Cây lụa: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền

Giới thiệu về cây lụa

Cây lụa còn được gọi bởi các tên khác như cây lá lụa, cây mót. Tên khoa học là Cynometra ramilflora. Cây này thuộc họ Đậu -Fabaceae.

Cây lụa thuộc loại cây gỗ, màu nâu đỏ có kích thước to, chiều cao trung bình từ 5 - 10 mét. Cành mềm, vặn vẹo, nhẵn, màu xám nhạt, có nhiều bì khổng nhỏ, hình tròn.

Lá kép, chiều dài trung bình 10 - 15cm gồm hai đối lá chét, những lá phía cuối dài 2 - 6cm, rộng 1,2 - 2cm, những lá tận cùng dài 5 - 10cm, rộng 2 – 4,5 cm, nhẵn, gốc thuôn, đầu tù, cuống chung dài 1,5-5 cm; lá kèm sớm rụng.

Cụm hoa mọc ở kẽ lá thành chùm dài 1-2 cm, sau chuyển thành ngù rộng 1,5-2 cm; lúc mới hình thành, cụm hoa bao bọc bởi những vảy hình trứng, mọc xếp lợp, dài 4-5mm; hoa có 5 cánh đài không đều, 5 cánh hoa rất nhẵn; nhị 10 đều, chỉ nhị nhẵn; bầu nhẵn có lông.

Quả nạc, có xơ, dài 2-3cm, rộng 1,2-1,5cm, gần hình trứng, có rãnh to, hạt 1.

Tại Việt Nam đã phát hiện ra có 3 loài cây lụa, tất cả thuộc cây gỗ nhỏ hoặc gỗ trung bình.

Lá lụa là cây gỗ ưa sáng, ưa ẩm, có thể chịu được ngập úng theo mùa (kể cả nước mặn). Vì thế, thường thấy cây mọc ở bờ suối, bờ kênh rạch hoặc ở nơi đất trũng trong thung lũng. Chưa thấy cây mọc ở rừng kín thường xanh. Độ cao phân bố có thể tới hơn 600m. Cây ra hoa quả hàng năm, quả già có thể tồn tại đến tận đầu mùa hoa năm sau. Tái sinh tự nhiên chủ yếu từ hạt hoặc khi cây còn nhỏ nếu bị chặt có thể tái sinh cấy chồi. Cây lá lụa có thể trồng ở ven ao hồ làm cảnh, gỗ làm nhà cửa hoặc sử dụng trong xây dựng. Lá non ăn được.

Bộ phận được sử dụng của cây lụa là lá, rễ và dầu hạt.

Thành phần hóa học của cây lụa chứa nhiều acid hữu cơ, vitamin C, hạt chứa dầu.

Cây lụa: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền

Công dụng của cây lụa

Ở Việt Nam, nhân dân chỉ dùng lá và dầu hạt cây lá lụa để chữa ghẻ và các bệnh lở loét ngoài da. Lá non có vị chua được dùng làm rau để ăn sống, thường ăn với lẩu mắm.

Ở Ấn Độ, lá và dầu hạt được dùng chữa bệnh phong hủi (dùng ngoài da), trị ghẻ, lở loét, ngứa ngoài da. Rễ cây lá lụa được dùng làm thuốc nhuận trang và tẩy (Nadkarni, 1999: 426).

Để chữa hủi, ghẻ, các bệnh ngoài da, người dùng thường lấy lá của cây lụa, đem phơi khô, nghiền nát nhỏ, nấu cùng với sữa bò đến thể chất sền sệt, trộn với mật ong, bôi lên các chỗ ghẻ hoặc các chỗ lở loét do bệnh phong và các bệnh ngoài da khác. Đối với dầu hạt chỉ cần bôi dầu này lên những vị trí cần trị các bệnh trên.

Đối với những người bị dị ứng với một trong các thành phần hóa học chứa trong các bộ phận của cây lụa thì tuyệt đối không sử dụng để chữa bệnh bằng loại cây này. Nếu trong quá trình sử dụng người bệnh xuất hiện các dấu hiệu bất thường như nổi mẩn ngứa, đau ngực, khó thở, buồn nôn... thì nên ngừng uống ngay.

Thận trọng khi sử dụng cây lụa trong thời gian đang được điều trị bằng thuốc tây y, thực phẩm chức năng hay bất kì loại thảo dược nào khác. Chúng có thể tương tác làm giảm tác dụng của nhau hoặc gây ra những tác dụng phụ không tốt. Hãy cho bác sĩ biết những loại thuốc bạn đang sử dụng nhằm tránh những tương tác thuốc có thể gây hại cho người bệnh.

Ngoài ra, do liều lượng và đặc tính thuốc có thể biến đổi tùy và cơ địa của mỗi người nên khi bạn muốn sử dụng các bài thuốc từ cây lụa thì bạn cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa y học cổ truyền hoặc những người hiểu biết về cây thuốc dân gian.

Công dụng của cây lụa

Lưu ý khi sử dụng cây lụa

Mặc dù cây lụa mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng cần lưu ý một số điều sau:

Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt là cho những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.

Không lạm dụng: Sử dụng với liều lượng hợp lý để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Chọn nguồn gốc rõ ràng: Nên mua cây lụa từ những nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.

Cây lụa là một loại thảo dược quý giá với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ việc giải nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa đến kiểm soát đường huyết, cây lụa thực sự là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai muốn bảo vệ sức khỏe của mình. Hy vọng rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn hiểu rõ hơn về cây lụa. Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết đến lợi ích của cây lụa!

Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)