Cây bụp giấm: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
Đặc điểm của cây bụp giấm
Cây bụp giấm (Hibiscus sabdariffa) còn có nhiều tên gọi khác như atiso đỏ, đay nhật, lạc thần hoa, là loài cây thuộc họ cẩm quỳ (Malvaceae). Đây là loài cây sống hàng năm, cao từ 1.5 - 2m, phân nhánh ở gốc, thân có màu tím đỏ nhạt, lá bụp giấm nguyên, phiến lá có mép có răng cưa nhỏ. Hoa bụp giấm mọc ở nách lá, có màu vàng hồng hoặc đỏ tía, không có cuống, quả nang, hình trứng.
Cây bụp giấm bắt nguồn từ Tây Phi, sau đó được đưa đến các châu lục khác trồng với mục đích là thực phẩm và làm thuốc chữa bệnh. Cây thường được thu hái vào tháng 9 - tháng 11 hàng năm, có thể dùng tươi hoặc phơi, sấy khô để dùng dần. Bụp giấm dễ bị ẩm mốc nên cần bảo quản ở nơi khô thoáng, tránh mối mọt và môi trường ẩm thấp.
Thành phần hóa học
Thành phần hóa học chính của Bụp giấm là:
-
Chiếm phần lớn là vitamin C, ngoài ra còn có các acid như acid citric, acid malic, acid tartaric và acid hibiscus.
-
Gossypetin và clorid hibiscin.
-
Flavonol glucosid hibiscitrin; hibiscetin; gossypitrin và sabdaritrin.
-
Oxalat Ca, gossypetin, anthocyanin.
-
Dầu, protein, chất xơ, chất khoáng, vitamin.
![]() |
| Cây bụp giấm: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền |
Công dụng của cây bụp giấm trong y học cổ truyền
Hỗ trợ tiêu hóa
Cây bụp giấm được biết đến với khả năng hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả. Các thành phần trong cây giúp kích thích tiêu hóa, giảm triệu chứng đầy hơi, khó tiêu và táo bón. Uống trà từ hoa bụp giấm có thể giúp cải thiện chức năng tiêu hóa.
Giảm huyết áp
Một trong những công dụng nổi bật của cây bụp giấm là khả năng giảm huyết áp. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng trà từ hoa bụp giấm có thể giúp hạ huyết áp trong những người bị tăng huyết áp. Điều này nhờ vào khả năng làm giãn mạch và cải thiện lưu thông máu.
Tăng cường hệ miễn dịch
Cây bụp giấm giàu vitamin C, một chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp tăng cường hệ miễn dịch. Việc bổ sung cây bụp giấm vào chế độ ăn uống có thể giúp cơ thể chống lại các bệnh nhiễm trùng và tăng cường sức đề kháng.
Chống viêm và kháng khuẩn
Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ cây bụp giấm có tác dụng chống viêm và kháng khuẩn. Điều này giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm, đồng thời hỗ trợ điều trị các vấn đề về da như viêm da, mụn nhọt.
Hỗ trợ giảm cân
Cây bụp giấm cũng được biết đến với khả năng hỗ trợ giảm cân. Các hợp chất trong cây giúp kiểm soát cảm giác thèm ăn và tăng cường quá trình trao đổi chất, từ đó hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả.
![]() |
| Hoa bụp giấm. |
Bài thuốc từ cây bụp giấm
Hoa bụp giấm thường được sử dụng để pha trà, ngâm rượu, làm mứt, siro. Hiện chưa có thống kê về liều dùng hoa bụp giấm trong điều trị bệnh vì nó còn phụ thuộc vào từng đối tượng và mục đích sử dụng, nhưng đa số các chuyên gia cho rằng không nên sử dụng quá 2 gram/ngày. Những bài thuốc phổ biến từ hoa bụp giấm gồm:
Pha trà bụp giấm: Trà bụp giấm có tác dụng giải độc, thanh nhiệt, hạ huyết áp, lợi tiểu, nhuận tràng, giảm mỡ máu và giảm cân. Đầu tiên, bạn cần chuẩn bị nguyên liệu gồm 70 gram hoa bụp giấm tươi và 30 gram hoa bụp giấm khô. Sau đó, làm sạch toàn bộ hoa, cho vào ấm cùng với 650 - 700ml nước sôi, chắt lọc lấy phần nước, thêm ít đường, khuấy đều, có thể sử dụng thay thế cho nước trà.
Siro hoa bụp giấm: Siro hoa bụp giấm có thể giúp phòng cảm cúm, hỗ trợ quá trình tiêu hóa. Đầu tiên, bạn cần chuẩn bị hoa bụp giấm tươi và một lọ đường. Sau đó, rửa sạch toàn bộ ho, cho hoa vào bình thủy tinh với một lượng đường vừa đủ sao cho cứ một lớp hoa có một lớp đường. Cuối cùng, đậy kín nắp bình và bảo quản nơi thoáng mát, sau 15 ngày là có thể sử dụng, mỗi lần uống hàm lượng 30ml.
Rượu hoa bụp giấm: Ngâm rượu hoa bụp giấm có tác dụng lợi mật, nhuận tràng, hỗ trợ hệ tiêu hóa. Đầu tiên, cần chuẩn bị 1kg hoa bụp giấm tươi hoặc 600gr ở dạng khô, 150ml mật ong, 3 lít rượu trắng 40 độ. Tiếp đến, làm sạch toàn bộ hoa, vớt cho ráo nước, cho toàn bộ vào bình thủy tinh. Cho mật ong với rượu trắng vào sao cho ngập hoa bụp giấm, sau 10 ngày ngâm là có thể sử dụng, mỗi lần uống một lượng 30ml.
![]() |
| Bài thuốc từ cây bụp giấm |
Lưu ý khi sử dụng
Mặc dù cây bụp giấm mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, nhưng cần lưu ý một số điều sau:
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Trước khi sử dụng cây bụp giấm cho mục đích điều trị, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt nếu bạn đang sử dụng thuốc khác.
Kiểm tra dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng với các thành phần trong cây bụp giấm. Hãy thử nghiệm trên một vùng da nhỏ trước khi sử dụng rộng rãi.
Không lạm dụng: Sử dụng cây bụp giấm với liều lượng hợp lý để tránh tác dụng phụ không mong muốn.
Cây bụp giấm là một loại thảo dược quý giá trong y học cổ truyền với nhiều công dụng nổi bật. Từ việc hỗ trợ tiêu hóa, giảm huyết áp, tăng cường hệ miễn dịch đến chống viêm và hỗ trợ giảm cân, cây bụp giấm xứng đáng được biết đến và áp dụng trong cuộc sống hàng ngày. Hãy tìm hiểu và sử dụng cây bụp giấm một cách hợp lý để tận dụng tối đa những lợi ích mà nó mang lại cho sức khỏe của bạn.
Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)
Tin liên quan
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại
14:45 | 21/01/2026 Y học cổ truyền
Ứng dụng của thuốc quy tỳ nghi hưng long trong chăm sóc sức khỏe bảo vệ não bộ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ (asd) và tăng động giảm chú ý (adhd)
11:54 | 21/01/2026 Bài báo Khoa học
Nâng tầm giá trị dược liệu Việt Nam
08:15 | 13/01/2026 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết
10:18 | 30/01/2026 Y học cổ truyền
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da
12:14 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non
12:13 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa
12:12 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày
22:46 | 24/01/2026 Thông tin đa chiều
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn
13:17 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Các tin khác
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây đuôi công – Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị đau nhức, bong gân
13:55 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Cao ban long – Dược liệu quý cổ truyền, dùng đúng cách để phát huy giá trị bồi bổ
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Màng tang – Dược liệu giàu tinh dầu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Ý dĩ: Từ bài thuốc dân gian đến những lưu ý khoa học cho người dùng
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây gai cua – Dược liệu dân gian được dùng ở nhiều nước nhưng tiềm ẩn độc tính
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cà cuống – Côn trùng dân dã trở thành đặc sản ẩm thực và vị thuốc trong Đông y
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc
11:18 | 14/01/2026 Thông tin đa chiều
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt
25-01-2026 13:07 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước
17-01-2026 21:37 Tin tức
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026
05-01-2026 09:00 Tin tức
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026
27-12-2025 19:00 Hoạt động hội
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh
21-12-2025 21:05 Hoạt động hội




