Những công dụng chữa bệnh ít người biết về dược liệu mang tiêu
Mang tiêu là gì?
Mang tiêu hay còn được biết đến là một loại dược liệu được tinh chế lại từ natri sulfat thiên nhiên. Cụ thể, người ta sẽ đào cây mang tiêu thiên nhiên về rồi hòa tan với nước lọc để loại bỏ tạp chất. Sau đó, mang đi cô đặc để thu được kết tinh. Các bước này được lặp lại nhiều lần, đảm bảo nước chiết xuất từ mang tiêu đạt đủ độ trong. Lúc này, bạn để nguội cho cặn lắng đọng lại.
Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng phương pháp đun sôi mang tiêu cùng với nước sạch, để bay hơi cho đến khi chỉ còn bột trắng. Ở một số địa phương, người ta có thể thu được mang tiêu bằng cách bọc vào giấy, đem đi treo ở nơi thông gió để mang tiêu phân hóa thành bột trắng. Sản phẩm này được gọi là Huyền minh phấn hay Phong mang tiêu.
Trước đây, mang tiêu dược liệu chỉ có ở Trung Quốc. Tuy nhiên, đến năm 1958, nước ta đã có thể tự điều để phục vụ cho nhu cầu sử dụng ngày càng nhiều. Mang tiêu nguyên chất chỉ chứa muối natri sulfat. Nếu được điều chế thì nó còn có thêm nhiều tạp chất khác như: Canxi sulfat, natri clorua hay magie sulfat. Trong quá trình sử dụng, bạn bảo quản mang tiêu trong giấy bạc để giữ được độ ẩm phù hợp cho khoáng vật.
![]() |
| Những công dụng chữa bệnh ít người biết về dược liệu mang tiêu |
Mang tiêu có tác dụng gì?
Vì muối sulfat được điều chế thành tinh chất nên mang tiêu rất an toàn với sức khỏe của người dùng. Với đặc tính hút nước, mang tiêu thường được sử dụng để làm loãng phân ở những người mắc bệnh táo bón, giúp quá trình đại tiện dễ dàng hơn.
Hơn nữa, dung dịch muối loãng sulfat còn có đặc tính tẩy đặc trưng. Vì vậy, nó có tác dụng kích thích sự bài tiết đường ruột. Đồng thời, ức chế hiện tượng chống co bóp của ruột.
Nhiều sách Đông y đã ghi chép rằng, mang tiêu có vị mặn, đắng, tính hàn. Từ đó, phù hợp với 3 kinh vị đại tràng và tam tiêu. Vị thuốc này giúp tiêu tích, tà nhiệt, nhuận táo, làm mềm chất rắn, trị bách bệnh hàn nhiệt, tà khí, trục tích tụ trong ngũ tạng, hóa huyết bế đờm kết.
Với sự phát triển của y học hiện đại, các nhà khoa học còn tìm ra một số công dụng khác của mang tiêu, có thể kể đến là:
-
Chữa tiểu tiện không thông.
-
Trị bệnh đau đầu, đau nửa đầu không thuyên giảm.
-
Chữa các bệnh về đường ruột, gây chướng bụng, đầy hơi, ăn uống không tiêu.
-
Chữa bệnh về da liễu như: Chàm, mề đay.
Tuy nhiên, mang tiêu được khuyến cáo là tuyệt đối không sử dụng với phụ nữ đang mang thai.
![]() |
| Mang tiêu có tác dụng gì? |
Các bài thuốc chủ trị bằng mang tiêu
Ứng dụng lâm sàng của mang tiêu trong các bài thuốc như sau:
-
Điều hòa nhiệt tích trường vị, công hạ tích tụ, trị dương minh thực nhiệt biểu hiện táo bón: Dùng mang tiêu 12g, Đại hoàng 12g, Chỉ thực 16g, Hậu phác 10g sắc uống;
-
Trị táo bón do trường vị có thực nhiệt: Dùng mang tiêu 10g, Đại hoàng 10g, Chích thảo 3g sắc uống;
-
Trị khô miệng lưỡi, rộp, mọc mụn, đau họng, thổ ra máu, bí tiểu, tiểu máu: Dùng Đại hoàng 80g, Phác tiêu 80g, Cam thảo 80g, Chi tử 40g, Bạc hà 40g, Hoàng cầm 40g tán nhỏ mỗi lần dùng 8g mỗi vị sắc chung với 2 bát nước và lá trúc diệp;
-
Trị đại tiện phân khô cứng nhưng không bón: Dùng duy nhất mang tiêu;
-
Trị đau họng, loét miệng, đỏ mắt, mụn nhọt: Dùng mang tiêu với Bằng sa, Băng phiến tán nhuyễn thổi vào họng;
-
Trị chàm, mề đay: Dùng mang tiêu, Bạch phàn 30g hòa nước sôi rửa lúc nước còn nóng;
-
Trị bệnh ở hậu môn: Dùng dung dịch Huyền minh phấn 3% ngâm hậu môn, trị trĩ, nẻ, rò hậu môn thời kỳ viêm tấy;
-
Trị đau đầu: Dùng mang tiêu nhỏ thổi vào mũi;
-
Trị tiểu tiện không thông do bàng quang nhiệt: Dùng bột mang tiêu uống mỗi lần 4g, ngày 2-3 lần với nước pha Tiểu hồi;
-
Trị ăn không tiêu: Dùng mang tiêu 30g, Ngô thù du 40g sắc uống dần tới khi bớt.
![]() |
| Lưu ý khi sử dụng cây mang tiêu |
Lưu ý khi sử dụng mang tiêu
Mặc dù cây mang tiêu có nhiều công dụng, nhưng người dùng cần lưu ý những điều sau:
-
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Trước khi sử dụng cây mang tiêu để trị bệnh, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế, đặc biệt là đối với những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc điều trị.
-
Không lạm dụng: Việc sử dụng quá nhiều có thể gây ra tác dụng phụ không mong muốn. Nên sử dụng theo liều lượng khuyến nghị.
-
Kiểm tra dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng với cây mang tiêu. Nếu có triệu chứng bất thường, nên ngừng sử dụng ngay lập tức.
Tóm lại, mang tiêu là dược liệu giúp tiêu tích, tà nhiệt, nhuận táo, làm mềm chất rắn, trị bách bệnh hàn nhiệt, tà khí, trục tích tụ trong ngũ tạng, hóa huyết bế đờm kết. Để sử dụng an toàn và hiệu quả, người dùng nên tham khảo thầy thuốc về liều lượng và cách sử dụng.
Tin liên quan
Cây một dược: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
14:33 | 26/05/2025 Y học cổ truyền
Cây lụa: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
14:33 | 26/05/2025 Y học cổ truyền
Cây máu chó: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
14:33 | 26/05/2025 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết
10:18 | 30/01/2026 Y học cổ truyền
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da
12:14 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non
12:13 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa
12:12 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Giá trị của cây bình vôi trong kho tàng y học cổ truyền
07:30 | 27/01/2026 Y học cổ truyền
Bất ngờ với lợi ích sức khỏe của lá ớt
11:00 | 26/01/2026 Y học cổ truyền
Các tin khác
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày
22:46 | 24/01/2026 Thông tin đa chiều
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại
14:45 | 21/01/2026 Y học cổ truyền
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn
13:17 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây đuôi công – Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị đau nhức, bong gân
13:55 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Cao ban long – Dược liệu quý cổ truyền, dùng đúng cách để phát huy giá trị bồi bổ
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Màng tang – Dược liệu giàu tinh dầu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Ý dĩ: Từ bài thuốc dân gian đến những lưu ý khoa học cho người dùng
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt
25-01-2026 13:07 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước
17-01-2026 21:37 Tin tức
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026
05-01-2026 09:00 Tin tức
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026
27-12-2025 19:00 Hoạt động hội
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh
21-12-2025 21:05 Hoạt động hội




