự nhiên từ hạt và từ chồi sau khi cây đã bị chặt.

Người ta dùng toàn cây hoặc lá phơi khô hay dùng tươi. Thu hái tốt nhất vào các mùa hạ và mùa thu.

Bộ phận dùng: Dùng toàn cây

Ké hoa đào thuộc dạng ra hoa quả nhiều hàng năm, sau khi quả chín sẽ tự tách ra để cho hạt rơi xuống dưới đất.

Thành phần hoá học

Toàn cây chứa thành phần phenol, axit amin, sterol.

Vỏ thân chứa pentose 21.92%, lignin chiếm 6.87%

Hạt chứ dầu 13-14%

Công dụng cây ké hoa đào

Theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, ké hoa đào là vị thuốc có tính mát, vị ngọt, có tác dụng trừ phong, lợi thấp, thanh nhiệt, giải độc. Trong dân gian dùng ké hoa đào để chữa đau nhức, phong thấp, thủy thũng, tiểu tiện khó, khí hư, tiêu hóa kém, bướu giáp...

Ở Ấn Độ, người ta dùng rễ cây ké hoa đào làm thuốc đắp ngoài da trị tê thấp. Dùng riêng hoặc phối hợp với các vị thuốc khác trong những trường hợp sau: chữa viêm họng, phong thấp, viêm khớp, đau nhức xương, chữa lỵ, bạch đới, viêm thận phù thũng, bướu cổ đơn thuần, viêm ruột, tiêu hóa kém, rong kinh, rong huyết. Ngoài ra, ké hoa đào còn dùng ngoài trong chữa vết thương sưng đau, mụn nhọt mưng mủ, chữa rắn cắn, viêm tuyến vú.

Theo y học hiện đại

Thử nghiệm in vitro về cao chiết ethanol từ rễ ké hoa đào, nhất là dạng rễ tơ thủy canh, cho thấy khả năng ức chế enzym α-glucosidase. Khi thực hiện trên mô hình chuột bị đái tháo đường được gây bởi alloxan thì khả năng hạ đường huyết của rễ tơ thủy canh lại thấp hơn rễ tự nhiên.

Vì thế, vẫn cần những thực nghiệm và nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả hạ đường huyết ở chuột từ rễ cây ké hoa đào để có bằng chứng về công dụng hỗ trợ điều trị tiểu đường type 2 của dược liệu này.

Ké hoa đào có vị ngọt dịu, tính mát, không độc có tác dụng trừ phong, lợi thấp, thanh nhiệt, giải độc.

Bài thuốc chữa bệnh từ cây ké hoa đào

Chữa viêm họng: ké hoa đào 40g, củ rẻ quạt 10g, kim ngân hoa 20g, bồ công anh 12g, cam thảo dây 10g. Sắc uống ngày 1 thang.

Chữa phong thấp, viêm khớp, đau nhức xương: rễ ké hoa đào 40-60g, sắc uống.

Chữa lỵ: ké hoa đào 30g, lá mơ lông 20g, rau sam 20g, cam thảo dây 10g. Sắc uống ngày 1 thang.

Chữa bạch đới: rễ ké hoa đào 20g, rễ củ gai 20g, bạch đồng nữ 20g, cam thảo dây 10g. Sắc uống.

Chữa viêm thận phù thũng: rễ ké hoa đào 40-60g sắc uống.

Chữa bướu cổ đơn thuần: ké hoa đào 30g, ké đầu ngựa 20g. Sắc uống trong ngày.

Chữa viêm ruột: ké hoa đào 40g, lá ba chẽ 20g. Sắc uống trong ngày. Có thể dùng riêng, toàn cây 40 - 50g, chặt nhỏ, sao vàng, sắc uống.

Chữa tiêu hóa kém: rễ ké hoa đào tươi 60g rửa sạch, giã nát, lọc bỏ bã, uống trong ngày.

Chữa rong kinh, rong huyết: rễ ké hoa đào 40g, mần tưới 20g, chỉ thiên 20g, mã đề 20g. Sắc uống.

Phụ nữ có thai, người hư hàn không được dùng cây ké hoa đào.

Thuốc dùng ngoài

Chữa vết thương sưng đau, mụn nhọt mưng mủ: ké hoa đào lượng vừa đủ, giã nát, cho vào miếng gạc sạch, băng đắp vào vết thương.

Chữa rắn cắn: lá ké hoa đào lượng vừa đủ, giã nát, băng đắp tại chỗ .

Chữa viêm tuyến vú: lá ké hoa đào, lá sài đất, lá bồ công anh mỗi vị 30g, tất cả rửa sạch, giã nát, đắp tại chỗ.

Lưu ý: Phụ nữ có thai, người hư hàn không được dùng cây ké hoa đào.