Cách sử dụng cây thóc lép trong các bài thuốc chữa bệnh
Giới thiệu về cây thóc lép
Tên khác thường gọi: Cây thóc lép hay còn gọi là Cỏ Cháy hoặc cây Bài Ngài. Chúng có tên khoa học: Desmodium gangeticum (L.) DC. Thuộc họ: Fabaceae (Thuộc họ Ðậu).
Nhận diện cây thóc lép bằng các đặc tính sau đây:
Cây bụi cao từ 1 đến 1,5m.
Cành con có hình dáng mỏng, vươn dài, phần trước có lông và phần sau nhãn.
Lá chét hình trái xoan, ở gốc có hình tim hoặc hơi tròn. Phần chóp mỏng, có lông mịn ở mặt trên chóp, phía dưới chóp có nhiều lông mọc rạp xuống, chóp có hình tù và nhọn. Lá kèm khá nhọn.
Cụm hoa gồm nhiều hoa nhỏ xếp thành từng đôi một. Cụm hoa này thường mọc ở nách hay ngọn, có lông và thưa dài khoảng 12 đến 13 cm. Cây thóc lép thường ra hoa vào khoảng tháng 4 đến tháng 8 trong năm.
Quả hơi hình cung, cong, có lông nhưng không cuống. Quả được chia thành 7-8 đốt, mỗi đốt chỉ chứa 1 hạt, phần đốt có một cạnh khum tròn và một cạnh thẳng. Quả thường có từ tháng 10 đến tháng 11.
Thành phần hóa học: Hạt chứa tinh dầu và nhiều chất quý như các flavonoid, alcaloid, gangetin và methyl cholest – 5 – en – 3.
Khu vực phân bố: Cây thóc lép mọc hoang dại ở các vùng đồi núi thuộc hầu hết các tỉnh miền núi của nước ta. Cây thường mọc ven đường, trên các bãi cỏ.
![]() |
| Cách sử dụng cây thóc lép trong các bài thuốc chữa bệnh |
Công dụng của cây thóc lép
Cây thóc lép có vị chát và tính bình. Những tác dụng dược lý của cây thóc lép có thể kể đến như:
Tác dụng lợi tiểu nhờ lấy dịch ngâm từ lá của thóc lép. Bên cạnh đó, cây thóc lép cũng tham gia giúp ức chế cơ quan sinh dục đực ở chuột. Một thí nghiệm được thực hiện trên chuột cống trắng đực cho thấy: Khi tiêm thành phần gangetin được chiết từ thóc lép trong 30 ngày liên tiếp có thể làm giảm tần số giao phối của chuột. Ngoài ra, các cơ quan phụ dục khác như tuyến tiền liệt, ống dẫn tinh hay mào tinh cũng từ đó mà giảm trọng lượng.
Phần thân của thóc lép có thể được dùng để giảm đau, cầm máu, sát khuẩn và tiêu viêm. Không dừng lại ở đó, loài cây này còn giúp chữa phù thũng, có tác dụng thanh nhiệt, khử phong, trừ thấp, chỉ huyết và ngăn suyễn.
Ở Trung Quốc, thân lá thóc lép được dùng phổ biến để trị tổn thương sau khi bị ngã. Bên cạnh đó, nó được dùng để ngăn tử cung bị tụt xuống hay bế kinh. Phần hạt có thể trị bệnh đau lưng. Ngoài ra, thóc lép lùng để trị ngứa sần và viêm da thần kinh cũng rất hiệu quả.
![]() |
| Công dụng của cây thóc lép |
Cách sử dụng cây thóc lép trong các bài thuốc chữa bệnh
Một số bài thuốc từ cây thóc lép chữa bệnh như sau:
- Chữa phù thũng: Cho vào 12g rễ thóc lép, 8g lá cối xay và 300ml nước. Đun sôi trong vòng 30 phút. Uống 3 lần trong ngày.
- Chữa vết lở loét: Cho vào 30g rễ thóc lép và 200ml nước. Đun sôi trong vòng 15 phút. Dùng nước đó để rửa vết loét hoặc vết thương.
- Điều trị phù nề: Cho vào 10g rễ thóc lép, 10g lá cối xay, 5g râu ngô. Đun sôi và uống hằng ngày.
- Tăng cường trí nhớ và bảo vệ tim: Hãm 20g toàn thân cây thóc lép để uống hàng ngày.
- Chưa đau nhức xương khớp: Ngâm rễ thóc lép làm rượu uống. Ngoài ra, có thể cho 15g rễ cây khô vào 600ml nước. Đun sôi, dùng uống hàng ngày.
- Trị rắn cắn: Rửa vết thương, lấy 1 lượng vừa đủ khoảng 20g rễ thóc lép tươi nhai nuốt nước và dùng bã đắp lên vết thương. Mỗi ngày dùng 2 lần.
Ngoài ra, rễ cây thóc lép còn được dùng chữa ỉa chảy, sốt mãn tính và bò cạp đốt.
Tuy có tác dụng dược lý rất tốt nhưng nam giới trong độ tuổi sinh sản không nên dùng vị thuốc này. Bởi nó có tác dụng phụ gây giảm sinh lý ở nam giới, giảm kích thước tinh hoàn và giảm lượng tinh trùng có thể dẫn tới vô sinh nếu dùng trong thời gian dài.
![]() |
| Cách sử dụng cây thóc lép trong các bài thuốc chữa bệnh. Ảnh https://tracuuduoclieu.vn/ |
Lưu ý khi sử dụng cây thóc lép
Mặc dù cây thóc lép mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng cần lưu ý một số điều sau:
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt là cho những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.
Không lạm dụng: Sử dụng với liều lượng hợp lý để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
Chọn nguồn gốc rõ ràng: Nên mua cây thóc lép từ những nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.
Cây thóc lép là một loại thảo dược quý giá với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ việc giải độc, hỗ trợ tiêu hóa đến kháng viêm, cây thóc lép thực sự là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai muốn bảo vệ sức khỏe của mình. Hy vọng rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn hiểu rõ hơn về cây thóc lép. Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết đến lợi ích của cây thóc lép!
Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)
Tin liên quan
Kỳ cuối: Bài thuốc ngoài da và lưu ý khi sử dụng cây bầu đất tím
09:55 | 01/12/2025 Y học cổ truyền
Tác dụng – công dụng chung của cây Bách hợp
11:15 | 16/07/2025 Y học cổ truyền
Cây một dược: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
14:33 | 26/05/2025 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông
11:30 | 20/10/2026 Thông tin đa chiều
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông
15:57 | 13/10/2026 Thông tin đa chiều
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh
07:07 | 03/10/2026 Thông tin đa chiều
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
11:59 | 01/10/2026 Thông tin đa chiều
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông
15:08 | 29/09/2026 Thông tin đa chiều
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
14:40 | 23/09/2026 Thông tin đa chiều
Các tin khác
Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược
07:07 | 21/09/2026 Thông tin đa chiều
Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió
07:07 | 16/09/2026 Tư vấn
Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt
17:22 | 14/09/2026 Thông tin đa chiều
Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông
14:16 | 14/09/2026 Thông tin đa chiều
Người huyết áp cao có nên bổ sung magie?
04:04 | 14/09/2026 Tư vấn
Kỳ II: Y học cổ truyền - Từ tiềm năng y tế nội sinh đến lợi thế cạnh tranh quốc gia
09:51 | 10/09/2026 Y học cổ truyền
Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới
09:44 | 10/09/2026 Thông tin đa chiều
Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
10:35 | 08/09/2026 Thông tin đa chiều
7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi
16:51 | 03/09/2026 Thông tin đa chiều
Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang
15:45 | 22/08/2026 Y học cổ truyền
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ
11 giờ 28 phút Hoạt động hội
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ
2 ngày trước Hoạt động hội
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế
24-10-2026 10:20 Hoạt động hội
TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026
04-10-2026 14:54 Hoạt động hội
TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững
29-09-2026 21:58 Hoạt động hội






