Giá trị của Thiền và Khí công thư giãn

Trong cuộc sống hiện đại đầy áp lực, thiền và khí công thư giãn được xem là phương pháp dưỡng sinh toàn diện giúp cân bằng thân – tâm. Thiền giúp an định, sáng suốt, buông bỏ lo âu; khí công điều hòa khí huyết, tăng sức khỏe và kéo dài tuổi thọ. Kết hợp hai phương pháp giúp cải thiện tuần hoàn, giảm stress, tăng tập trung, an lạc tinh thần và khả năng tự chữa lành. Khi cá nhân biết điều hòa thân tâm, xã hội trở nên hài hòa, bớt căng thẳng. Thiền và khí công không chỉ là luyện tập thể chất mà còn là nghệ thuật sống an nhiên, giúp con người trở về với tự nhiên và chính mình.

Từ khóa: thiền, khí công thư giãn, cân bằng thân tâm, nghệ thuật sống an nhiên

1. ABSTRACT

In today’s fast-paced life, meditation and relaxing qigong are holistic wellness methods that restore body–mind balance. Meditation cultivates calmness, clarity, and mindfulness, while qigong harmonizes energy flow, enhances vitality, and promotes longevity. Combined practice improves blood circulation, reduces stress, sharpens focus, and fosters emotional peace and self-healing. As individuals achieve inner harmony, society becomes more compassionate and less tense. Meditation and qigong are not merely physical exercises but an art of peaceful living, guiding people back to their natural state and inner self. Through mindful breathing and gentle movements, practitioners nurture both body and spirit, finding health, serenity, and wisdom in daily life.

Keywords: meditation, relaxing qigong, body–mind balance, mindful living

Ngày nhận bài: 22/10/2025

Ngày hoàn thiện biên tập: 30/10/2025

Ngày duyệt đăng: 01/11/2025

B. TÊN BÀI VIẾT

Giá trị của Thiền và Khí công thư giãn

C. THÔNG TIN TÁC GIẢ

TTND GS. TS. BS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam

Nguyên Giám đốc học viện Y dược cổ truyền Việt Nam

D. NỘI DUNG

I. MỞ ĐẦU

Trong nhịp sống hiện đại ngày nay, con người phải đối mặt với nhiều áp lực: công việc, học tập, gia đình, môi trường ô nhiễm và thói quen sinh hoạt thiếu điều độ. Những yếu tố này khiến thân – tâm đều bị căng thẳng, dễ sinh bệnh.

Giữa guồng quay ấy, thiền và khí công thư giãn đang được xem như những phương pháp dưỡng sinh toàn diện, giúp con người lấy lại sự cân bằng tự nhiên của thân và tâm, khơi dậy sức mạnh tiềm ẩn bên trong cơ thể.

II. KHÁI NIỆM CƠ BẢN:

1. Thiền là gì?

Thiền (禪) là phương pháp rèn luyện tâm, giúp người tập an định, sáng suốt, quay về chính mình. Bản chất của thiền là buông bỏ vọng tưởng, giữ tâm tĩnh lặng mà vẫn sáng biết, từ đó sinh ra trí tuệ và lòng từ bi.

2. Khí công là gì?

Khí công (氣功) là phương pháp luyện khí và luyện thần qua các động tác mềm mại, hơi thở điều hòa, kết hợp ý niệm dẫn khí vận hành trong cơ thể. Mục đích của khí công là thông khí huyết, điều hòa âm dương, phòng bệnh và kéo dài tuổi thọ.

3. Khí công thư giãn là sự kết hợp giữa thiền tĩnh và khí công động, chú trọng thư giãn toàn thân, buông lỏng tinh thần, điều hòa hơi thở – phù hợp với mọi lứa tuổi.

III. GIÁ TRỊ CỦA THIỀN VÀ KHÍ CÔNG THƯ GIÃN.

1. Về mặt thể chất

• Tăng cường tuần hoàn khí huyết: Khi thở chậm và sâu, cơ thể được cung cấp thêm oxy, giảm nhịp tim và huyết áp, giúp phòng ngừa tim mạch, đột quỵ.

• Điều hòa hệ thần kinh thực vật: Giúp giảm stress, mất ngủ, rối loạn lo âu, hỗ trợ điều trị bệnh tiêu hóa, cao huyết áp, tiểu đường.

• Kích hoạt khả năng tự chữa lành: Khi tâm an, khí thông, cơ thể tự điều chỉnh và phục hồi các rối loạn.

• Tăng sức dẻo dai và khả năng miễn dịch: Người luyện khí công thường có cơ thể linh hoạt, sức đề kháng cao hơn.

2. Về mặt tinh thần

• Giảm căng thẳng, lo âu, trầm cảm: Thiền và thở sâu giúp tiết ra serotonin và endorphin – các “hormone hạnh phúc”.

• Tăng khả năng tập trung và trí nhớ: Người thường thiền dễ duy trì sự chú ý, làm việc hiệu quả và sáng suốt hơn.

• Giúp tâm an lạc, sống chậm, biết buông bỏ: Đây là giá trị sâu sắc nhất, giúp con người sống hài hòa, giảm sân si, ích kỷ, hướng đến lòng từ và trí tuệ.

3. Về mặt xã hội

• Khi mỗi cá nhân biết điều hòa thân tâm, xã hội sẽ bớt bạo lực, bớt căng thẳng, tăng tình thương và sự thấu hiểu.

• Nhiều nơi đã đưa thiền và khí công vào giáo dục, y học, và doanh nghiệp, giúp con người làm việc hiệu quả hơn và sống hạnh phúc hơn.

IV. PHƯƠNG PHÁP THỰC HÀNH CƠ BẢN.

1. Thiền thở thư giãn (thiền chánh niệm):

• Ngồi thoải mái, lưng thẳng, mắt khép hờ.

• Hít sâu bằng mũi – cảm nhận không khí vào bụng.

• Thở ra chậm – buông lỏng toàn thân, buông bỏ suy nghĩ.

• Chú tâm vào hơi thở ra – vào.

2. Khí công thư giãn (5 – 10 phút mỗi ngày):

• Các động tác đơn giản như: “Thở khai tâm”, “Vươn tay thu khí”, “Xoa bóp toàn thân”, kết hợp hơi thở chậm và ý niệm nhẹ nhàng.

• Mục tiêu là thư giãn, khai thông kinh mạch, điều hòa tạng phủ.

V. KẾT LUẬN

Thiền và khí công thư giãn không chỉ là những bài tập sức khỏe, mà còn là nghệ thuật sống an nhiên. Khi con người biết trở về với hơi thở, với sự tĩnh lặng bên trong, mọi căng thẳng tan biến, thân thể khỏe mạnh, tâm trí sáng suốt.

Xin mượn lời của Đức Phật:

“Tâm tĩnh thì trí sáng, trí sáng thì thân an.”

Thực hành thiền và khí công thư giãn chính là trở về với tự nhiên, trở về với chính mình – con đường giản dị nhưng sâu sắc nhất để nuôi dưỡng thân và tâm trong thời đại hôm nay.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. GS. Trương Việt Bình – Dưỡng sinh và y học cổ truyền Việt Nam.

2. Lý Khai Siêu – Khí công và dưỡng sinh hiện đại.

3. Thích Nhất Hạnh – An lạc từng bước chân.

4. Nghiên cứu của Harvard Medical School (2018) về tác động của thiền đối với não bộ và hệ miễn dịch.