Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây sầu đâu

Cây sầu đâu không chỉ nổi tiếng với vẻ đẹp của những bông hoa trắng mà còn được biết đến như một loại thảo dược quý trong y học cổ truyền. Với nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả, cây sầu đâu đang ngày càng được nhiều người áp dụng trong cuộc sống hàng ngày. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây sầu đâu.
Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây xương sông Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây lược vàng Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây mắc cỡ Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây vạn niên thanh Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây rẻ quạt Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây gạc nai

Giới thiệu về cây sầu đâu

Cây sầu đâu ở nước ta có nhiều loại khác nhau, trong đó chủ yếu là sầu đâu bản địa, sầu đâu rừng, sầu đâu Ấn Độ. Một số đặc điểm để phân biệt 3 loại sầu đâu này như sau:

Cây sầu đâu bản địa: Cây to, thân gỗ, cao từ 8 - 15m, lá kép lông chim, hoa mọc ở lá sầu đâu thành cụm, có màu trắng hoặc màu tím nhạt.

Cây sầu đâu rừng: Cây nhỏ, thân yếu không thành gỗ, cao từ 1.6 - 2.5m, lá sầu đâu xẻ lông chim không đều, 4 - 6 đôi lá chét, hoa nhỏ khác gốc, mọc thành chùm.

Cây sầu đâu Ấn Độ: Cây to, thân gỗ, có thể cao đến 20m, các nhánh xèo tạo thành tán rộng, lá sầu đâu mọc xen kẽ với các lá chét chứa từ 8 đến 19 lá, cây cho sản lượng gỗ chất lượng cao và kẹo cao su thương mại.

Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây sầu đâu
Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây sầu đâu

Công dụng của cây sầu đâu

Cây sầu đâu bản địa toàn thân đều có vị đắng, tính lạnh, chỉ có vỏ rễ và vỏ thân được dùng làm thuốc. Hoạt chất chính trong vỏ rễ và vỏ thân là toosendanin, có tác dụng diệt giun đũa, giun kim, chống nấm, chống độc tố botulin tạo ra do vi khuẩn. Các bộ phận khác trên cây đều chứa độc, trong đó lá sầu đâu được dùng để làm thuốc diệt côn trùng, sâu bọ.

Cây sầu đâu rừng thường mọc hoang ở các vùng miền Bắc và miền Trung, chỉ với nguồn mọc dại mỗi năm có cũng thu mua được 3 - 5 tấn quả. Trái sầu đâu rừng hái về, phơi hoặc sấy khô, loại bỏ tạp chất, không chế biến thêm, có thể bảo quản hàng chục năm mà không bị hỏng hay giảm tác dụng. Mùa thu hái sầu đâu rừng là vào tháng 8 đến tháng 12.

Theo đông y, cây sầu đâu rừng có vị đắng, tính hàn, xếp vào kinh đại tràng, tác dụng háo nước, sát trùng, chữa sốt rét, bệnh lỵ, nhưng không được sử dụng cho người tỳ vị hư nhược, nôn mửa. Sầu đâu rừng được bào chế dưới nhiều dạng khác nhau:

Thân, vỏ rễ, quả non của cây sầu đâu Ấn Độ được sử dụng để làm nước tonic và chất se khít lỗ chân lông. Vỏ cây còn được sử dụng làm thuốc giảm đau, chữa bệnh sốt rét và các bệnh ngoài da. Lá cây được sử dụng trong điều trị giun, loét, các bệnh tim mạch, bệnh phong, thuốc trừ sâu và côn trùng.

Các loại sầu đâu đều có tác dụng trị bệnh nhưng độc tính cũng cao. Vì thế, người bệnh cần hết sức thận trọng khi sử dụng các bài thuốc có dược liệu này. Để tránh tác dụng phụ, tốt nhất khi sử dụng, bạn nên nhờ sự tư vấn của bác sĩ, lương y có chuyên môn.

Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây sầu đâu
Công dụng của cây sầu đâu

Các bài thuốc chữa bệnh từ cây sầu đâu

Theo kinh nghiệm dân gian, có thể dùng lá sầu đâu bỏ vào chum đựng các loại hạt ngũ cốc, gạo để tránh nấm, sâu mọt, dùng nước sắc lá sầu đâu (4kg lá trong 10 lít nước) để phun lên lá cây bị sâu bọ ăn hại. Trái sầu đâu khi ăn vào có thể gây ngộ độc với các triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy, xuất huyết nội tạng, tim đập nhanh, suy thận, vv.

Viên uống: Mỗi ngày 10 - 14 quả, thậm chí 20 quả tán nhỏ, làm thành viên với hàm lượng 0.1g/viên với toàn quả hoặc 0.2g/viên với nhân đã khử dầu. Uống liên tục trong 3 - 7 ngày, thông thường sẽ khỏi bệnh sau 1 - 2 ngày, nhưng để khỏi hẳn cần uống 5 - 7 ngày.

Dầu: Bỏ vỏ, ép lấy dầu vì dầu có tính chất kích thích, gây nôn và tiêu lỏng. Ngoài chữa lỵ, sầu đâu rừng còn có tác dụng chữa tiêu chảy, viêm ruột thừa, sốt rét.

Dạng thụt: Lấy 20 - 30 hạt sầu đâu giã nhỏ, ngâm vào 200ml dung dịch natri bicarbonat 1%, sau 1 - 2 giờ lọc lấy nước thụt. Vì sầu đâu rừng có độc nên thụt tháo có thể giảm bớt nguy cơ gặp tác dụng phụ hơn so với dạng uống như đau bụng, nôn, kém ăn, mệt mỏi.

Liều dùng chữa sốt rét: Viên uống, ngày uống 3 lần, mỗi lần uống 1g quả, uống liên tục 4 - 5 ngày.

Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây sầu đâu
Các bài thuốc chữa bệnh từ cây sầu đâu

Lưu ý khi sử dụng cây sầu đâu

Mặc dù cây sầu đâu mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng cần lưu ý một số điều sau:

Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt là cho những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.

Không lạm dụng: Sử dụng với liều lượng hợp lý để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Chọn nguồn gốc rõ ràng: Nên mua cây sầu đâu từ những nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.

Cây sầu đâu là một loại thảo dược quý giá với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ việc hỗ trợ điều trị viêm nhiễm, kháng viêm đến làm lành vết thương, cây sầu đâu thực sự là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai muốn bảo vệ sức khỏe của mình. Hy vọng rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn hiểu rõ hơn về công dụng cây sầu đâu. Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết đến lợi ích của cây sầu đâu!

Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)

Thúy Hà (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn

Tin liên quan

Bài thuốc xông giải cảm cúm từ thảo dược thiên nhiên

Bài thuốc xông giải cảm cúm từ thảo dược thiên nhiên

Xông hơi là một trong những phương pháp chữa bệnh truyền thống trong Đông y, đặc biệt hiệu quả trong việc giảm triệu chứng cảm cúm, đau đầu, ngạt mũi, đau họng. Tuy nhiên, cần thực hiện đúng cách để đạt được hiệu quả tốt nhất mà không gây hại cho cơ thể.
Kỷ niệm 15 năm Trung tâm Thuốc Dân Tộc: Hành trình gieo mầm tinh hoa Y học cổ truyền Việt Nam

Kỷ niệm 15 năm Trung tâm Thuốc Dân Tộc: Hành trình gieo mầm tinh hoa Y học cổ truyền Việt Nam

SKV- Sáng 16/11/2025, Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Thuốc Dân Tộc tổ chức lễ kỷ niệm 15 năm thành lập với chủ đề “A15 – Dòng chảy tinh hoa”. Chương trình diễn ra trang trọng, ấm cúng và sâu sắc, quy tụ nhiều nhà quản lý, chuyên gia đầu ngành Y học cổ truyền, đối tác, bệnh nhân cùng toàn thể cán bộ nhân viên.
Hội thảo khoa học “Sức khỏe não bộ: Phòng ngừa suy giảm và tăng cường trí nhớ” - Cùng hành động và chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Hội thảo khoa học “Sức khỏe não bộ: Phòng ngừa suy giảm và tăng cường trí nhớ” - Cùng hành động và chăm sóc sức khỏe cộng đồng

SKV - Ngày 9/11, tại Khu Du lịch Ao Vua (Hà Nội), hơn 200 đại biểu, chuyên gia, bác sĩ đầu ngành trong lĩnh vực y học hiện đại và y học cổ truyền đã tham dự Hội thảo khoa học “Sức khỏe não bộ: Phòng ngừa suy giảm và tăng cường trí nhớ”. Sự kiện do Hội Nam Y Việt Nam khởi xướng, phối hợp cùng bốn hội chuyên ngành khác, hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức cộng đồng, chia sẻ các giải pháp khoa học và thực tiễn trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe não bộ – nền tảng của trí tuệ và chất lượng sống con người.

Cùng chuyên mục

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Trong không khí rực rỡ của mùa xuân Bính Ngọ 2026, Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông đã trở thành một điểm đến tâm linh, văn hóa và sức khỏe đặc biệt đối với người dân và du khách trên khắp cả nước.
Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

Cây quất không chỉ quen thuộc trong dịp Tết mà còn là một loại cây mang lại giá trị sức khỏe đáng chú ý. Từ quả đến vỏ, quất được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và các bài thuốc dân gian nhờ đặc tính giàu tinh dầu, vitamin và hợp chất sinh học. Dưới góc nhìn của cả y học cổ truyền và y học hiện đại, quất được đánh giá là thực phẩm - dược liệu tự nhiên giúp hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt phù hợp trong giai đoạn giao mùa và những thời điểm cơ thể dễ suy giảm miễn dịch.
Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Y học cổ truyền Việt Nam là kết tinh của trí tuệ dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Trong kho tàng dược liệu phương Đông, Corydalis yanhusuo - thường gọi là huyền hồ - được biết đến như một vị thuốc có tác dụng giảm đau và hoạt huyết. Từ lâu, dược liệu này đã được sử dụng trong y học cổ truyền để hỗ trợ điều trị đau bụng kinh, đau đầu, đau dạ dày, đau do ứ trệ khí huyết. Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại bước đầu cũng ghi nhận những hoạt chất trong huyền hồ có tiềm năng tác động lên hệ thần kinh và tuần hoàn.
[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

Một số loại trà thảo dược có khả năng hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Việc kết hợp uống trà thảo dược với chế độ ăn uống lành mạnh, lối sống tích cực sẽ mang lại hiệu quả tối ưu trong việc duy trì và cải thiện sức khỏe tim mạch.

Các tin khác

10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

Theo y học cổ truyền, đầy bụng là biểu hiện của tình trạng “thực tích” - thức ăn ứ trệ làm tỳ vị quá tải, khí cơ không thông. Thay vì lạm dụng thuốc hỗ trợ tiêu hóa, nhiều thảo mộc quen thuộc có thể giúp cơ thể tự điều chỉnh một cách an toàn, hiệu quả.
Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

Dưa hành, củ kiệu - món ăn giản dị nhưng lại ẩn chứa giá trị sức khỏe đáng kể nhờ quá trình lên men tự nhiên. Vị chua thanh, hăng nhẹ không chỉ giúp kích thích vị giác mà còn góp phần bổ sung lợi khuẩn, giảm cảm giác đầy bụng. Món ăn này được xem như “men tiêu hóa” tự nhiên, hỗ trợ hệ tiêu hóa trong những ngày ăn uống nhiều đạm, béo.
Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

Các loại hạt như hạt hướng dương, hạt dưa, hạt điều… vốn quen thuộc trong mỗi gia đình dịp Tết không chỉ ngon mà còn chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể. Theo y học cổ truyền, việc dùng đúng và vừa phải các loại hạt có thể hỗ trợ cân bằng nội sinh, bồi bổ khí huyết và duy trì sức khỏe tổng thể.
Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

Tết cổ truyền của dân tộc Việt không thể thiếu chiếc bánh chưng - món ăn kết tinh từ hạt gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn và lá dong. Đây không chỉ là món ăn mang ý nghĩa biểu trưng cho đất trời, mà còn là một “bài thuốc thực dưỡng” dưới góc nhìn của y học cổ truyền, được phối hợp hài hòa giữa các vị có tính - vị - quy kinh khác nhau, bổ trợ lẫn nhau để bảo vệ sức khỏe trong những ngày đầu xuân.
Ăn chay ngày Tết: Lợi ích sức khỏe và những điều cần lưu ý

Ăn chay ngày Tết: Lợi ích sức khỏe và những điều cần lưu ý

Trong nhịp sống hiện đại, ăn chay không còn giới hạn trong tôn giáo hay tín ngưỡng mà dần trở thành một xu hướng sống lành mạnh. Đặc biệt trong những ngày Tết - khi mâm cỗ thường dư thừa đạm, béo và rượu bia - việc ăn chay xen kẽ được nhiều chuyên gia đánh giá là lựa chọn hợp lý, giúp cơ thể “nghỉ ngơi” và tái cân bằng.
Công dụng của các loại mứt Tết dưới góc nhìn y học cổ truyền

Công dụng của các loại mứt Tết dưới góc nhìn y học cổ truyền

Trong khay mứt ngày Tết, mỗi loại mứt không chỉ mang ý nghĩa sum vầy, ngọt ngào đầu năm mà còn ẩn chứa những giá trị dưỡng sinh nhất định theo y học cổ truyền. Nếu dùng đúng cách, mứt Tết có thể hỗ trợ tiêu hóa, làm ấm cơ thể, điều hòa khí huyết trong những ngày đầu xuân.
Mâm ngũ quả ngày Tết: Lợi ích sức khỏe nhìn từ y học cổ truyền và hiện đại

Mâm ngũ quả ngày Tết: Lợi ích sức khỏe nhìn từ y học cổ truyền và hiện đại

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mâm ngũ quả ngày Tết còn phản ánh triết lý dưỡng sinh của cha ông ta: dùng thực phẩm tự nhiên để điều hòa cơ thể, phòng bệnh và bồi bổ sức khỏe. Dưới góc nhìn kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại, mỗi loại trái cây trên mâm ngũ quả đều có những giá trị riêng.
Bánh chưng, bánh tét: Giá trị dinh dưỡng và cách ăn không lo tăng cân ngày Tết

Bánh chưng, bánh tét: Giá trị dinh dưỡng và cách ăn không lo tăng cân ngày Tết

Bánh chưng, bánh tét là "linh hồn" của mâm cỗ ngày Tết. Tuy nhiên, với lối sống ít vận động và chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều người e ngại rằng bánh chưng, bánh tét dễ gây tăng cân, rối loạn tiêu hóa. Dưới góc nhìn khoa học dinh dưỡng và y học cổ truyền, nếu biết ăn đúng cách, món bánh truyền thống này vẫn mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Lương y Phạm Xuân Nội – Người lính Thành cổ và hành trình cả đời giữ trọn chữ “Tâm” với nghề thuốc

Lương y Phạm Xuân Nội – Người lính Thành cổ và hành trình cả đời giữ trọn chữ “Tâm” với nghề thuốc

(SKV) - Giữa lòng phố cổ Hà Nội, nơi những con phố nghề vẫn lặng lẽ gìn giữ hồn cốt Thăng Long xưa, Phòng chẩn trị Đông y Nội Lộc của Lương y đa khoa Phạm Xuân Nội từ lâu đã trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều thế hệ người bệnh. Không chỉ bởi những thang thuốc gia truyền được chắt lọc qua nhiều đời, mà còn bởi phong thái điềm đạm, tận tâm của một người thầy thuốc luôn coi việc cứu người là lẽ sống.
Giữ sức khỏe ngày Tết: Những cách giải rượu an toàn từ thực phẩm tự nhiên

Giữ sức khỏe ngày Tết: Những cách giải rượu an toàn từ thực phẩm tự nhiên

Tết Nguyên đán là dịp sum vầy, gặp gỡ, nâng chén chúc xuân. Tuy nhiên, việc sử dụng rượu bia quá mức dễ dẫn đến tình trạng mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, thậm chí ảnh hưởng đến gan và tim mạch. Kho tàng y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian lưu giữ nhiều phương thức giải rượu từ nguyên liệu tự nhiên, vừa dễ tìm lại an toàn với sức khỏe.
Xem thêm
Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.
Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Tại Trường Đại học Nam Cần Thơ, Gala Chào xuân 2026 – “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II quy tụ đại diện Hội Nam Y Việt Nam, giới chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị đồng hành trong không khí trang trọng, ấm áp.
Phiên bản di động