Cây tầm sét: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
Giới thiệu về cây tầm sét
Cây tầm sét hay còn gọi là khoai xiêm, bìm tay thuộc họ khoai lang là loài cây leo thân quấn, cành trụ, lá xòe như hình bàn tay, cuống dài. Hoa thường nằm theo cụm ở nách lá, màu hồng, quả hình cầu chứa 4 hạt có lông màu vàng hung.
Tầm sét là loài liên nhiệt đới, mọc ở bờ bụi nhiều nơi khắp Việt Nam, nhất là ở độ cao 700-1000m. Vào mùa đông, cây tầm sét thường chỉ được đào lấy rễ củ, lá rửa sạch, thái mỏng hay sấy hoặc phơi khô để sử dụng làm dược liệu.
![]() |
| Cây tầm sét: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền. Ảnh https://tracuuduoclieu.vn/ |
Công dụng của cây tầm sét
Cây tầm sét có vị đắng, tính hàn, có độc có tác dụng tán kết, giải độc, trục thủy tiêu thũng. Theo lịch sử, cây tầm sét đã được dùng để điều trị mụn nhọt từ thế kỷ 14, đến khoảng thế kỷ 18 dân gian dùng củ tầm sét làm thuốc điều trị đau xương khớp tê thấp bằng cách giã nát rồi đem chưng với đồng tiện, sau để nguội rồi xoa bóp ngoài da. Hiện nay, ở nước ta củ tầm sét thường chỉ được dùng bằng cách giã nát rồi đắp lên da để trị mụn mủ. Một số công dụng khác của cây tầm sét gồm có:
Thuốc lợi sữa, tẩy nhẹ, giảm đau, nhuận gan và chữa nhọt mủ: dùng liều 8-18g dạng thuốc sắc
Chữa thủy thũng, trướng bụng, đái dắt, dùng ngoại trị viêm tuyến sữa, ung sang, sưng hạch: rễ củ tầm sét cạo sạch vỏ, thải mỏng giã nát rồi trộn với mật ong ăn trực tiếp giúp bồi bổ, tăng lực
Củ tầm sét nấu với đường ăn thường xuyên có thể điều kinh và tránh béo bệu
Ở Ấn Độ còn dùng cây tầm sét làm thuốc nhuận tẩy nhẹ, thuốc chữa suy yếu, rong kinh, ngoài ra còn lợi sữa và thông mật
Tuy có tác dụng điều trị hiệu quả nhưng cần lưu ý không sử dụng vị thuốc cây tầm sét cho phụ nữ có thai cơ thể yếu vì có tính độc có thể gây ảnh hưởng tới thai nhi. Tốt nhất, bạn chỉ nên sử dụng khi có sự tư vấn của bác sĩ, lương y có chuyên môn y học cổ truyền để tránh những ảnh hưởng tới sức khỏe.
![]() |
| Công dụng của cây tầm sét |
Các bài thuốc chữa bệnh từ cây tầm sét
Củ Tầm sét đã được dùng từ thế kỷ XIV. Theo Phú thuốc Nam của Tuệ Tĩnh và Nam dược thần hiệu, ông cha ta đã dùng củ Tầm sét đắp vết thương tên đạn và mụn nhọt. Thời Tây Sơn, người ta dùng củ Tầm sét giã ra chưng với đồng tiện để xoa bóp chữa tê thấp, đau xương.
Nhân dân dùng nó làm thuốc bổ và dùng như Cát căn, nên cũng gọi nó là Cát căn. Nay dân gian thường dùng làm thuốc lợi sữa, tẩy nhẹ, giảm đau, nhuận gan và chữa nhọt mủ. Liều dùng 8-18g, dạng thuốc sắc. Dùng ngoài, không kể liều lượng.
Ở Trung Quốc, người ta dùng chữa thủy thũng trướng bụng, đái dắt, dùng ngoài trị viêm tuyến sữa, ung sang, sưng hạch. Không dùng cho phụ nữ có thai cơ thể yếu.
Cách dùng: Rễ củ Tầm sét cạo sạch vỏ, thái mỏng, giã nát, trộn với mật ong dùng ăn cho bổ, tăng lực. Nấu với đường ăn thường xuyên có tác dụng điều kinh và tránh béo bệu. Sắc uống hàng ngày lợi sữa, tẩy nhẹ và nhuận gan. Rễ giã tươi đắp hoặc làm cao dán chữa mụn nhọt.
![]() |
| Các bài thuốc chữa bệnh từ cây tầm sét. Ảnh https://tracuuduoclieu.vn/ |
Lưu ý khi sử dụng cây tầm sét
Mặc dù cây tầm sét mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng cần lưu ý một số điều sau:
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt là cho những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.
Không lạm dụng: Sử dụng với liều lượng hợp lý để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
Chọn nguồn gốc rõ ràng: Nên mua lá tầm sét từ những nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.
Cây tầm sét là một loại thảo dược quý giá với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ việc chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa đến tăng cường sức đề kháng, cây tầm sét thực sự là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai muốn bảo vệ sức khỏe của mình. Hy vọng rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn hiểu rõ hơn về công dụng cây tầm sét. Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết đến lợi ích của cây tầm sét!
Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)
Tin liên quan
Y học cổ truyền Việt Nam cùng y học hiện đại trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước - Những vấn đề cần quan tâm để phát triển bền vững
20:21 | 15/03/2026 Y học cổ truyền
Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y
20:00 | 02/03/2026 Y học cổ truyền
Bài thuốc xông giải cảm cúm từ thảo dược thiên nhiên
19:13 | 22/11/2025 Khỏe - Đẹp
Cùng chuyên mục
Y đạo nơi cửa Phật – Di sản nhân ái của Thiền sư Tuệ Tĩnh và giá trị trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng hiện nay
09:06 | 01/08/2026 Y học cổ truyền
Thiền Sư Tuệ Tĩnh: Người Định Hướng Chiến Lược Cho Sự Phát Triển Y Học Cổ Truyền Việt Nam
14:21 | 31/07/2026 Y học cổ truyền
Bài 3: Sốt xuất huyết Dengue (ôn bệnh)
04:25 | 30/07/2026 Y học cổ truyền
Nhận Thức Luận Trong Tư Tưởng Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
16:02 | 24/07/2026 Y học cổ truyền
Viêm mũi do vận mạch và dị ứng (Tỵ cừu, tỵ uyên)
22:47 | 23/07/2026 Y học cổ truyền
Bài 1: Cảm mạo
22:47 | 23/07/2026 Y học cổ truyền
Các tin khác
Điều trị kết hợp Đông - Tây y: Bước tiến trong chuẩn hóa chuyên môn
18:25 | 20/07/2026 Y học cổ truyền
Đại hội đại biểu Hội Đông y TP.HCM lần thứ I: TS.BS Trương Thị Ngọc Lan được bầu làm Chủ tịch
23:05 | 18/07/2026 Y học cổ truyền
Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân
07:07 | 12/07/2026 Thông tin đa chiều
Đại hội thành lập Hội Đông y phường Tân Sơn Nhì: Phát huy y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe nhân dân
16:09 | 10/07/2026 Y học cổ truyền
Gần 500 đại biểu bàn về xu hướng phát triển Y học cổ truyền trong kỷ nguyên mới
20:00 | 09/07/2026 Y học cổ truyền
Ra mắt CLB Dưỡng sinh Kinh lạc Nam truyền Hoa Tuệ Tâm, lan tỏa lối sống khỏe và trách nhiệm cộng đồng
21:00 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Ra mắt “Vườn Thuốc Nam phường Hạnh Thông”: Lan tỏa giá trị y học cổ truyền gắn với bảo vệ môi trường
20:52 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Phục hưng y học cổ truyền để chăm sóc sức khỏe Nhân dân từ gốc rễ
07:07 | 28/06/2026 Y học cổ truyền
Phàm Lệ: Bản Tuyên Ngôn Về Triết Lý Y Học Của Đại Danh Y Thiền Sư Tuệ Tĩnh
15:32 | 26/06/2026 Thông tin đa chiều
Hơi ấm Nam y xoa dịu vết thương thời chiến giữa mùa mưa Long Đất
00:06 | 06/06/2026 Y học cổ truyền
Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"
25-07-2026 12:48 Hoạt động hội
Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026
12-07-2026 22:00 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trên nền tảng y học cổ truyền và khoa học hiện đại
30-06-2026 11:37 Hoạt động hội
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập
13-06-2026 23:36 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân
10-06-2026 22:17 Hoạt động hội






