Cây keo dậu: Thần dược chữa bệnh từ thiên nhiên ít người biết

Tổng quan về cây keo dậu và thành phần dược tính

Cây keo dậu còn có các tên gọi như cây bình linh, keo giun, bồ kết dại, cây muồng,..

Cây keo dậu dễ sống, mọc trên nhiều loại đất, kể cả đất khô cằn, nên thường mọc dại ven sông, ao. Thân cây nhỏ, phân cành ngay từ gốc, vỏ thân màu nâu.

Lá kép hai lần giống hình lông chim, mọc so le, đầu nhọn, lá phía dưới và phía trên thường nhỏ hơn.

Cụm hoa keo dậu mọc ở kẽ lá, có lông nhỏ màu trắng, tràng có 5 cánh thuôn hẹp ở gốc. Quả dậu thẳng, dẹt và mỏng giống . Bên trong 1 quả thường chứa từ 15–20 hạt, dẹt, nhẵn, cứng và có màu nâu sẫm.

Mùa hoa keo dậu nở thường vào tháng 4–6, mùa quả ở tháng 7–9.

Cây ra hoa nhiều, tái sinh tự nhiên từ hạt và cây chồi gốc sau khi bị chặt.

Thành phần hoạt chất chính:

Lá keo giậu: chứa tanin, protein, axit glutamic, axit aspartic, leucin hoặc isoleucine, leucenin

Hạt keo dậu: Chứa 8,8% dầu béo màu xanh sẫm

Chất nhầy: 12-14%

Các axit béo: 5,5% gồm axit palmitic, axit stearic, axit behenic, axit lignocerie, axit linoleic...

Chứa đường

Chứa gôm, trong đó có D-glalactose và D-manose.

Cây keo dậu có thể hấp thụ selen từ đất rồi tích lũy selen ở hạt, ngoài ra cũng như độc tố mimosine vì vậy thể gây ra những tác dụng phụ ngoài ý muốn như: rụng tóc, chán ăn, mệt mỏi, bơ phờ nếu sử dụng liều cao hoặc sử dụng dài ngày.

Vỏ cây keo dậu có chứa nhiều tanin.

Cây keo dậu: Thần dược chữa bệnh từ thiên nhiên ít người biết

Công dụng cây keo dậu trong đời sống

Theo y học cổ truyền:

Trị giun: Theo các bài thuốc Đông Y, tác dụng chính là dùng để trị giun. Sử dụng hạt keo dậu để diệt giun đũa (ký sinh trùng đường ruột).

Hạt của cây keo giậu được coi là bài thuốc tẩy giun đũa thông dụng và dễ dùng. Hạt chín đem rang vàng đến khi nở, tán thành bột mịn. Bột keo dậu có màu vàng sẫm và mùi thơm, dùng để uống.

Ngừa thai: vỏ thân cây và vỏ rễ có tác dụng ngừa thai

Ở Ấn Độ, người ta còn sử dụng cây keo dậu để chữa các chứng bệnh về đường tiêu hóa.

Ở Indonesia, hạt keo giậu được sử dụng để chữa đái tháo đường.

Ở Philippines, hạt rang vàng làm thuốc giúp dịu viêm, rễ làm thuốc điều kinh.

Ở Trung Quốc, dùng rễ cây để chữa mất ngủ.

Theo y học hiện đại đã nghiên cứu:

Có tác dụng trong điều trị giun đũa

Chất độc mimosine trong keo dậu có khả năng ức chế quá trình sản sinh của tế bào ung thư phổi, ung thư gan, đồng thời làm tăng độ nhạy cảm của tế bào ác tính với các phương pháp điều trị ung thư.

Một số nghiên cứu cho nhận thấy dịch chiết xuất từ cây bình linh có khả năng ức chế ung thư niêm mạc miệng và hiện tượng di căn của tế bào ác tính.

Công dụng cây keo dậu trong đời sống

Cách khử độc tố khi sử dụng cây keo dậu

Trong toàn bộ cây keo dậu có độc tố là mimosine, bị phân hủy bởi nhiệt và hòa tan trong nước. Vậy nên chúng ta có thể làm giảm độc tố của keo dậu bằng cách chế biến phù hợp và sử dụng hợp lý.

Khi muốn ăn đọt non của cây keo dậu thì bạn nên luộc trong nước nóng 70 độ khoảng 15 phút rồi vớt rau ra bỏ nước. Điều này giúp loại bỏ khoảng 90% độc tố trước khi ăn.

Có thể dùng nồi bằng sắt để nấu đọt keo dậu, vì nó sẽ giúp tạo phản phức hợp giữa kim loại và chất mimosine từ đó sẽ giúp làm giảm nồng độ chất độc có trong thực phẩm này.

Bài thuốc chữa bệnh từ cây keo dậu

Bài thuốc chữa bệnh từ cây keo dậu

Trị giun:

Hạt tươi ăn hoặc dùng hạt khô rang lên cho nở, tán bột uống, hoặc thêm đường làm thành bánh. Ngày dùng 10-15g (trẻ em) hoặc 25-50g (người lớn) uống vào sáng sớm lúc đói, liền trong 3-5 buổi sáng. Không cần dùng thuốc tẩy. Có thể phối hợp với các loại hạt khác như Sử quân tử thì hiệu quả càng cao.

Hỗ trợ điều trị yếu sinh lý và tiểu đường:

Hạt keo dậu già 50g. Rang với lửa nhẹ cho khô rồi nấu lấy nước uống, ngày dùng 2 lần. Duy trì sử dụng liên tục trong vòng 3 ngày rồi ngưng từ 2 – 3 ngày rồi sử dụng lại.

Trị chứng vàng da và thiếu máu:

Củ mài (hoài sơn), sâm bố chính và bạch biển đậu (đậu ván trắng) mỗi vị 12g, ô tặc cốt (mai mực), hạt keo dậu, ý dĩ và mẫu lệ (vỏ hàu) mỗi vị 6g. Đem các vị trên rửa sạch rồi sắc lấy nước uống, mỗi ngày dùng 1 thang.

Lưu ý khi dùng cây keo dậu làm thuốc

Trong cây keo dậu có độc tố nhẹ, vì vậy để an toàn, chỉ nên ăn bình linh với lượng vừa phải: khoảng 5% khẩu phần ăn hàng ngày.

Sử dụng nhiều hạt keo dậu có thể gây tác dụng phụ như rụng tóc, chán ăn,...

Một số tài liệu có ghi chép chất độc có trong cây keo dậu mimosine có thể gây sảy thai, bướu cổ, chán ăn, giảm khả năng sinh sản, đục thủy tinh thể.

Để đảm bảo an toàn khi sử dụng và đạt hiệu quả tốt nhất của keo dậu, cần tham khảo ý kiến của thầy thuốc, uống theo sự chỉ dẫn, kê đơn, không nên tự ý sử dụng.

Phụ nữ đang mang thai và cho con bú nên hỏi ý kiến của bác sỹ trước khi sử dụng, hiện nay chưa có thông tin về nguy cơ gây hại.