Cây kim vàng: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền

Giới thiệu về cây kim vàng

Kim vàng còn có những tên gọi khác như Trâm vàng, Gai kim vàng, Gai kim bóng, Sơn đông... có tên khoa học là Barleria Lupulina Lindl, thuộc họ Ô rô (Acanthaceae)

Đặc điểm cây kim vàng:

Là loại cây bụi nhỏ có hoa;

Cành nhánh vuông, không có lông;

Lá nguyên, đơn, không có lông, dưới cuống lá có gai nhỏ và nhọn, dài khoảng 1 – 3cm;

Hoa có màu vàng, tràng hoa có 1 môi và 4 thùy. Cụm hoa mọc ở ngọn cành cây, mỗi cụm chứa 18 – 20 hoa nhỏ nhưng không nở đồng loạt. Thông thường, mỗi ngày hoa kim vàng chỉ nở 2 hoa, sau 7 ngày mới nở hết một cụm hoa.

Quả kim vàng thuộc dạng quả nang, hạt dẹt. Khi chín sẽ phát ra tiếng nổ nhẹ và phân tán hạt ra xung quanh cây mẹ;

Hạt cây kim vàng dạng dẹp, bao bọc xung quanh bởi lớp vỏ cứng màu đen.

Nguồn gốc của cây kim vàng là từ đảo Mauritius của nước Bồ Đào Nha. Ở Việt Nam, cây kim vàng thường mọc dại, thất hiện rải rác ở một số địa phương, tập trung nhiều ở các tỉnh miền Nam bộ và rất hiếm gặp ở các tỉnh miền Bắc. Công dụng cây kim vàng chủ yếu là làm cảnh, làm hàng rào quanh nhà (vì có nhiều gai nhọn) hoặc làm thuốc chữa bệnh.

Cây kim vàng: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền

Công dụng của cây kim vàng

Tác dụng của cây kim vàng có được chủ yếu là từ phần lá vì bộ phận này có nhiều dược tính nên ứng dụng làm dược liệu chữa nhiều loại bệnh khác nhau. Lá cây Kim vàng có thể thu hái cả năm. Sau khi người dân hái về sẽ đem rửa sạch rồi để cho ráo nước và hầu hết dùng ở dạng lá tươi. Do đó, lá thu hái nên sử dụng trong ngày hoặc bảo quản ở ngăn mát tủ lạnh.

Đối với dạng lá khô, người dùng cần rửa sạch lá tươi, sau đó cắt nhỏ và đem phơi nắng hoặc sấy khô. Lá kim vàng phơi khô cần được bảo quản ở nhiệt độ phòng, vị trí thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời và tốt nhất là bọc trong bao bì kín để sử dụng được lâu dài.

Theo Y Học Cổ Truyền, tác dụng của cây kim vàng bao gồm tiêu thũng, giảm đau, giải độc, thông kinh hoạt lạc. Do đó, chỉ định và công dụng cây kim vàng bao gồm:

Chữa trị tình trạng rắn cắn;

Chữa các vết côn trùng cắn hoặc các vết đốt, sưng của sâu bọ;

Điều trị chứng đau đầu hoặc đau nửa đầu;

Điều trị chứng tê mỏi tay chân, đau nhức xương khớp;

Hỗ trợ trong giảm đau nhức hoặc chảy máu răng, viêm lợi;

Điều trị ho kéo dài, trị viêm họng và hen suyễn;

Điều trị bệnh đi tiểu ra máu;

Chữa các vết nứt da, mụn nhọt và một số bệnh ngoài da khác.

Để nhận được công dụng của cây kim vàng, người bệnh có thể chế biến bằng cách sắc nước uống hoặc giã nát để đắp ngoài da. Liều lượng khuyến cáo sử dụng là khoảng 10-20g mỗi ngày.

Công dụng của cây kim vàng

Cách dùng cây kim vàng trị bệnh

Chữa đau nhức răng và viêm lợi

Dùng một nắm lá cây kim vàng đã được rửa sạch cho thêm vào một chút muối nữa sau đó vo lại và nhét vào chân răng bị đau nhức. Hoặc có một cách khác là dùng lá kim vàng tươi đã được rửa sạch đem nhai nát rồi chèn vào vị trí bị đau, viêm lợi trong 5 - 10 phút rồi nhổ bỏ và dùng nước muối súc miệng cho sạch.

Chữa mụn nhọt lở loét

Rửa sạch một nắm nhỏ cây kim vàng sau đó trộn thêm chút muối, giã nhuyễn và đắp lên vị trí da bị mụn nhọt. Cứ làm như vậy cho đến khi nốt mụn nhọt, lở loét không còn nữa.

Chữa đau lưng, đau ngang hông

Giã nát 2 - 3 nắm lá cây kim vàng đã được rửa sạch sau đó sao cùng ít rượu trắng. Đắp dược liệu vừa sao lên vùng bị đau và băng chặt lại bằng băng cố định trong 15 - 20 phút sau đó tháo ra, rửa lại bằng nước sạch.

Chữa hen suyễn, viêm họng

Giã nát một nắm lá cây kim vàng đã được rửa sạch để vắt lấy phần nước. Dùng phần nước này ngậm trong miệng và nuốt từ từ để nước xuống dần trong cổ họng. Làm như vậy hàng ngày cho đến khi các triệu chứng của bệnh thuyên giảm hẳn.

Chữa nứt nẻ da chân

Rửa sạch 2 - 3 nắm lá cây kim vàng, giã nhuyễn rồi vắt lấy phần nước cốt để thoa đều lên khắp bề mặt da chân bị nứt nẻ.

Chữa đau nhức khắp người

- Cách thứ nhất

Dùng 1 nắm lá cây kim vàng đem sắc lấy nước uống liên tục 7 ngày.

- Cách thứ hai

Người bệnh có thể kết hợp bài thuốc đắp ngoài và bài thuốc ngâm rượu uống sau đây:

+ Bài thuốc đắp ngoài: rửa sạch 1 nắm lá cây kim vàng sau đó để ráo và sao nóng trên bếp cùng rượu trắng. Đợi cho dược liệu bớt nóng thì đem đắp lên vùng bị đau nhức.

+ Bài thuốc ngâm rượu uống: rửa sạch 1 nắm cây kim vàng già rồi ngâm với rượu để uống hàng ngày.

Chữa cao huyết áp, đại tiện ra máu

Lấy 1 - 2 nắm lá cây kim vàng đã được rửa sạch đem giã nhuyễn rồi vắt kiệt lấy phần nước để uống cho đến khi không còn triệu chứng của bệnh.

Chữa bệnh viêm gan

Bài thuốc này cần có các loại dược liệu sau: 20g mỗi vị: diệp hạ châu, bạch hoa xà nhiệt thảo, rau dừa cảnh, bán chi liên; 30g lá kim vàng. Toàn bộ dược liệu sau khi đã chuẩn bị đầy đủ cần đem sắc với nước rồi chắt lấy nước uống trong ngày. Trường hợp người bệnh có triệu chứng vàng da cần bổ sung thêm ô rô, thủy xương bồ và rễ chanh.

Chữa viêm xoang

Dược liệu cho bài thuốc chữa viêm xoang với cây kim vàng gồm: thủy xương bồ 8g; 20g mỗi vị: cỏ nhọ nồi, bòng bong, kinh giới; 30g mỗi vị: cỏ hôi, lá cây kim vàng. Người bị viêm xoang kèm chảy nước mũi thường xuyên nên thêm vào bài thuốc này 15g gương sen.

Các dược liệu nêu trên đem sắc thuốc cho đến khi thu được hỗn hợp cô đặc thì chắt lấy nước, chia thành 2 lần uống trong ngày, duy trì liên tục 3 - 5 ngày.

Cách dùng cây kim vàng trị bệnh

Lưu ý khi sử dụng cây kim vàng

Mặc dù cây kim vàng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng cần lưu ý một số điều sau:

Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt là cho những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.

Không lạm dụng: Sử dụng với liều lượng hợp lý để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Chọn nguồn gốc rõ ràng: Nên mua lá cây kim vàng từ những nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.

Cây kim vàng là một loại thảo dược quý giá với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ việc giải độc, hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường đến kháng viêm, cây kim vàng thực sự là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai muốn bảo vệ sức khỏe của mình. Hy vọng rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn hiểu rõ hơn về cây kim vàng. Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết đến lợi ích của cây kim vàng!

Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)