Sự tự tin trong thực hành lâm sàng của sinh viên điều dưỡng Trường Đại học Trà Vinh năm 2024

Tóm tắt:

Hiện nay, thực hành lâm sàng không chỉ giúp sinh viên phát triển kỹ năng chuyên môn mà còn rèn luyện khả năng quản lý và đối phó với các tình huống trong môi trường y tế thực tế. Sinh viên sẽ học cách làm việc dưới áp lực, xử lý các tình huống khẩn cấp và tương tác chuyên nghiệp với bệnh nhân cũng như đồng nghiệp. Những kỹ năng này vô cùng quan trọng, giúp sinh viên trở nên tự tin và thành thạo khi bước vào môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp. Nghiên cứu khảo sát về mức độ tự tin của sinh viên điều dưỡng trong việc thực hiện các kỹ thuật y tế cho thấy một bức tranh đa dạng về kỹ năng và sự tự tin của họ. Kết quả nhận được từ các kỹ năng thực hành lâm sàng của sinh viên điều dưỡng là có 27,1% tỷ lệ sinh viên đạt mức độ tự tin cao, còn lại 72,9% sinh viên đạt mức tự tin trung bình. Trong đó, sinh viên điều dưỡng có mức độ tự tin cao trong các kỹ thuật như: lấy dấu hiệu sinh tồn cho người bệnh (65,6%); cho người bệnh uống thuốc đúng giờ và theo dõi tác dụng của thuốc (61,5%). Sinh viên điều dưỡng có mức độ tự tin trung bình - thấp đối với một số kỹ thuật như: hồi sinh tim phổi; chăm sóc người bệnh sau mổ.

Từ khóa: Sự tự tin, thực hành lâm sàng, sinh viên, điều dưỡng, Trường Đại học Trà Vinh.

Summary:

Nowadays, clinical practice not only helps students develop professional skills but also trains them to manage and cope with situations in real medical environments. Students will learn how to work under pressure, handle emergency situations and interact professionally with patients and colleagues. These skills are extremely important, helping students become confident and proficient when entering the working environment after graduation. The survey study on the level of confidence of nursing students in performing medical techniques shows a diverse picture of their skills and confidence. The results obtained from the clinical practice skills of nursing students are that 27.1% of students have a high level of confidence, the remaining 72.9% of students have an average level of confidence. Of which, nursing students have a high level of confidence in techniques such as: taking vital signs for patients (65.6%); giving patients medication on time and monitoring the effects of medication (61.5%). Nursing students have an average - low level of confidence in some techniques such as: cardiopulmonary resuscitation; post-operative patient care.

Keywords: Confidence, clinical practice, students, nursing, Tra Vinh University.

Ngày nhận bài: 04/02/2025

Ngày hoàn thiện biên tập: 11/2/2025

Ngày duyệt đăng: 17/03/2025

Bài đăng trên Tạp chí in Sức Khỏe Việt số Tháng 3+4/2025

Đặt vấn đề

Năng lực thực hành lâm sàng của sinh viên điều dưỡng đã được đề cập đến như là mục tiêu chính và là tiêu chí hiệu quả trong giáo dục điều dưỡng, bao gồm khả năng áp dụng kiến thức và thông tin, kỹ năng giao tiếp với bệnh nhân, người nhà và giao tiếp giữa các cá nhân, kỹ năng giải quyết vấn đề và kỹ năng thực hiện các thủ thuật điều dưỡng [1]. Bên cạnh đó, sự tự tin liên quan đến năng lực thực hành lâm sàng của sinh viên điều dưỡng là yếu tố cốt lõi liên quan đến tiêu chuẩn nghề nghiệp và an toàn người bệnh [2]; do đó đánh giá sự tự tin trong kỹ năng lâm sàng là một yếu tố quan trọng đối với các nhà giáo dục và quản lý. Thực hành lâm sàng là một phần không thể thiếu trong chương trình đào tạo điều dưỡng, mang đến cho sinh viên cơ hội áp dụng các kỹ năng đã học tại trường vào thực tế, đồng thời giúp liên kết chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành. Tuy nhiên, không giống như môi trường an toàn và có kiểm soát tại các phòng thực hành trong trường, khi tham gia thực hành lâm sàng, sinh viên phải đối mặt với nhiều thử thách. Môi trường lâm sàng thực tế thường thiếu sự kiểm soát và có nhiều khó khăn trong việc quản lý và xử lý các tình huống thực tế. Điều này đòi hỏi sinh viên phải linh hoạt, tự tin và có khả năng ứng phó tốt với các tình huống phát sinh trong quá trình học tập và làm việc [2].

Tại Việt Nam, nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Huyền về “Sự tự tin trong thực hành kỹ năng lâm sàng của sinh viên điều dưỡng chính quy tại bệnh viện trung ương Thái Nguyên năm 2019” cho kết quả chỉ 14,2% sinh viên có sự tự tin trong thực hành kỹ năng lâm sàng ở mức độ cao [3]. Tại Trường Đại học Trà Vinh, sinh viên điều dưỡng bắt đầu tham gia thực hành lâm sàng từ năm học thứ hai, đây là giai đoạn quan trọng để sinh viên áp dụng kiến thức lý thuyết vào thực tế. Do đó, nhằm nâng cao chất lượng thực hành lâm sàng, chúng tôi quyết định tiến hành nghiên cứu với chủ đề "Sự tự tin trong thực hành lâm sàng của sinh viên điều dưỡng Trường Đại học Trà Vinh năm 2024."

Tổng quan nghiên cứu

Theo nghiên cứu về những thách thức của sinh viên điều dưỡng gặp phải tại môi trường thực tập lâm sàng Đại học Quốc tế Hồng Bàng năm 2019. Tác giả Trần Thị Huyền đã đề cập đến một số thách thức của sinh viên điều dưỡng khi tham gia thực hành lâm sàng gồm: Sự tương tác và tham gia, sinh viên làm trung tâm, cho phép cá nhân tham gia, giá trị công việc điều dưỡng, bồi dưỡng học tập tại nơi làm việc, sự sáng tạo của sinh viên điều dưỡng [4].

Trần Thị Hoàng Oanh và cộng sự (2021) [5] đã tiến hành đề tài nghiên cứu về Mối liên hệ giữa sự hài lòng và sự tự tin của sinh viên đều giữ sau khóa học mô phỏng với sự tự tin của họ khi thực hành trên bệnh nhân thật tại Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện trên đối tượng là sinh viên đại học Điều dưỡng hệ chính quy năm thứ 2 đang học thực hành mô phỏng tại trường đại học kỹ thuật y dược Đà Nẵng. Với cỡ mẫu là 182 sinh viên. Kết quả nghiên cứu thu được điểm trung bình của sự tự tin khá cao, có đến 52,7% trả lời rằng họ khá chắc chắn về những bước họ đã làm 23,1% đối tượng nghiên cứu không thấy do dự khi thực hiện hầu hết các công việc chăm sóc trên người bệnh 5,5% hoàn toàn không do dự khi thực hiện.

Nguyễn Thị Mỹ Hiền và cộng sự (2023) [6] đã tiến hành nghiên cứu cắt ngang mô tả trên 268 sinh viên thuộc khối ngành Điều dưỡng tại khoa Điều dưỡng - Kỹ thuật y học năm 3, năm 4 tại Trường Đại học y dược Thành phố Hồ Chí Minh. Mục tiêu xác định kiến thức, thái độ và sự tự tin về an toàn người bệnh của sinh viên khối ngành Điều dưỡng tại Đại học y dược thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả thu được điểm trung bình kiến thức, thái độ và sự tự tin về an toàn người bệnh của sinh viên lần lượt là 0,77 ± 0,11; 3,61 ± 0,39; 4,29 ± 0,58.

Một nghiên cứu của tác giả Marzieh Abdal và cộng sự (2015) được thực hiện trên tất cả sinh viên đang ở giữa học kỳ thứ 7 và thứ 8 của Trường Đại học Khoa học y tế Kasha với mục tiêu là để phác thảo quan điểm của sinh viên Điều dưỡng cao cấp về hiệu quả lâm sàng và để xác định mức độ của nó ở sinh viên Điều dưỡng. Kết quả đạt được tổng cộng có 36 học sinh, (63,2%) có mức độ tự tin vào năng lực bản thân ở mức trung bình và 21 học sinh (36,8%) có mức độ tự tin vào năng lực bản thân cao, không có học sinh nào có mức độ tự tin vào năng lực bản thân thấp.[7]

Kết quả và thảo luận

Bảng 1. Mức độ tự tin trong kỹ năng thực hành lâm sàng của sinh viên điều dưỡng (n=96)

Qua kết quả cho thấy, một số kỹ thuật như "Thực hiện kỹ thuật tiêm thuốc theo y lệnh cho người bệnh" và "Lấy dấu hiệu sinh tồn của người bệnh" có tỷ lệ sinh viên tự tin ở mức cao (trên 60%). Điều này phản ánh sự chuẩn bị kỹ lưỡng và kinh nghiệm thực hành tốt trong các kỹ năng cơ bản và thường xuyên của điều dưỡng. Kỹ năng này được thực hiện thường xuyên và là một trong những kỹ năng đầu tiên được giảng dạy và thực hành trong chương trình đào tạo điều dưỡng, do đó sinh viên có nhiều cơ hội để rèn luyện và thành thạo.. Tuy nhiên, kỹ thuật như "Thay băng rửa vết thương", “Thực hiện liệu pháp oxy” có tỷ lệ sinh viên tự tin ở mức trung bình (45- < 60%). Kỹ thuật như "Thực hiện kỹ thuật hồi sinh tim phổi có tỷ lệ sinh viên tự tin ở mức thấp.

Bảng 3.2 Mức độ tự tin trong kỹ năng thực hành lâm sàng

Nhìn chung kết quả nhận được từ 30 kỹ năng thực hành lâm sàng của sinh viên điều dưỡng là có 27,1% tỷ lệ sinh viên đạt mức độ tự tin cao, còn lại 72,9% sinh viên đạt mức tự tin trung bình.

Bảng 3.3. Mối liên quan giữa sự tự tin và đặc điểm chung của sinh viên điều dưỡng Trường Đại học Trà Vinh

Nhận xét: Qua nghiên cứu cho thấy sinh viên ≥ 21 tuổi có mức độ tự tin cao hơn đáng kể so với sinh viên 21 tuổi trở xuống. Cụ thể có 57,4% sinh viên trên 21 tuổi có mức độ tự tin trung bình, trong khi 42,6% có mức độ tự tin cao. Ở nhóm ≤ 21 tuổi, 87,8% có mức độ tự tin trung bình và chỉ 12,2% có mức độ tự tin cao. Giá trị p = 0,002, cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Điều này cho thấy rằng sinh viên ≥ 21 tuổi có khả năng tự tin cao hơn gấp khoảng 5 lần so với sinh viên ≤ 21 tuổi. Điều này có thể được lý giải bởi sự trưởng thành và kinh nghiệm sống của các sinh viên lớn tuổi hơn, giúp sinh viên tự tin hơn trong các tình huống khác nhau. Ngoài ra, sinh viên >21 có thể đã có nhiều thời gian hơn để phát triển kỹ năng và kiến thức, điều này góp phần vào sự tự tin của sinh viên.Về giới tính, mức độ tự tin của sinh viên nam và nữ không có sự khác biệt lớn, cụ thể 81,8% nam giới có mức độ tự tin trung bình và 18,2% có mức độ tự tin cao, nữ giới có 71,8% đạt mức độ tự tin trung bình và 28,2% có mức độ tự tin cao. Giá trị p là 0,485, nghĩa là không có sự khác biệt đáng kể về mặt thống kê giữa nam và nữ trong mức độ tự tin.

Kết luận

Nhìn chung, sự chênh lệch về mức độ tự tin giữa các kỹ năng cho thấy cần có sự tập trung nhiều hơn vào việc đào tạo và thực hành các kỹ thuật khó, đặc biệt là những kỹ năng liên quan đến chăm sóc người bệnh ở giai đoạn cuối đời và các kỹ thuật phức tạp. Điều này sẽ giúp sinh viên nâng cao năng lực toàn diện, đảm bảo chất lượng chăm sóc tốt nhất cho người bệnh. Việc đào tạo cần phải linh hoạt và đa dạng hơn để đáp ứng nhu cầu thực tế, giúp sinh viên phát triển toàn diện và tự tin hơn trong công việc sau khi ra trường. Các chương trình đào tạo nên tăng cường các buổi thực hành, mô phỏng tình huống thực tế, và có sự hướng dẫn chặt chẽ từ các chuyên gia để sinh viên có thể nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết [35]. Việc đánh giá và phản hồi liên tục cũng là yếu tố quan trọng để sinh viên có thể cải thiện kỹ năng của mình. Thông qua các buổi kiểm tra thực hành và phản hồi từ giảng viên, sinh viên có thể nhận biết điểm mạnh và điểm yếu của mình, từ đó có kế hoạch học tập và rèn luyện phù hợp hơn. Sự hỗ trợ từ đồng nghiệp và môi trường học tập tích cực cũng góp phần không nhỏ trong việc nâng cao sự tự tin của sinh viên [36].

Tóm lại, kết quả khảo sát cho thấy rằng mặc dù sinh viên điều dưỡng có mức độ tự tin cao trong một số kỹ năng cơ bản, nhưng vẫn cần có sự cải thiện đáng kể trong các kỹ năng phức tạp và đòi hỏi nhiều kinh nghiệm. Việc tăng cường đào tạo thực hành, cải thiện môi trường học tập, và cung cấp sự hỗ trợ liên tục sẽ giúp sinh viên điều dưỡng phát triển toàn diện và tự tin hơn trong công việc tương lai.

Tài liệu tham khảo

1. Hakimzadeh Rezvan, Karamdost Novrozali, Memarian Robabeh, Ghodrati Akram, Mirmosavi Jamal, "Assessing nursing students’ clinical competency:self-assessment," Quarterly Journal of Nursing Management, vol. 1, pp. 17-25, 2012.

2. K. H. Kim, "Clinical competence among senior nursing students after their preceptorship experiences," J Prof Nurs, vol. 23, no. 6, pp. 369-75, 2007.

3. Claire Leader (2022)."The experiences of mature nursing students: achievements against the odds", British Journal of Nursing

4. Trần Thị Huyền (2019) “Những thách thức mà sinh viên điều dưỡng gặp phải tại môi trường học tập lâm sàng tại Đại học Quốc tế Hồng Bàng năm 2019”

5. Trần Thị Hoàng Oanh, Nguyễn Thị Yến Hoài, Phạm Thị Thùy (2021) “The relationships of nursing students' satisfaction and self-confidence after a simulation-based course with their self-confidence while practicing on real patients in Vietnam” Tạp chí đánh giá giáo dục cho ngành nghề sức khỏe 2021," 2021.

6. Thị Mỹ Hiền Nguyễn, Thị Như Quỳnh Phạm, Quốc Cường Trần (2023) " Kiến thức, thái độ và sự tự tin về an toàn người bệnh của sinh viên khối ngành Điều dưỡng tại Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh," Tạp chí Y học Việt Nam, vol. 531, no. 1B, 2023.

7. . Abo Al-Shiekh, S. S., Ibrahim, M. A., Alajerami, Y. S. (2021), “Breast cancer knowledge and practice of breast self-examination among female university students, Gaza”, The Scientific World Journal, 2021.