Cách sử dụng cây khoai nưa trong các bài thuốc chữa bệnh

Giới thiệu về cây khoai nưa

Cây khoai nưa thuộc nhóm cây thân thảo với phần củ có kích thước khá lớn hình cầu lõm. Đường kính của củ nưa có thể lên đến 25cm. Cây mọc lá đơn có màu xanh lục nâu và những đốm trắng. Phần cuống có thể dài đến 40cm và còn có thể dài hơn nữa.

Mỗi một lá sẽ chia ra làm 3 nhánh khác nhau, các nhánh cũng tiếp tục chia ra thành từng đốt. Phiến lá xẻ thùy sâu có hình dáng của một chiếc lông chim. Các thùy ở cuối có hình của quả trám thuôn và nhọn ở phần đầu.

Cây mọc hoa thành từng cụm với mo lớn. Phần bao mo màu màu lục nhạt với những vết màu lục thẫm. Ở phía mép sẽ có màu hung tím, vào đến mặt trong của lá thì có màu đỏ thẫm. Các trục hoa thường dài gấp đôi so với mo. Cây thường nở hoa vào thời điểm cuối hạ - đầu thu và ra quả mọng.

Khoai nưa được trồng rất phổ biến ở nhiều nước châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Philippine và cả Việt Nam. Ở nước ta hiện nay, cây nữa được trồng ở khá nhiều nơi để lấy củ ăn hoặc để làm dược liệu cho những bài thuốc Đông y.

Củ nưa cần phải được thu hoạch sớm khi cây vẫn chưa già. Giai đoạn này, khoai sẽ có độ bở và khi dùng cũng sẽ ít bị ngứa hơn. Nếu bạn thu hoạch củ nưa để ăn thì chỉ cần rửa sạch, gọt bỏ vỏ ở ngoài rồi ngâm cùng nước vo gạo trong khoảng nửa ngày. Kế đến, bạn nấu củ nưa chung với 1 ít muối trong thời gian 1 giờ đồng hồ là có thể dùng được.

Trong trường hợp củ nưa được sử dụng để làm vị thuốc thì bạn cần thái thành từng lát mỏng. Sau đó, bạn mang nưa đã được thái nhỏ ngâm cùng với nước vo gạo và để qua đêm. Sau đó bạn sẽ ngâm nưa cùng với nước phèn chua thêm một đêm nữa thì đem đi phơi khô. Mỗi lần dùng vị thuốc này bạn sẽ nấu nưa chung với nước gừng cho hết bị ngứa rồi cho kết hợp cùng với từng bài thuốc Đông y.

Nưa sau khi được sấy khô có bảo quản ở trong túi kín. Bạn cất thuốc ở những vị trí khô thoáng, tránh những nơi bị ẩm mốc và mối mọt để có thể sử dụng lâu dài.

Cách sử dụng cây khoai nưa trong các bài thuốc chữa bệnh

Công dụng của cây khoai nưa

Trong củ nưa có chứa nhiều thành phần tốt cho sức khỏe như Konjac Glucomannan, Cellulose,...

Ngoài ra, thành phần dược liệu còn ghi nhận thêm một số hoạt chất như: Protein, Lipid, dẫn xuất không protein,...

Tác dụng dược lý trong Đông y

Theo nghiên cứu của các thầy thuốc Đông y, củ nưa có những lợi đặc biệt như sau:

Công dụng: Điều trị chứng táo thấp, hóa đờm, đả thông kinh lạc, giúp ấm tỳ vị, có khả năng tiêu sưng, tán hạch và giải trừ phong.

Chủ trị: Một vài chứng bệnh như sốt rét có báng, chứng ăn không tiêu, bị đờm trệ, bị rắn cắn, chữa chứng đau nhức,...

Tác dụng theo nghiên cứu Tây y

Những công dụng dược liệu của củ nưa theo nghiên cứu đều đến từ hàm lượng Konjac Glucomannan, cụ thể:

Chống oxy hóa: Konjac Glucomannan có ở bên trong khoai nưa qua một vài phản ứng phức tạp có thể tiêu trừ được những gốc tự do để kháng lại quá trình oxy hóa. Bên cạnh đó, hoạt chất này còn hỗ trợ kích hoạt chất glutathione và giúp làm giảm lượng phân tử MDA ở bên trong gan.

Hạ đường huyết: Bên trong hoạt chất Konjac Glucomannan có chất xơ mà hệ tiêu hóa không thể hấp thu. Ngoài ra, củ nưa cũng không có calo và còn giúp cảm giác no được kéo dài. Ngoài ra, quá trình hấp thu đường glucose cũng bị tác động và ngắn hơn.

Chuyển hóa lipid: Konjac Glucomannan còn có khả năng làm giảm được nồng độ Cholesterol và Glyceride. Hoạt chất này còn hút bám và ngăn cản được sự hấp thu của các acid cholic và làm cho chúng thoát ra bên ngoài qua hệ bài tiết.

Bảo vệ niêm mạc ruột: Konjac Glucomannan còn làm cho các chất độc có ở trong huyết tương giảm xuống. Bên cạnh đó, độ thấm của phần niêm mạc ruột cũng như tỷ lệ các vi khuẩn giảm đi trông thấy. Trong khi đó, độ dày của lớp niêm mạc, khổ lông tơ và số lượng Iga ở trong dịch đường ruột lẫn hàm lượng Siga tăng lên đáng kể.

Công dụng của cây khoai nưa

Cách sử dụng cây khoai nưa

Tuỳ vào mục đích sử dụng mà khoai nưa có thể dùng ăn trực tiếp hoặc dưới dạng thuốc sắc, đắp ngoài da, cụ thể như sau:

Dùng làm thực phẩm: nấu canh, muối dưa.

Dùng thay thế cho tinh bột khác trong nấu chè, làm bánh, làm miến hoặc sử dụng trong công nghiệp vải, lụa.

Nước tươi được giã nát từ củ có thể giảm sưng tấy của mụn nhọt, nhanh lành da.

Trị liệt nửa người: củ nưa 10g (ngân vôi và nước vo gạo để xử lý), phụ tử khô 1g, ô đầu khô 1g,. Đun với 600ml nước, đun cạn còn 100ml chia 2 lần uống trong ngày, uống sau ăn 15 phút. (thuốc có vị ngứa và hơi độc nên cần đun kỹ và theo dõi trong quá trình bệnh nhân sử dụng).

Tăng cường tiêu hoá: dùng củ nưa (đã xử lý) nấu canh ăn hàng ngày.

Điều trị rắn độc cắn, mụn nhọt: lấy củ tươi giã nát đắp vào vết rắn cắn, mụn nhọt.

Cách sử dụng cây khoai nưa trong các bài thuốc chữa bệnh

Cách sử dụng cây khoai nưa trong các bài thuốc chữa bệnh

Vị thuốc khoai nưa được dùng phổ biến trong các bài thuốc trị bệnh sau:

Chữa sốt rét có báng, ăn không tiêu, đờm trệ, dày da bụng:

Nguyên liệu: 12g khoai nưa, 10g trần bì, 10g nam mộc hương, 10g rễ cây bá bệnh, 10g ý dĩ sao vàng, 10g xạ can, 10g nga truật.

Cách dùng: đem tất cả vị thuốc cho vào ấm sắc lấy nước uống trong ngày, dùng đúng 1 thang/ ngày. Trường hợp tán thành bột thì mỗi ngày chỉ uống 24g chung với nước ấm.

Bài thuốc chữa u não:

Nguyên liệu: 30g khoai nưa, 30g thương nhĩ tử, 30g quán chúng, 15g thất diệp nhất chi hoa, 15g rễ bồ hoàng.

Cách dùng: cho khoai nưa vào ấm sắc với nước trong 2 giờ. Tiếp đến thêm các vị thuốc còn lại vào sắc tiếp khoảng 30 phút, cuối cùng lọc bỏ phần bã thuốc đi, lấy nước uống trong ngày. Chỉ dùng liều lượng mỗi ngày 1 thang.

Lưu ý khi sử dụng cây nưa

Lưu ý khi sử dụng cây nưa

Mặc dù cây nưa mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng cũng cần lưu ý một số điều sau:

Tham khảo ý kiến bác sĩ: Đặc biệt là cho những người có bệnh lý nền hoặc đang sử dụng thuốc.

Không lạm dụng: Sử dụng với liều lượng hợp lý để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Chọn nguồn gốc rõ ràng: Nên mua cây nưa từ những nguồn uy tín để đảm bảo chất lượng.

Cây nưa là một loại thảo dược quý giá với nhiều công dụng tuyệt vời cho sức khỏe. Từ việc tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa đến giảm đau và kháng viêm, cây nưa thực sự là một lựa chọn tuyệt vời cho những ai muốn bảo vệ sức khỏe của mình. Hy vọng rằng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích và giúp bạn hiểu rõ hơn về cây nưa. Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết đến lợi ích của cây nưa!

Xem thêm: Những Cây thuốc và vị thuốc Việt Nam (TS Đỗ Tất Lợi)