Cây tầm sét: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
Giới thiệu về cây tầm sét
Cây tầm sét hay còn gọi là khoai xiêm, bìm tay thuộc họ khoai lang là loài cây leo thân quấn, cành trụ, lá xòe như hình bàn tay, cuống dài. Hoa thường nằm theo cụm ở nách lá, màu hồng, quả hình cầu chứa 4 hạt có lông màu vàng hung.
Tầm sét là loài liên nhiệt đới, mọc ở bờ bụi nhiều nơi khắp Việt Nam, nhất là ở độ cao 700-1000m. Vào mùa đông, cây tầm sét thường chỉ được đào lấy rễ củ, lá rửa sạch, thái mỏng hay sấy hoặc phơi khô để sử dụng làm dược liệu.
![]() |
| Cây tầm sét: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền. Ảnh https://tracuuduoclieu.vn/ |
Công dụng của cây tầm sét
Cây tầm sét có vị đắng, tính hàn, có độc có tác dụng tán kết, giải độc, trục thủy tiêu thũng. Theo lịch sử, cây tầm sét đã được dùng để điều trị mụn nhọt từ thế kỷ 14, đến khoảng thế kỷ 18 dân gian dùng củ tầm sét làm thuốc điều trị đau xương khớp tê thấp bằng cách giã nát rồi đem chưng với đồng tiện, sau để nguội rồi xoa bóp ngoài da. Hiện nay, ở nước ta củ tầm sét thường chỉ được dùng bằng cách giã nát rồi đắp lên da để trị mụn mủ. Một số công dụng khác của cây tầm sét gồm có:
Thuốc lợi sữa, tẩy nhẹ, giảm đau, nhuận gan và chữa nhọt mủ: dùng liều 8-18g dạng thuốc sắc
Chữa thủy thũng, trướng bụng, đái dắt, dùng ngoại trị viêm tuyến sữa, ung sang, sưng hạch: rễ củ tầm sét cạo sạch vỏ, thải mỏng giã nát rồi trộn với mật ong ăn trực tiếp giúp bồi bổ, tăng lực
Củ tầm sét nấu với đường ăn thường xuyên có thể điều kinh và tránh béo bệu
Ở Ấn Độ còn dùng cây tầm sét làm thuốc nhuận tẩy nhẹ, thuốc chữa suy yếu, rong kinh, ngoài ra còn lợi sữa và thông mật
Tuy có tác dụng điều trị hiệu quả nhưng cần lưu ý không sử dụng vị thuốc cây tầm sét cho phụ nữ có thai cơ thể yếu vì có tính độc có thể gây ảnh hưởng tới thai nhi. Tốt nhất, bạn chỉ nên sử dụng khi có sự tư vấn của bác sĩ, lương y có chuyên môn y học cổ truyền để tránh những ảnh hưởng tới sức khỏe.
![]() |
| Công dụng của cây tầm sét |
Các bài thuốc chữa bệnh từ cây tầm sét
Củ Tầm sét đã được dùng từ thế kỷ XIV. Theo Phú thuốc Nam của Tuệ Tĩnh và Nam dược thần hiệu, ông cha ta đã dùng củ Tầm sét đắp vết thương tên đạn và mụn nhọt. Thời Tây Sơn, người ta dùng củ Tầm sét giã ra chưng với đồng tiện để xoa bóp chữa tê thấp, đau xương.
Nhân dân dùng nó làm thuốc bổ và dùng như Cát căn, nên cũng gọi nó là Cát căn. Nay dân gian thường dùng làm thuốc lợi sữa, tẩy nhẹ, giảm đau, nhuận gan và chữa nhọt mủ. Liều dùng 8-18g, dạng thuốc sắc. Dùng ngoài, không kể liều lượng.
Ở Trung Quốc, người ta dùng chữa thủy thũng trướng bụng, đái dắt, dùng ngoài trị viêm tuyến sữa, ung sang, sưng hạch. Không dùng cho phụ nữ có thai cơ thể yếu.
Cách dùng: Rễ củ Tầm sét cạo sạch vỏ, thái mỏng, giã nát, trộn với mật ong dùng ăn cho bổ, tăng lực. Nấu với đường ăn thường xuyên có tác dụng điều kinh và tránh béo bệu. Sắc uống hàng ngày lợi sữa, tẩy nhẹ và nhuận gan. Rễ giã tươi đắp hoặc làm cao dán chữa mụn nhọt.
![]() |
| Các bài thuốc chữa bệnh từ cây tầm sét. Ảnh https://tracuuduoclieu.vn/ |
Lưu ý khi sử dụng cây tầm sét
Mặc dù cây tầm sét mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng cần lưu ý một số điều sau:
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt là cho những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.
Không lạm dụng: Sử dụng với liều lượng hợp lý để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
Chọn nguồn gốc rõ ràng: Nên mua lá tầm sét từ những nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.
Cây tầm sét là một loại thảo dược quý giá với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ việc chống viêm, hỗ trợ tiêu hóa đến tăng cường sức đề kháng, cây tầm sét thực sự là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai muốn bảo vệ sức khỏe của mình. Hy vọng rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn hiểu rõ hơn về công dụng cây tầm sét. Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết đến lợi ích của cây tầm sét!
Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)
Tin liên quan
Sự hình thành và phát triển Nam y Việt Nam qua tư liệu lịch sử thời quân chủ
08:23 | 31/10/2026 Bài báo Khoa học
Y học cổ truyền Việt Nam cùng y học hiện đại trong kỉ nguyên vươn mình của đất nước - Những vấn đề cần quan tâm để phát triển bền vững
20:21 | 15/03/2026 Y học cổ truyền
Dược liệu sạch - điều kiện sống còn của ngành Nam y
20:00 | 02/03/2026 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông
11:30 | 20/10/2026 Thông tin đa chiều
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông
15:57 | 13/10/2026 Thông tin đa chiều
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh
07:07 | 03/10/2026 Thông tin đa chiều
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
11:59 | 01/10/2026 Thông tin đa chiều
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông
15:08 | 29/09/2026 Thông tin đa chiều
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
14:40 | 23/09/2026 Thông tin đa chiều
Các tin khác
Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược
07:07 | 21/09/2026 Thông tin đa chiều
Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió
07:07 | 16/09/2026 Tư vấn
Từ những câu chuyện làm đẹp bằng nguyên liệu Việt đến khát vọng gia tăng giá trị Việt
17:22 | 14/09/2026 Thông tin đa chiều
Hải Thượng y tông tâm lĩnh: Công trình để đời của Hải Thượng Lãn Ông
14:16 | 14/09/2026 Thông tin đa chiều
Người huyết áp cao có nên bổ sung magie?
04:04 | 14/09/2026 Tư vấn
Kỳ II: Y học cổ truyền - Từ tiềm năng y tế nội sinh đến lợi thế cạnh tranh quốc gia
09:51 | 10/09/2026 Y học cổ truyền
Kỳ I: Khơi thông nguồn lực y học cổ truyền - Từ bài học Đổi mới đến yêu cầu phát triển mới
09:44 | 10/09/2026 Thông tin đa chiều
Dược liệu và phương thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
10:35 | 08/09/2026 Thông tin đa chiều
7 nguyên tắc kê đơn của Hải Thượng Lãn Ông và những giá trị còn mãi
16:51 | 03/09/2026 Thông tin đa chiều
Cây bảy lá một hoa trên bệnh nhân ung thư bàng quang
15:45 | 22/08/2026 Y học cổ truyền
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ
12 giờ 12 phút Hoạt động hội
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ
2 ngày trước Hoạt động hội
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế
24-10-2026 10:20 Hoạt động hội
TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026
04-10-2026 14:54 Hoạt động hội
TP Hồ Chí Minh: Hội thảo “Giải pháp xây dựng hệ thống Hội Nam Y Việt Nam”: Hướng tới phát triển bền vững
29-09-2026 21:58 Hoạt động hội






