Cách sử dụng cây thóc lép trong các bài thuốc chữa bệnh
Giới thiệu về cây thóc lép
Tên khác thường gọi: Cây thóc lép hay còn gọi là Cỏ Cháy hoặc cây Bài Ngài. Chúng có tên khoa học: Desmodium gangeticum (L.) DC. Thuộc họ: Fabaceae (Thuộc họ Ðậu).
Nhận diện cây thóc lép bằng các đặc tính sau đây:
Cây bụi cao từ 1 đến 1,5m.
Cành con có hình dáng mỏng, vươn dài, phần trước có lông và phần sau nhãn.
Lá chét hình trái xoan, ở gốc có hình tim hoặc hơi tròn. Phần chóp mỏng, có lông mịn ở mặt trên chóp, phía dưới chóp có nhiều lông mọc rạp xuống, chóp có hình tù và nhọn. Lá kèm khá nhọn.
Cụm hoa gồm nhiều hoa nhỏ xếp thành từng đôi một. Cụm hoa này thường mọc ở nách hay ngọn, có lông và thưa dài khoảng 12 đến 13 cm. Cây thóc lép thường ra hoa vào khoảng tháng 4 đến tháng 8 trong năm.
Quả hơi hình cung, cong, có lông nhưng không cuống. Quả được chia thành 7-8 đốt, mỗi đốt chỉ chứa 1 hạt, phần đốt có một cạnh khum tròn và một cạnh thẳng. Quả thường có từ tháng 10 đến tháng 11.
Thành phần hóa học: Hạt chứa tinh dầu và nhiều chất quý như các flavonoid, alcaloid, gangetin và methyl cholest – 5 – en – 3.
Khu vực phân bố: Cây thóc lép mọc hoang dại ở các vùng đồi núi thuộc hầu hết các tỉnh miền núi của nước ta. Cây thường mọc ven đường, trên các bãi cỏ.
![]() |
| Cách sử dụng cây thóc lép trong các bài thuốc chữa bệnh |
Công dụng của cây thóc lép
Cây thóc lép có vị chát và tính bình. Những tác dụng dược lý của cây thóc lép có thể kể đến như:
Tác dụng lợi tiểu nhờ lấy dịch ngâm từ lá của thóc lép. Bên cạnh đó, cây thóc lép cũng tham gia giúp ức chế cơ quan sinh dục đực ở chuột. Một thí nghiệm được thực hiện trên chuột cống trắng đực cho thấy: Khi tiêm thành phần gangetin được chiết từ thóc lép trong 30 ngày liên tiếp có thể làm giảm tần số giao phối của chuột. Ngoài ra, các cơ quan phụ dục khác như tuyến tiền liệt, ống dẫn tinh hay mào tinh cũng từ đó mà giảm trọng lượng.
Phần thân của thóc lép có thể được dùng để giảm đau, cầm máu, sát khuẩn và tiêu viêm. Không dừng lại ở đó, loài cây này còn giúp chữa phù thũng, có tác dụng thanh nhiệt, khử phong, trừ thấp, chỉ huyết và ngăn suyễn.
Ở Trung Quốc, thân lá thóc lép được dùng phổ biến để trị tổn thương sau khi bị ngã. Bên cạnh đó, nó được dùng để ngăn tử cung bị tụt xuống hay bế kinh. Phần hạt có thể trị bệnh đau lưng. Ngoài ra, thóc lép lùng để trị ngứa sần và viêm da thần kinh cũng rất hiệu quả.
![]() |
| Công dụng của cây thóc lép |
Cách sử dụng cây thóc lép trong các bài thuốc chữa bệnh
Một số bài thuốc từ cây thóc lép chữa bệnh như sau:
- Chữa phù thũng: Cho vào 12g rễ thóc lép, 8g lá cối xay và 300ml nước. Đun sôi trong vòng 30 phút. Uống 3 lần trong ngày.
- Chữa vết lở loét: Cho vào 30g rễ thóc lép và 200ml nước. Đun sôi trong vòng 15 phút. Dùng nước đó để rửa vết loét hoặc vết thương.
- Điều trị phù nề: Cho vào 10g rễ thóc lép, 10g lá cối xay, 5g râu ngô. Đun sôi và uống hằng ngày.
- Tăng cường trí nhớ và bảo vệ tim: Hãm 20g toàn thân cây thóc lép để uống hàng ngày.
- Chưa đau nhức xương khớp: Ngâm rễ thóc lép làm rượu uống. Ngoài ra, có thể cho 15g rễ cây khô vào 600ml nước. Đun sôi, dùng uống hàng ngày.
- Trị rắn cắn: Rửa vết thương, lấy 1 lượng vừa đủ khoảng 20g rễ thóc lép tươi nhai nuốt nước và dùng bã đắp lên vết thương. Mỗi ngày dùng 2 lần.
Ngoài ra, rễ cây thóc lép còn được dùng chữa ỉa chảy, sốt mãn tính và bò cạp đốt.
Tuy có tác dụng dược lý rất tốt nhưng nam giới trong độ tuổi sinh sản không nên dùng vị thuốc này. Bởi nó có tác dụng phụ gây giảm sinh lý ở nam giới, giảm kích thước tinh hoàn và giảm lượng tinh trùng có thể dẫn tới vô sinh nếu dùng trong thời gian dài.
![]() |
| Cách sử dụng cây thóc lép trong các bài thuốc chữa bệnh. Ảnh https://tracuuduoclieu.vn/ |
Lưu ý khi sử dụng cây thóc lép
Mặc dù cây thóc lép mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng cần lưu ý một số điều sau:
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt là cho những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.
Không lạm dụng: Sử dụng với liều lượng hợp lý để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
Chọn nguồn gốc rõ ràng: Nên mua cây thóc lép từ những nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.
Cây thóc lép là một loại thảo dược quý giá với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ việc giải độc, hỗ trợ tiêu hóa đến kháng viêm, cây thóc lép thực sự là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai muốn bảo vệ sức khỏe của mình. Hy vọng rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn hiểu rõ hơn về cây thóc lép. Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết đến lợi ích của cây thóc lép!
Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)
Tin liên quan
Kỳ cuối: Bài thuốc ngoài da và lưu ý khi sử dụng cây bầu đất tím
09:55 | 01/12/2025 Y học cổ truyền
Tác dụng – công dụng chung của cây Bách hợp
11:15 | 16/07/2025 Y học cổ truyền
Cây một dược: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
14:33 | 26/05/2025 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Y đạo nơi cửa Phật – Di sản nhân ái của Thiền sư Tuệ Tĩnh và giá trị trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng hiện nay
09:06 | 01/08/2026 Y học cổ truyền
Thiền Sư Tuệ Tĩnh: Người Định Hướng Chiến Lược Cho Sự Phát Triển Y Học Cổ Truyền Việt Nam
14:21 | 31/07/2026 Y học cổ truyền
Bài 3: Sốt xuất huyết Dengue (ôn bệnh)
04:25 | 30/07/2026 Y học cổ truyền
Nhận Thức Luận Trong Tư Tưởng Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
16:02 | 24/07/2026 Y học cổ truyền
Viêm mũi do vận mạch và dị ứng (Tỵ cừu, tỵ uyên)
22:47 | 23/07/2026 Y học cổ truyền
Bài 1: Cảm mạo
22:47 | 23/07/2026 Y học cổ truyền
Các tin khác
Điều trị kết hợp Đông - Tây y: Bước tiến trong chuẩn hóa chuyên môn
18:25 | 20/07/2026 Y học cổ truyền
Đại hội đại biểu Hội Đông y TP.HCM lần thứ I: TS.BS Trương Thị Ngọc Lan được bầu làm Chủ tịch
23:05 | 18/07/2026 Y học cổ truyền
Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân
07:07 | 12/07/2026 Thông tin đa chiều
Đại hội thành lập Hội Đông y phường Tân Sơn Nhì: Phát huy y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân
16:09 | 10/07/2026 Y học cổ truyền
Gần 500 đại biểu bàn về xu hướng phát triển Y học cổ truyền trong kỷ nguyên mới
20:00 | 09/07/2026 Y học cổ truyền
Ra mắt CLB Dưỡng sinh Kinh lạc Nam truyền Hoa Tuệ Tâm, lan tỏa lối sống khỏe và trách nhiệm cộng đồng
21:00 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Ra mắt “Vườn Thuốc Nam phường Hạnh Thông”: Lan tỏa giá trị y học cổ truyền gắn với bảo vệ môi trường
20:52 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Phục hưng y học cổ truyền để chăm sóc sức khỏe Nhân dân từ gốc rễ
07:07 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Phàm Lệ: Bản Tuyên Ngôn Về Triết Lý Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
15:32 | 26/06/2026 Thông tin đa chiều
Hơi ấm Nam y xoa dịu vết thương thời chiến giữa mùa mưa Long Đất
00:06 | 06/06/2026 Y học cổ truyền
Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"
25-07-2026 12:48 Hoạt động hội
Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026
12-07-2026 22:00 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trên nền tảng y học cổ truyền và khoa học hiện đại
30-06-2026 11:37 Hoạt động hội
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập
13-06-2026 23:36 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân
10-06-2026 22:17 Hoạt động hội






