Cách sử dụng cây quao trong các bài thuốc chữa bệnh

Đặc điểm của cây quao

Cây quao còn tên gọi khác là Quao nước, Khé cây,...Tên khoa học là Dolichandron spathaceall.K.Schum,thuộc họ Núc nác (Bignoniaceae).

Cây quao thuộc loại cây thân gỗ và mọc dựng đứng, có thể cao lên tới 15 mét khi trưởng thành. Vỏ ngoài màu nâu xám và có những nốt sần nhỏ. Cây có tán lớn nhờ sự phân chia nhiều nhánh nhỏ đâm ra từ gốc.

Lá của cây quao thường không có lông, dài khoảng 25 – 50cm và có từ 3 – 6 cặp lá chét dài khoảng 6 – 14cm và rộng 3 – 6cm, hình bầu dục thuôn, nhọn ở đầu và nhọn rộng hay hình gốc về phía gốc. Gân lá hiện rõ trên mặt lá và mỗi lá có khoảng 10 gân phụ, cuống phụ dài 5 – 15mm.

Hoa của nó là loại hoa to, cụm 4 – 8 hoa mang màu trắng thường mọc ở đầu cành. Đầu hoa nhọn, dài khoảng 3 – 4cm, có đài úp kín hoa sau nụ, phát triển thành máng rộng. Quả nang, tròn dẹt, mọc thòng xuống, trong mỗi quả chứa nhiều hạt, hạt có hình chữ nhật và cánh dày.

Cây quao thường sinh trưởng và phát triển ở các khu rừng rậm rụng lá xen kẽ với tre, gần khu vực sông suối hoặc dọc kênh rạch, mọc tốt trên cả đất phèn. Ở nước ta, loại cây này xuất hiện phổ biến ở một số tỉnh thành dọc từ Bắc xuống Nam như: Vĩnh Phúc, Thanh Hóa, Thừa Thiên Huế, Nghệ An, Đắk Lắk, Ninh Thuận, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang, Long An,... Bên cạnh đó, cây quao còn xuất hiện ở các nước khác trên thế giới như: Xri Lanca, Myanmar, Thái Lan, Ấn Độ, Campuchia, Lào và các tỉnh phía Nam Trung Quốc.

Có thể dùng tất cả các bộ phận của cây quao để bào chế thành thuốc điều trị bệnh, bao gồm lá, rễ, vỏ thân và quả. Cây quao có thể được cjo thu hái quanh năm. Sau khi hái, đem tất cả dược liệu rửa qua nhiều lần với nước sạch rồi vớt ra để ráo rồi dùng ngay ở dạng tươi hoặc phơi khô để dùng dần.

Cần quản dược liệu này ở trong bao bì kín và cất giữ ở nhiệt độ phòng, thoáng mát. Tránh bảo quản ở môi trường ẩm ướt vì trong điều kiện này có thể làm hư hỏng dược liệu bởi vi khuẩn hay côn trùng gây hại.

Hiện nay, chưa có nghiên cứu công bố chính xác về thành phần của cây quao. Tuy nhiên, trong một số tài liệu khoa học gần đây cho thấy rằng vỏ của cây quao chứa một chất dịch trắng kết tinh.

Cách sử dụng cây quao trong các bài thuốc chữa bệnh

Thành phần hóa học

Cây quao chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe như cinnamaldehyde, eugenol, flavonoid, và các loại tinh dầu. Những thành phần này đóng vai trò quan trọng trong việc mang lại lợi ích sức khỏe cho con người, đặc biệt trong việc chống viêm, kháng khuẩn và chống oxy hóa.

Công dụng của cây quao

Cây quao là dược liệu có nhiều công dụng:

- Ngăn ngừa cơn co thắt khi ho, giảm ho, kháng khuẩn.

- Cải thiện chức năng phổi.

- Hỗ trợ điều trị bệnh sỏi thận.

- Giải độc và thanh nhiệt gan, hỗ trợ điều trị một số bệnh xơ gan, viêm gan.

- Giảm ứ huyết và điều hòa kinh nguyệt ở nữ giới.

- Hỗ trợ điều trị ngộ độc.

Liều lượng và cách dùng

Tùy vào bài thuốc chữa bệnh từ cây quao mà liều lượng dược liệu sẽ được điều chỉnh cho phù hợp. Tất cả bộ phận của dược liệu này đều có thể dùng để chữa bệnh, có thể dùng đơn lẻ hoặc kết hợp với dược liệu khác.

Dược liệu cây quao thường được thu hái quanh năm rồi sấy hoặc phơi khô, dùng dạng tươi tùy vào từng trường hợp cụ thể. Để lưu trữ dùng dần cần cất dược liệu trong bao bì kín rồi để ở nơi khô thoáng, không bị côn trùng hay vi khuẩn xâm hại.

Công dụng của cây quao

Bài thuốc chữa bệnh từ cây quao

Bài thuốc chữa bệnh xơ gan

Để dùng cây quao chữa bệnh xơ gan bạn có thể chọn một trong các bài thuốc:

- Bài thuốc thứ nhất

+ Dược liệu: 50g mỗi vị: lá cối xay, cây quao, rễ cỏ xước, lá trâm bầu, vỏ cây cách; 20g mỗi vị: quả dứa gai, thân ráy gia.

+ Cách làm: rửa sạch toàn bộ dược liệu, để ráo rồi thái thành đoạn nhỏ. Đem sắc cùng lượng nước vừa đủ cho đến khi chỉ còn 1/2 lượng nước thì chắt phần nước để uống hàng ngày, duy trì 1 - 2 tháng.

- Bài thuốc thứ hai

+ Dược liệu: 10g mỗi vị: rễ bình bát, rễ muồng trâu; 5g vỏ cây chân chim; 20g quả hoặc lá cây dành dành; 50gr vỏ cây quao.

+ Cách làm: tất cả dược liệu đem phơi khô rồi cho vào nồi nấu cùng 500ml đến khi còn 100ml thì chắt chia làm 2 lần uống/ngày.

- Bài thuốc thứ ba

+ Dược liệu: rễ tranh, lá cây quao, rễ cau, lá cây mần ri, lá mướp gai, lá hắc xỉ, lá cây vòi voi, lá ô rô, lá măng sậy, lá trinh nữ hoàng cung và vỏ cây gáo vàng.

+ Cách làm: rửa sạch toàn bộ dược liệu, phơi khô, sắc cùng lượng nước vừa đủ đến khi còn 1/3 nước thì chắt lấy phần nước để uống.

Bài thuốc nhuận gan, lợi mật

- Dược liệu: 40ml rượu, 100gr vỏ cây quao, 1 thìa cà phê đường và 1g acid benzoic.

- Cách làm: sao vàng vỏ quao rồi nấy cùng với 3 lít nước cho đến khi còn 1 lít thì lọc phần nước để riêng ra. Phần vỏ quao vừa nấu tiếp tục đun với 2 lít nước nữa cho đến khi còn 500ml nước thì chắt ra, pha cùng với nước nấu lần đầu, thêm đường và tiếp tục nấu cho đến khi còn 1 lít nước.

Tiếp tục chắt phần nước này, thêm vào đó rượu và acid benzoic rồi khuấy đều, cho vào bình thủy tinh đã được làm sạch. Mỗi ngày uống hỗn hợp đã nấu 2 lần, mỗi lần 1 thìa canh.

Bài thuốc bổ phổi, trị ho

- Dược liệu: 5gr cỏ chân vịt, 10gr huyết dụ, 20g lạc tiên, 40gr cây quao, 20g bọ mắm và 50g mía lau.

- Cách làm: toàn bộ nguyên liệu đem phơi khô rồi sắc với nước uống 2 lần/ngày.

Bài thuốc trị sỏi thận

- Dược liệu: rễ rau ngót, rễ cây quao mỗi loại 30g, 20g hà thủ ô đỏ.

- Cách làm: sắc toàn bộ dược liệu đã chuẩn bị lấy nước uống.

Bài thuốc trị ngộ độc

- Dược liệu: 12g vỏ cây ô rô, 12g vỏ cây quao.

- Cách làm: rửa sạch dược liệu rối thái thành đoạn nhỏ, phơi khô, nấu cùng 400ml nước đến khi còn 100ml nước thì chắt phần nước chia thành 2 lần uống/ngày.

Bài thuốc chữa ứ huyết, điều kinh

Có thể lựa chọn 1 trong 2 bài thuốc:

- Bài thuốc thứ nhất

+ Dược liệu: một lượng bằng nhau từng vị: cam thảo, cù đèn, chó đẻ, ích mẫu, lá cây quao.

+ Cách làm: toàn bộ dược liệu đem rửa sạch, nấu với 500ml nước đến khi cô đặc còn 150ml thì chắt lấy nước và chia thành 2 lần uống, dùng hết trong ngày.

- Bài thuốc thứ hai

+ Dược liệu: ngải cứu, muồng hòe, cỏ gấu, ích mẫu và lá quao lấy 1 lượng bằng nhau.

+ Cách làm: sắc toàn bộ dược liệu lấy nước uống.

3.7. Bài thuốc trị xơ gan cổ trướng

- Dược liệu: 30g mỗi vị: ô rô, cành quao, mướp gai, bán chi liên; 20g mỗi vị: cỏ bạc đầu, nhọ nồi; 10g mỗi vị: củ riềng, thủy xương bồ.

- Cách làm: sắc toàn bộ dược liệu cùng 3 chén nước đến khi còn được khoảng 1 chén thì chắt lấy nước chia thành 2 lần uống.

Bài thuốc chữa bệnh từ cây quao

Lưu ý khi sử dụng cây quao

Bên cạnh việc, nắm rõ cách dùng và liều lượng sử dụng, cần lưu ý thêm một số vấn đề sau khi dùng cây quao để điều trị bệnh:

• Đối tượng bị dị ứng hoặc quá mẫn cảm với một số thành phần có trong cây quao tuyệt đối không nên sử dụng
• Không sử dụng bài thuốc từ cây quao cho các đối tượng bị suy thận hay huyết áp thấp
• Phụ nữ mang thai và cho con bú cần thận trọng khi sử dụng cây quao

Sau khoảng thời gian sử dụng dược liệu, nếu cảm thấy triệu chứng của bệnh có dấu hiệu thuyên giảm, người bệnh nên giảm liều lượng sử dụng để tránh làm tổn thương đến dạ dày.

Cây quao là một loại thảo dược quý giá trong y học cổ truyền với nhiều công dụng nổi bật. Từ việc chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau đến bảo vệ sức khỏe tim mạch, cây quao xứng đáng được biết đến và áp dụng trong cuộc sống hàng ngày. Hãy tìm hiểu và sử dụng cây quao một cách hợp lý để tận dụng tối đa những lợi ích mà nó mang lại cho sức khỏe của bạn.